Γράφει ο Νίκος Αναγνωστάτος
∆εδοµένου ότι οι περικοπές του παρελθόντος συνέβαλαν στη δηµιουργία των σηµερινών πλεονασµάτων
H Ελλάδα, ύστερα από µια µακρά και δύσκολη περίοδο δηµοσιονοµικής κρίσης, κατόρθωσε τα τελευταία χρόνια να βελτιώσει σηµαντικά τη δηµοσιονοµική της θέση και να αποκτήσει µεγαλύτερη οικονοµική αξιοπιστία.
Η εξέλιξη αυτή ασφαλώς πρέπει να αναγνωριστεί και να αξιοποιηθεί. Όµως, µαζί µε τη βελτίωση των δηµόσιων οικονοµικών, γεννάται και ένα εύλογο ερώτηµα:
Ποια πρέπει να είναι η προτεραιότητα της Πολιτείας όταν υπάρχουν διαθέσιµοι πόροι;
Η χώρα ορθώς επιδιώκει τη µείωση του δηµόσιου χρέους και την περιορισµένη επιβάρυνση των επόµενων γενεών. Η πρόωρη αποπληρωµή δανείων όµως, µπορεί να έχει σηµαντικά οικονοµικά οφέλη, ιδίως όταν µειώνει µελλοντικούς τόκους και ενισχύει την οικονοµική ασφάλεια της χώρας. Όµως η κοινωνία εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες των προηγούµενων θυσιών της.
Υπάρχει όµως και µια άλλη υποχρέωση, την οποία δεν πρέπει να παραβλέψουµε.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, εργαζόµενοι και συνταξιούχοι υπέστησαν µεγάλες µειώσεις στα εισοδήµατά τους. Οι περικοπές αυτές δεν ήταν απλώς δηµοσιονοµικά µέτρα. Αφορούσαν το εισόδηµα ανθρώπων που είχαν οικοδοµήσει τη ζωή τους πάνω σε συγκεκριµένες αποδοχές και συντάξεις.
Οι θυσίες εκείνης της περιόδου συνέβαλαν σηµαντικά στην προσπάθεια δηµοσιονοµικής προσαρµογής και αντιµετώπισης της ελληνικής οικονοµικής κρίσης, συµβάλλοντας και στη σηµερινή βελτίωση των οικονοµικών δεδοµένων, τουτέστιν των σηµερινών πλεονασµάτων.
Εποµένως, τώρα που τα δηµόσια οικονοµικά επιτρέπουν µεγαλύτερες επιλογές, δεν είναι εύλογο να εξεταστεί και η αποκατάσταση, έστω σταδιακά και µε συγκεκριµένα κριτήρια, ενός µέρους των απωλειών αυτών;
Το ζήτηµα δεν είναι να αντιπαραθέσουµε τη µείωση του χρέους µε την κοινωνική πολιτική. Ούτε να υποστηρίξουµε ότι η Ελλάδα πρέπει να εγκαταλείψει τη δηµοσιονοµική υπευθυνότητα.
Το ζήτηµα είναι η σειρά των προτεραιοτήτων.
Όταν ένας πολίτης θυσίασε µέρος του εισοδήµατός του για να αντιµετωπιστεί η κρίση, είναι δύσκολο να του εξηγηθεί ότι, όταν η οικονοµική κατάσταση βελτιώνεται, η πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι αποκλειστικά η πρόωρη εξόφληση παλαιών δανείων. Μια τέτοια επιλογή µπορεί να δηµιουργήσει στον πολίτη την αίσθηση αγνωµοσύνης ή και αλαζονείας στις θυσίες που ο ίδιος υπέστη.
Η οικονοµική πολιτική δεν είναι µόνο λογιστική. Έχει και κοινωνική διάσταση.
Γι’ αυτό θα µπορούσε να εξεταστεί µια ισορροπηµένη πολιτική: ένα µέρος των διαθέσιµων πόρων να κατευθύνεται στη µείωση του δηµόσιου χρέους και ένα άλλο µέρος στην ουσιαστική ανακούφιση εκείνων που υπέστησαν τις µεγαλύτερες απώλειες κατά την περίοδο της κρίσης.
Η πρόωρη εξόφληση του χρέους αφορά το µέλλον.
Η αποκατάσταση των αδικιών που δηµιούργησε η κρίση αφορά και το παρόν.
Και µια πολιτεία που θέλει να είναι οικονοµικά υπεύθυνη αλλά και κοινωνικά δίκαιη, οφείλει να µπορεί να υπηρετεί και τους δύο αυτούς στόχους.
Το χρέος πρέπει να µειώνεται. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάµε ποιοι πλήρωσαν πρώτοι το τίµηµα για να αντιµετωπιστεί η κρίση.
Τα «περήφανα γηρατειά», όπως σχεδόν όλοι τα χαρακτηρίζουν, αναµένουν ουσιαστική ανταπόκριση.
