Ογδόντα ένα χρόνια πέρασαν από τότε που η ανθρωπότητα, ακρωτηριασμένη από την τραγωδία του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, διακήρυττε την πίστη της στην ειρήνη.
Γράφει ο Γεώργιος Γενετζάκης, φιλόλογος στο Χαλάνδρι
Η δημιουργία του Ο.Η.Ε. αποτύπωνε την ελπίδα για έναν κόσμο, όπου οι διαφορές μεταξύ των κρατών θα επιλύονταν μέσω της διπλωματίας και του Διεθνούς Δικαίου. Ο ιστορικός Yuval Ηarari1 υποστηρίζει ότι από τότε η μείωση των συρράξεων ήταν τέτοια, ώστε η αυγή του 21ου αιώνα βρίσκει την παγκόσμια κοινότητα στην καλύτερη ειρηνική περίοδο, αφού το ποσοστό των θανάτων από πολέμους τους προηγούμενους αιώνες από 15% έπεσε στο 1,2% !
Δυστυχώς η δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα επιφυλάσσουν έναν αγριότατο εμφύλιο πόλεμο στη Συρία (2011-2024), τη βίαιη προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία (2014), τη δραματική κλιμάκωση του εμφυλίου πολέμου στη Μιανμάρ της Βιρμανίας (2021), την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022), τον εμφύλιο πόλεμο στο Σουδάν (2023), την Ισραηλινό-Παλαιστινιακή σύγκρουση (2023), τον μαινόμενο σύγχρονο πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, εμφύλιες συγκρούσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και της Σομαλίας αλλά και μικρότερης έντασης πολεμικές συρράξεις παγκοσμίως.
Τα αποτελέσματα είναι τραγικά: εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπινα θύματα, τραυματισμένοι, ανάπηροι, ορφανά του πολέμου, προσφυγικές ροές που κατακλύζουν την Ευρωπαϊκή ήπειρο, με τα πολλαπλά προβλήματα που δημιουργούν –κορυφαίο η ενίσχυση της ακροδεξιάς-, ερήμωση και καταστροφή ολόκληρων πόλεων, διατάραξη της παγκόσμιας οικονομίας (ακρίβεια), αύξηση των πολεμικών δαπανών, -αναγκαίες για την πολεμική προετοιμασία και τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας, καταστροφικές όμως για την ειρήνη που επωάζεται σε περιβάλλον πολιτισμού, αδελφοσύνης και δικαιοσύνης. Οι προσδοκίες για ειρηνική διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των κρατών από τη λειτουργία Ο.Η.Ε. διαψεύδονται και το Διεθνές Δίκαιο καταστρατηγείται βάναυσα από συγκεκριμένους ηγέτες2
Τίθεται όμως το ερώτημα: Και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς οι απλοί πολίτες;
Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δεν μπορούμε. Όμως, εάν σκεφθούμε ότι αυτοί οι «ηγέτες» που αποφασίζουν τον πόλεμο, τρέμουν τη λαϊκή αποδοκιμασία, τότε υπάρχει ελπίδα. Τεράστιες σε όγκο διαδηλώσεις –πέρα από όσες πραγματοποιήθηκαν- σε κάθε μεγάλη πόλη της Ρωσίας, με αίτημα την επιστροφή των Ρώσων στρατιωτών από την Ουκρανία, πιθανόν να ανάγκαζαν τον Πούτιν σε άρση των εχθροπραξιών.
Και εδώ προβάλλει δυναμικά ο ρόλος των θρησκευτικών ηγετών παγκοσμίως. Ο οξυδερκής, σεβάσμιος και δραστήριος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, κ. Βαρθολομαίος, καλείται, σε συνεννόηση με όλα τα Πατριαρχεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας και τους κατά τόπους ιεράρχες (αναμφισβήτητα και της Ρωσίας) και μαζί με τον Πάπα Ρώμης και τους καρδιναλίους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, να ζητήσει τη συνδρομή εκείνων των ειρηνοποιών θρησκευτικών ηγετών της Μωαμεθανικής, Βουδιστικής, Ινδουιστικής, Εβραϊκής, Σιντοϊστικής και Κομφουκιανιστικής εκκλησίας, ώστε σε όλη τα κράτη να οργανωθούν τεράστιες σιωπηρές διαδηλώσεις ως ημέρα ειρήνης (Dies Pacis).
Να κινητοποιήσουν δηλαδή τη σκεπτόμενη ανθρωπότητα σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, για να διαδηλώσει ειρηνικά ότι οι πόλεμοι πρέπει να σταματήσουν. Δεν είναι λογικό να εξαρτάται ολόκληρη η υφήλιος από τις ιδιοτελείς προθέσεις ορισμένων πολεμοκάπηλων ηγετών. Να γίνει θέμα πανανθρώπινης επικαιρότητας η αναγκαιότητα της ειρήνης, να εξεγερθούν με την πένα τους όλοι οι πνευματικοί άνθρωποι διεθνώς, τα ΜΜΕ να υπενθυμίσουν στον κόσμο τη φρίκη του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου. Δεν γίνεται να είμαστε αμέτοχοι και απασχολημένοι με την προσωπική μας ευζωία, ενώ το κακό πλησιάζει3. Φαίνεται να ισχύει η «φράση» του Αισώπου: «ενώ καίγονται τα σπίτια σας, εσείς τραγουδάτε»4. Χρειάζεται να ξαναζήσουμε την τραγωδία ενός νέου Παγκόσμιου Πολέμου, για να ξαναγίνουμε εμπράκτως ειρηνιστές5 ;
- Yuval Noah Harari, «Homo Deus», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2015
- Κωνσταντίνου Φίλη – Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου, «Η νέα παγκόσμια Τάξη», εκδόσεις Παπαδόπουλος, 2026
- Κρίστοφερ Κλαρκ, «Οι υπνοβάτες», εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
- «Των οικιών υμών εμπιπραμένων, αυτοί άδετε»
- Γεωργίου Γενετζάκη, «Περί πολέμου», Εφημερίδα Αμαρυσία, 31/7/2025
