«Lacrimosa ή το Απέπρωτο» στην κεντρική σκηνή του Θεάτρου Noūs Creative Space

Η παράσταση «Lacrimosa ή το Απέπρωτο» του Θανάση Τριαρίδη, έπειτα από μια επιτυχημένη σεζόν, ανεβαίνει για 2η χρονιά (πρεμιέρα 2 Νοεμβρίου) στην κεντρική σκηνή του θεάτρου Noūs Creative Space.

Η παράσταση είναι κατάλληλη μόνο για θεατές άνω των 18 ετών.

Υπόθεση:

Ένα ζεύγος επιτυχημένων δικηγόρων εξαφανίζεται μυστηριωδώς, αφήνοντας πίσω τους τα εντεκάχρονα τότε παιδιά τους (ένα αγόρι και ένα κορίτσι), καθώς και κάποιους ακατάληπτους στίχους σε ένα μωβ τετράδιο.

Έντεκα χρόνια μετά, τα δύο παιδιά, που πια είναι γύρω στα είκοσι δύο, αποφασίζουν να ξανασκεφτούν εκείνη τη νύχτα — να την αναπαραστήσουν — με μια αυτοσχέδια τελετή

Το παιχνίδι ρόλων ξεκινά, Ο Κ (το αγόρι) και η Ρ (το κορίτσι) επιλέγουν να υποδυθούν τους γονείς τους εκείνη τη νύχτα. Με αυτή την πράξη προσπαθούν να κατανοήσουν τι συνέβη, ποια ήταν τα αίτια της εξαφάνισης, ποιοι ήταν οι γονείς τους — και τι σχέση είχαν με τα παιδιά που ήταν τότε.

Σημείωμα του συγγραφέα για την παράσταση

Το LACRIMOSA είναι ένα προγραμματικά αποτυχημένο έργο για την μεγάλη αποτυχία της ζωής να ερμηνεύσει τον εαυτό της. Αφηγείται (μάλλον) την ιστορία των δύο αδελφών που γυρεύουν να γίνουν οι χαμένοι γονείς τους – ή και την ιστορία της Σχισμής που ρουφάει την ματαιότητά μας. Ο θαμπός κόσμος της νόησης, οι παραισθήσεις, οι διασαλευμένες ταυτότητες, τα λειψά μας όνειρα, τα ζωτικά μας τραύματα, η απονενοημένη ερημία μας – όλα παραδίδονται στη Σχισμή. Ένα έργο για τους ανθρώπους που γυρεύουν να σκοτώσουν έναν νοητό εαυτό για να ανοιχτούν σε κάτι καινούργιο – μα σε τι;

Στον κόσμο της Lacrimosa δεν υπάρχει πεπρωμένο για τους ανθρώπους – για το είδος μας. Υπάρχει μια τρύπα που θα μας ρουφήξει, μια Σχισμή που θα μας εκβάλλει στην μητρα της μανας μας. Εκεί οπου η αγάπη είναι το αντίθετο της αλήθειας.

Είναι εκπληκτική η παράσταση του LACRIMOSA του Θεάτρου Nous. Όχι το κείμενο – το κείμενο που έχω γράψει είναι εγκεφαλικό, ανοικονόμητο, αδιάβατο, αντιθεατρικό. Αλλά έγινε μια παράσταση αριστουργηματική. Με δυο ηθοποιούς να κάνουν κυριολεκτικά ερμηνείες ζωής πάνω στην σκηνή… Πρέπει κανείς να σκεφτεί πολύ για να ανακαλέσει τέτοιες πυρωμένες ερμηνείες σαν του Βασίλη Τριανταφύλλου και της Κάτιας Νεκταρίου: Δυο παιδιά του 21ου αιώνα σε μια αναμέτρηση με τους κλασικούς αιώνες: Να εκρήγνηνται, να σαρώνουν, να συσπειρώνονται, να σπαράζουν να επιστρέφουν στην μήτρα της γαλήνης, να καίγονται από την φλόγα που αναβει πρώτα από όλα μέσα τους.

Πίσω από τις ερμηνείες μια σκηνοθεσία που με άφησε άφωνο. Ένας κόσμος βουτηγμένος στο ρομαντικό μπαρόκ, εκπληκτικά φώτα, διαδοχικές κορυφώσεις, στέρεη ερμηνευτική προσέγγιση που μεταβέλει να γίνει το ακαταλόγιστο κείμενο σε πραγματωμένο σκηνικό γεγονός. Ο Χρήστος Καρασαββίδης κάνει μια παράσταση που δεν έχω ξαναδεί στο θέατρο: Ένα παραισθητικό μεταρομαντικό σπιράλ θανάτου – ένα θέατρο του τρεμάμενου παραναλώματος (για να το πω κάπως ποιητικά). Για να το πετύχει επιστρατεύει τα πάντα: τις μυστικιστικές τελετουργίες, τον πνευματισμό, την σεξουαλικότητα, τον ηδονισμό, την ψυχανάλυση, την κοινωνική ανθρωπολογία, την θρησκεία, την ποίηση – και πάνω από όλα το θηριώδες ταλέντο του. Αναλαμβάνει πέραν της διδασκαλίας και τις σκηνοθεσίας, να στήσει το σύμπαν, να φτιάξει την δραματουργία αναγραμματίζοντας το κείμενο δίχως να αλλάζει τίποτε (με την καθοριστική συμβολή της Δανάης Δημοπούλου), να βρει τις μουσικές, να μετρήσει τον ρυθμό, να δημιουργήσει τα φώτα. Να γεννήσει μια υπέροχη παράσταση.

Μακάρι να μπορούσαμε να αγαπήσουμε έτσι τυφλά, χωρίς μάτια, μόνο με τα ρουθούνια.
Εδώ και χρόνια είμαι πια ένας άλλος άνθρωπος από εκείνον που έγραψε το 2014 το LACRIMOSA. Είμαι κάποιος που πλέον γράφει για τους πεινασμένους, για όσους φωλιάζουν στα ρείθρα της δήθεν «ευτυχίας» μας (της ολόπικρης «ευτυχίας» μας) – κάποιος που προσπαθεί να μιλήσει για τον ηθικό όλεθρο της χόρτασής μας. Εχθές το βράδυ είδα το έργο ενός άλλου Τριάρ – που ίσως να βρίσκεται πίσω μου ή και μακριά μου: Μα η παράσταση του LACRIMOSA στο Nous είναι αληθινό σπουδαίο θέατρο, αληθινά ξεχωριστή τέχνη.

Θανάσης Τριαρίδης, Φθινόπωρο 2026

Σκηνοθετικό σημείωμα

Το «Lacrimosa ή το απέπρωτο» του Θανάση Τριαρίδη είναι ένα κείμενο-κραυγή· μια ακραία ελεγεία πάνω στη θυσία, το σώμα, την ενοχή και την ατέρμονη βία που μας πληγώνει σαν ξύστρα της ιστορίας. Η γραφή του αποδομεί κάθε παρηγορητική αφήγηση, εγκλωβίζοντας τον θεατή σε μια τελετουργία αίματος και δακρύων, όπου η οδύνη δεν γίνεται ποτέ κάθαρση αλλά διαρκές αιμάτωμα.

Η δική μου σκηνοθετική ματιά επιχειρεί να ανασκάψει αυτό το οίδημα. Δεν επιζητούμε μια κειμενική αναπαράσταση, αλλά μια ζείδωρη εμπειρία: έναν μηχανισμό θεάματος που δεν εξαντλείται σε ρεαλιστικούς μιμητισμούς αλλά ενεργοποιεί τον θεατή ως συμμέτοχο, ως μάρτυρα, ως συνένοχο. Η παράσταση επιχειρεί να λειτουργήσει σαν ρήγμα στον κοινό χώρο – ένας τόπος όπου το ιερό και το βέβηλο συνυπάρχουν σε μια βίαιη συμφωνία.

Επιστρατεύω μια αισθητική λιτότητας που ταυτόχρονα εκρήγνυται σε εικόνες υψηλής έντασης. Οι ερμηνείες δομούνται πάνω σε σωματικές ψυχικές χειρονομίες, σε εκρήξεις και καταρρεύσεις, σε απογυμνωμένα σώματα που μετατρέπονται σε φορείς μνήμης και βίας. Ο φωτισμός δεν περιγράφει, αλλά σκίζει το σκοτάδι· ο ήχος δεν συνοδεύει, αλλά επιβάλλεται ως υπερβατική επιταγή.

Στόχος μου είναι να δημιουργήσουμε έναν σκηνικό μηχανισμό που μοιάζει με «μαύρη λειτουργία»· μια παράσταση που δεν ζητά παρηγοριά ούτε εξιλέωση, αλλά στήνει μπροστά μας το αίνιγμα της ανθρώπινης σκληρότητας. Το «Lacrimosa ή το απέπρωτο» γίνεται, έτσι, όχι ένα ακόμη έργο προς θέαση, αλλά μια εμπειρία ριζικής αποσταθεροποίησης.

Η πρωτοπορία έτσι κι αλλιώς, για μένα, δεν είναι διακοσμητική -είναι αναγκαιότητα. Το θέατρο οφείλει να παραμένει τόπος επικίνδυνος, αμφίσημος, ανατρεπτικός. Ένας τόπος που οδηγεί τον θεατή στην τομή αντοχής και συγκίνησης -σε μια ζώνη όπου η τέχνη δεν καθησυχάζει αλλά ταράσσει, δεν προσφέρει βεβαιότητες αλλά αποκαλύπτει το κενό τους.

Και σ’ αυτό το εγχείρημα, είναι προφανές πως δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι αν έχουμε δίκιο. Στη σιωπή, όμως, στα κρυφά, μπορούμε με πάσα βεβαιότητα να ξέρουμε πως τουλάχιστον δεν έχουμε άδικο. Κι αυτό, τουλάχιστον για εμένα και τους συνεργάτες μου, είναι αρκετό.

Χρήστος Καρασαββίδης