Γράφει ο Δημήτριος Γ. Σουλιώτης.
Aπό τα τρία θέµατα της επικαιρότητας (γάµος οµοφύλων, ξεσηκωµός αγροτών, ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ) που µας απασχολούν αυτή την εποχή, επέλεξα να ασχοληθώ µε το τρίτο, γιατί σε αντίθεση µε τα δύο πρώτα θα µπορούσε να θεωρηθεί ότι η λαµβάνουσα χώρα συζήτηση και σύγκρουση, γίνεται «περί όνου σκιάς»… Και πιο συγκεκριµένα, ποιος ο λόγος να δηµιουργηθούν επιπλέον πανεπιστήµια σε µια χώρα που σε αναλογία µε τον πληθυσµό της έχει τα περισσότερα ΑΕΙ µεταξύ των χωρών της ΕΕ; Γιατί δεν κλείνουµε κάποια από τα υπεράριθµα ΑΕΙ, ώστε να αυξηθεί η χρηµατοδότηση και να αναβαθµιστούν ποιοτικά τα υπόλοιπα;
Στη χώρα µας λειτουργούν επτά ιατρικές σχολές (Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Ηρακλείου, Λάρισας, Αλεξανδρούπολης, Ιωαννίνων) µε χίλιους περίπου εισαγόµενους πρωτοετείς ετησίως. Σ’ αυτούς πρέπει να προστεθούν και αυτοί που εισρέουν από τα Βαλκάνια, την Κύπρο και γενικά από χώρες παροχής εκπαιδευτικών διευκολύνσεων. Πιστεύετε ότι χρειάζεται η ίδρυση από ιδιώτες άλλης µιας ιατρικής σχολής για να γίνουν οκτώ ή άλλου ενός πολυτεχνείου για να αυξηθεί το πλήθος των πολυτεχνικών σχολών που µετά και τη µετατροπή σε µια νύχτα των ΤΕΙ σε ΑΕΙ εξαπλώνονται καθ’ άπασαν την επικράτεια της χώρας; Και τι να πούµε για τις διάσπαρτες πάσης φύσεως και ποιοτικής βαθµίδας οικονοµικές σχολές (προσθέστε και το Deree College µε τον τεράστιο αριθµό φοιτητών), αλλά και για τις νοµικές σχολές (περίπου χίλιοι τριακόσιοι εισαγόµενοι κάθε χρόνο). Τελικά χρειαζόµαστε τόσους επιστήµονες και «επιστήµονες»; Και αν δεν τους χρειαζόµαστε, λόγω µη δυνατότητας απορρόφησης από την Αγορά, µήπως η χώρα µας, για πολιτικούς λόγους και µόνο παρκάρει τους νέους της για κάποια χρόνια στα υπεράριθµα ΑΕΙ; Υπάρχει βέβαια και η άποψη ότι η µόρφωση είναι αυτοσκοπός και δεν συνδέεται µόνο µε την επαγγελµατική αποκατάσταση. Παρέχεται όµως ποιοτική εκπαίδευση και µόρφωση σε όλα αυτά τα ΑΕΙ της χώρας; ∆υστυχώς δύσκολα θα βρούµε κάποια απάντηση και εκεί ακριβώς βρίσκεται το ελληνικό αδιέξοδο και σ’ αυτόν τον τοµέα…
Αναζητώντας κάποιο φως στο σκοτάδι, αναζήτησα στοιχεία για το εξεταζόµενο θέµα στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστηµών. Ειδικότερα µε κριτήριο ανάλυσης τα χαρακτηριστικά του ελλαδικού οµαδικού ανθρώπου, ίσως µπορέσουµε να διακρίνουµε κάποιες αιτίες του αδιεξόδου στο χώρο της εκπαίδευσης. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η ανωριµότητα και αυτή οφείλεται στην καθοριστική επίδραση της παράδοσης και της θρησκείας – Ορθοδοξίας, που δεν του επιτρέπει να στραφεί προς τον εαυτό του, αλλά έχει πάντα στραµµένο το βλέµµα του προς την οµάδα, προς την κοινότητα, προς αυτούς που αισθάνεται δικούς του ανθρώπους. Έτσι όµως έχει απωλέσει ολοκληρωτικά το Εγώ του και αντί να αναγνωρίζεται µέσα του ως αυτόνοµο υποκείµενο καθρεφτίζεται στην αντίδραση των άλλων και προσλαµβάνει την ταυτότητά του αντανακλαστικά µε θετικό ή αρνητικό πρόσηµο. ∆ηλαδή δεν επιβεβαιώνεται στη δική του συνείδηση, αλλά καταξιώνεται στην άποψη που έχει γι’ αυτόν η οµάδα µέσα στην οποία ζει και δραστηριοποιείται. Προσπαθεί µε πάθος να αποκτήσει ταυτότητα εξ αντανακλάσεως, να αναγνωριστεί από τους άλλους µέσω της απόκτησης µιας θέσης κύρους στην ελληνική κοινωνία. Η απόκτηση όµως ταυτότητας έξωθεν, ως βαθύ ψυχικό αίτηµα, οδηγεί τον ελλαδικό οµαδικό άνθρωπο πέρα από τη λογική και τον κατευθύνει στη χρησιµοποίηση κάθε θεµιτού και αθέµιτου µέσου, προκειµένου να γίνει αναγνωρίσιµος (γιατρός, δικηγόρος, µηχανικός, φαρµακοποιός, πλούσιος…). Εδώ ακριβώς βρίσκεται το κοµβικό σηµείο, η βασική αιτία της γένεσης και αναπαραγωγής του αδιεξόδου και στο χώρο της παιδείας. Όµως από τη θεωρία ας περάσουµε στην πράξη, προκειµένου να παρατηρήσουµε κάποιες όψεις αυτού του αδιεξόδου:
Στη δεκαετία του 70 ο ελλαδικός οµαδικός άνθρωπος είχε βρει την εξής «πατέντα» για να ξεπεράσει το σκόπελο των εξετάσεων στα ΑΕΙ και να αναδειχθεί ως επιστήµονας µέσω της απόκτησης πανεπιστηµιακού πτυχίου. Όταν δεν επιτύγχανε στις πανελλήνιες εξετάσεις γραφόταν στη σχολή της προτίµησής του σε κάποιο πανεπιστήµιο της Ιταλίας και εκεί ξαφνικά «αρρώσταινε» από κάποια σπάνια νόσο… Και βέβαια επειδή είχε ανάγκη «περίθαλψης» επέστρεφε στην πατρίδα κοντά στους δικούς του και συνέχιζε τις σπουδές του στην αντίστοιχη εγχώρια σχολή…
Αργότερα για τους αποτυχόντες των πανελληνίων άνοιξε ο δρόµος προς τα Βαλκάνια και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Έχω υπόψη µου δάσκαλο που διδάχτηκε την ελληνική γλώσσα στο πανεπιστήµιο των Σκοπίων…
Στις τελευταίες δεκαετίες έχει ανοίξει ο δρόµος της Κύπρου, µε το πλήθος των ιδιωτικών πανεπιστηµίων. Το πολυπόθητο «χαρτί» για την απόκτηση κύρους και την επαγγελµατική αποκατάσταση έχει τη σφραγίδα της αδελφής µας χώρας, που εκτός από φορολογικός παράδεισος έχει µετατραπεί και σε εκπαιδευτικό παράδεισο… Και βέβαια επειδή ανήκει στην ΕΕ και λόγω σχετικής διακρατικής συµφωνίας τα πτυχία είναι ισότιµα µε τα ελληνικά και δεν υπόκεινται στον «µπαµπούλα» του ∆ΙΚΑΤΣΑ/∆ΟΑΤΑΠ…
Μια άλλη συνιστώσα του αδιεξόδου είναι η «αγορά πτυχίων κληρονοµικού επαγγέλµατος». Τα µέλη ισχυρών συντεχνιών (γιατρών, δικηγόρων, µηχανικών, φαρµακοποιών, λογιστών, κ.τ.λ.) επιθυµούν σφόδρα τα τέκνα τους να τους αντικαταστήσουν µετά τη συνταξιοδότησή τους και να βρουν έτοιµη πελατεία. Όσα δεν καταφέρνουν να περάσουν στις πανελλήνιες εξετάσεις για να αποκτήσουν το πολυπόθητο «χαρτί» της εξασφάλισης, θα πάρουν το δρόµο της ξενιτιάς… Είναι η οµάδα που σε µεγάλο βαθµό θα καταλάβει τις θέσεις των υπό ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ.
Οι εκπαιδευτικοί πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης στη χώρα µας ανέρχονται περίπου σε διακόσιες χιλιάδες. Οι µισθοί τους σε σχέση µε το λειτούργηµα που διακονούν είναι πολύ χαµηλοί και οι συνθήκες εργασίας τους χειροτερεύουν διαρκώς. Είναι φυσικό να µην επιθυµούν τα παιδιά τους να ακολουθήσουν το επάγγελµά τους. Έτσι τα κατευθύνουν στις σχολές που εξασφαλίζουν οικονοµική επιφάνεια και κύρος (Ιατρική, Πολυτεχνείο, Νοµική). Για την επίτευξη αυτού του δύσκολου στόχου, µέσω της νόµιµης οδού των πανελληνίων εξετάσεων, είναι απαραίτητη η αριστεία των τέκνων, η οποία είναι αποτέλεσµα οικογενειακής στρατηγικής και ενός σιδερένιου προγράµµατος εκπαίδευσης από τα παιδικά χρόνια… Τί γίνεται όµως αν οι άριστοι είναι περισσότεροι από τις υπεράριθµες θέσεις των σχολών κύρους; Και επιπλέον τι γίνεται αν οι επιτυχόντες άριστοι µετά την αποφοίτησή τους δεν µπορούν να απορροφηθούν από την εγχώρια Αγορά; Φεύγουν για το εξωτερικό, είναι η νέα γενιά µεταναστών… Άλλη µια συνιστώσα του αδιεξόδου…
Οι πλούσιες και ισχυρές οικογένειες της χώρας όσον αφορά την εκπαίδευση των παιδιών τους, στο πλαίσιο µιας στρατηγικής αναπαραγωγής της ισχύος τους, τα στέλνουν στο Κολλέγιο και τα άλλα ακριβά ιδιωτικά σχολεία και µετά την αποφοίτησή τους στα φηµισµένα πανεπιστήµια της Ευρώπης ή καλύτερα της Ivy League των ΗΠΑ (κατά προτίµηση στο Harvard). Εποµένως δεν έχουν καµιά σχέση µε το θέµα που αναλύουµε. Όµως αυτό το στηµένο διαγεννεακό βόλεµα εις βάρος των άλλων αναπαράγει κοινωνικές ανισότητες, ταξικά µίση κ.τ.λ. Είναι και αυτό µια όψη του αδιεξόδου…
Είχα ολοκληρώσει τη συγγραφή του κειµένου και ετοιµαζόµουν να το στείλω στην εφηµερίδα, όταν «έσκασε» η συνέντευξη του υπουργού παιδείας στον ΣΚΑΙ, στην οποία αποκάλυψε ότι η εισαγωγή στα ιδιωτικά ΑΕΙ θα γίνεται µέσω των πανελληνίων εξετάσεων ακόµη και µε την ελάχιστη βάση εισαγωγής!!. Επίσης οι απόφοιτοι λυκείου των δέκα τεσσάρων ιδιωτικών σχολείων που χορηγούν εθνικό απολυτήριο (baccalaurean) θα εισάγονται απευθείας… Για λόγους ψηφοθηρίας ο ΣΥΡΙΖΑ µε τον Γαβρόγλου µετέτρεψε σε µια νύχτα τα ΤΕΙ σε ΑΕΙ και έδωσε τη δυνατότητα στον ελλαδικό οµαδικό άνθρωπο να αποκτήσει τον τίτλο φοιτητή και αποφοίτου ανώτατου ιδρύµατος, διώχνοντας από πάνω του τη «ρετσινιά» των ΚΑΤΕΕ – ΣΕΛΕΤΕ – ΤΕΙ. Τώρα η Ν∆ µε τον Πιερρακάκη – πάλι για λόγους ψηφοθηρίας – του δίνει τη δυνατότητα να γίνει χωρίς κόπο γιατρός, δικηγόρος, µηχανικός… Μήπως όµως η ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ υποκρύπτει και άλλους λόγους; Μήπως αποτελεί µια ταξική παρέµβαση για τη µεταφορά του ετήσιου τζίρου των δύο δις (φροντιστήρια, ιδιαίτερα µαθήµατα) από τους φτωχούς εκπαιδευτικούς στους πλούσιους µετόχους των εκπαιδευτικών µίνι µάρκετ; ∆ιαβάζω ότι το γνωστό αµερικανικό hedge fund CVC Capital Partners, στο οποίο εργαζόταν ως ανώτερο στέλεχος µέχρι πρόσφατα και η κόρη του πρωθυπουργού, πρόκειται να ιδρύσει ιατρική σχολή, εµφανιζόµενο ως παράρτηµα του πανεπιστηµίου Λευκωσίας. Πρόκειται για τον …µη κερδοσκοπικό οργανισµό που ελέγχει τον κλάδο της ιδιωτικής υγείας και κατέχει το 10% των µετοχών της ∆ΕΗ…
