Γράφει ο Δημήτριος Γ. Σουλιώτης.
Οι εσωκομματικές εκλογές στο ΣΥΡΙΖΑ ανέδειξαν ως πρόεδρο του Κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης τον Στέφανο Κασσελάκη. Από την εμφάνισή του στο εγχώριο πολιτικό σκηνικό άρχισε να διακινείται για το πρόσωπό του τόσο στα επίσημα ΜΜΕ όσο και στο άναρχο διαδίκτυο ένας τεράστιος αριθμός σκέψεων, πληροφοριών, άρθρων, θεωριών, αναλύσεων, οι οποίες έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Κινούνται στο συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό στο πεδίο της παρα-πολιτικής, που είναι ο εύηχος όρος του κουτσομπολιού. Κινούμενος σε αντίθετη κατεύθυνση θα περιοριστώ αποκλειστικά στο πεδίο της Πολιτικής, θέτοντας κάποια κριτήρια για την κατάταξη ενός Κόμματος της σύγχρονης εποχής στο άξονα Αριστεράς – Δεξιάς και στην πιθανή θέση του νέου αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ σ’ αυτόν τον άξονα.
Η Δεξιά ως νέα Δεξιά κατάφερε να κυριαρχήσει παγκόσμια εμφανιζόμενη ως ως ένα καινούργιο προϊόν ενσωματωμένο στην παγκοσμιοποίηση και το δίκτυο των παγκόσμιων εξουσιών, των οποίων είναι το αίτιο και το αποτέλεσμα. Με άλλα λόγια κατάφερε πέρα από πολιτική παράταξη να εμφανίζεται και ως τμήμα της σύγχρονης οικουμενικής νεωτερικότητας. Αξιοποιώντας αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα και χρησιμοποιώντας επιδέξια νέες μεθόδους και εργαλεία, όπως η εικόνα και οι προπαγανδιστικές τεχνικές, η Δεξιά εμφανίζεται σύγχρονη, ζωντανή, νέα, απολίτικη, «funny» και «in», σε αντίθεση με την Αριστερά, που θεωρείται παλιομοδίτικη, βαρετή, ανιαρή και «out». Έχουμε δηλαδή από τη μια πλευρά το μοντέρνο πρόσωπο της νέας Δεξιάς, το πρόσωπο του «fun», της «προόδου», του «lifestyle» και του πλούτου, των διακοπών και της φυγής και από την άλλη το σφιγμένο πρόσωπο της Αριστεράς, που συνδέεται με εσωτερικές αναζητήσεις, καταστολή παρορμήσεων, θυσίες και αυταπάρνηση. Στη χώρα μας την ταυτότητα της νέας Δεξιάς οικειοποιήθηκε – με τη βοήθεια Αμερικανών συμβούλων – ο Κυριάκος Μητσοτάκης και κατάφερε να καταστεί πολιτικά κυρίαρχος. Βέβαια εδώ τα πράγματα είναι πιο δύσκολα γιατί λόγω των υπαρχουσών προ-νεωτερικών νησίδων στη χώρα μας, μεγάλες κατηγορίες ψηφοφόρων της συντηρητικής παράταξης τον «τραβούν» συνεχώς «από το μανίκι»… Όμως εντελώς ξαφνικά από την «αντίπερα όχθη» εμφανίστηκε ως εκπρόσωπος της Κεντροαριστεράς ένα πρόσωπο μοντέρνο, νέο, ζωντανό, ένα πρόσωπο του «fun», της «προόδου», του «lifestyle», του πλούτου, που δεν έχει καμιά σχέση με το σφιγμένο πρόσωπο και την εσωστρέφεια της Αριστεράς. Στο σημείο αυτό τίθενται δύο κρίσιμα ερωτήματα: Υπάρχει πολιτική στρατηγική πίσω από την εμφάνιση του Στέφανου Κασσελάκη; Μπορεί αυτός να αναδειχθεί σε «μαύρο κύκνο» του πολιτικού σκηνικού; Οι απαντήσεις θα εμφανιστούν στο μέλλον…
Για όσους έχουν ταυτίσει την Αριστερά και τον Αριστερό με τη γνώση έστω και κάποιων στοιχειωδών μαρξιστικών θέσεων και με μια πνευματόδοξη φιλοσοφία ζωής, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος θα ήταν ο καταλληλότερος για αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ και ο Χάρης Καστανίδης για αρχηγός του ΠΑΣΟΚ. Και ίσως τότε οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας να εύρισκαν κοινό βηματισμό… Αλλά και στη ΝΔ η γνήσια και αυθεντική ψυχή της είναι «καραμανλική» και δεν έχει καμιά σχέση με το συνονθύλευμα θηρευτών εξουσίας από την κομμουνιστική Αριστερά μέχρι την Ακροδεξιά, που μαζεύτηκαν στο μητσοτακικό πολιτικό μόρφωμα…
Πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν υποστήριξαν τον Κασσελάκη εκφράζουν φόβους ότι το Κόμμα τους υπό την ηγεσία του θα μεταλλαχθεί σε πολιτικό σχηματισμό που θα μοιάζει με το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ. Είναι όμως αυτό εξ υποθέσεως κάτι κακό και απορριπτέο; Μήπως η αξιολόγηση του Δημοκρατικού Κόμματος δεν πρέπει να είναι μεροληπτική και μανιχαϊστικής φύσης, δηλαδή να περιλαμβάνει μόνο αρνητικά στοιχεία (εξωτερική πολιτική, σχέση οικονομικών παραγόντων με κυβερνώσες ελίτ κ.τ.λ.), αλλά και θετικά (κοινωνική πολιτική σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης, διεθνείς παρεμβάσεις κατά των ανισοτήτων και της κλιματικής αλλαγής κ.τ.λ.); Στην ασκούμενη κριτική πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι κατά την τετραετία Μπάιντεν αυξήθηκε ο φόρος των πλουσίων και των επιχειρήσεων, διπλασιάστηκε ο χαμηλότερος μισθός – σκεφθείτε τι επανάσταση θα ήταν αν κάτι ανάλογο συνέβαινε στη χώρα μας – διοχετεύτηκαν τεράστια κεφάλαια στις υποδομές και σε οικονομικά ευάλωτους πληθυσμούς… Επίσης καταβλήθηκε προσπάθεια να εισαχθεί προς συζήτηση στα αρμόδια διεθνή οικονομικά κέντρα η επιβολή ενός ελάχιστου φορολογικού συντελεστή στα «αποεδαφοποιημένα» κεφάλαια (φόρος Tobin). Βέβαια όλα αυτά τα μέτρα αριστερής – προοδευτικής πολιτικής, τα οποία σημειωτέο αντιμετωπίζουν τεράστιες αντιστάσεις από τις συντηρητικές δυνάμεις της χώρας, δεν θα ήταν δυνατόν ούτε να τεθούν προς συζήτηση αν δεν υπήρχε η μεγάλη πίεση από την αριστερή πτέρυγα του Κόμματος. Υπάρχουν σ’ αυτό το Κόμμα στελέχη που προσδιορίζονται ως «δημοκράτες σοσιαλιστές», όπως ο Μπέρνι Σάντερς, η Αλεξάντρια Οκάσιο – Κορτέζ, η Ρασίντα Τλάιμπ, η εκλεγείσα στο Κογκρέσο Κόρι Μπους και πολλοί άλλοι γνωστοί και άγνωστοι, που αγωνίζονται για μια σύγχρονη Κεντροαριστερά που θα μπορούσε να οριστεί ως Αριστερή Σοσιαλδημοκρατία. Αυτοί οι «δημοκράτες σοσιαλιστές» αγωνίζονται για ένα κοινωνικο-οικονομικό σύστημα με στοιχεία ανθρωπισμού και κοινωνικής αλληλεγγύης, ένα σύστημα που οι πλούσιοι θα πληρώνουν τους φόρους τους, ώστε να δίνεται η δυνατότητα και στους αδύνατους και μη ανταγωνιστικούς να ζήσουν με αξιοπρέπεια, ένα σύστημα με κοινωνικά αγαθά, με δωρεάν υγεία, παιδεία, ασφάλιση για όλους… Και ο αγώνας τους λαμβάνει χώρα μέσα σε ένα απόλυτα εχθρικό περιβάλλον, μέσα σ’ ένα μοντέλο καπιταλισμού με κανιβαλικό ανταγωνισμό, που έχει αποβλακώσει μια μεγάλη μάζα Αμερικανών πολιτών, που θεωρούν τις συγκεκριμένες πολιτικές ως εγκαθίδρυση …κομμουνιστικού καθεστώτος…
Ένα Κόμμα που θα κινείται στο πεδίο της Αριστερής Σοσιαλδημοκρατίας θα μπορούσε να εντάξει στο πρόγραμμά του θέσεις όπως η κατάργηση των φορολογικών παραδείσων και των off shore εταιριών, προς καταπολέμηση της φοροαποφυγής των πλουσίων και αποκατάστασης του αισθήματος δικαίου, την επιβολή ελάχιστου φορολογικού συντελεστή στα «αποεδαφοποιημένα» κεφάλαια (φόρος Tobin) κ.τ.λ. Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι οι Ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες σ’ ένα υπό συζήτηση κοινό πρόγραμμα, είχαν ως πρώτο αίτημα την κατάργηση των φορολογικών παραδείσων. Στο δε πεδίο της εσωτερικής πολιτικής θα μπορούσε να έχει ως κεντρικές πολιτικές θέσεις του τον χωρισμό κράτους – εκκλησίας, μέσω μετατροπής της τελευταίας σε ΝΠΙΔ, γιατί ο σφιχτός εναγκαλισμός τους συντελεί στην αναπαραγωγή προ-νεωτερικών νησίδων, την αποκομματικοποίηση, μέσω μια έντιμης αξιολόγησης, του κράτους και των θεσμών, που κινούνται σαφώς δεξιόστροφα, την καθιέρωση της απλής αναλογικής ως πάγιου εκλογικού συστήματος, ώστε να παγιωθεί σταδιακά σε βάθος χρόνου πνεύμα συναινέσεων, τη μείωση του αριθμού βουλευτών και υπουργών, τη συμμετοχή των εργαζομένων στα ΔΣ των επιχειρήσεων, όπως συμβαίνει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες κ.τ.λ. Μέσω της παραγωγής και προβολής μετ’ επιτάσεως τέτοιων ριζοσπαστικών προτάσεων θα αναδειχθεί το χάσμα μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς και δεν θα μπορεί η τελευταία να διακινεί υποκριτικά την άποψη ότι «όλοι είναι ίδιοι»… Και αν αυτές οι θέσεις ενταχθούν στα προγράμματα των Κομμάτων της Κεντροαριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ) υπάρχει ελπίδα κυβερνητικής προοπτικής… Διαφορετικά με πανίσχυρο το μητσοτακικό πολιτικό μόρφωμα και αδύναμη την κεντροαριστερά η χώρα θα διολισθαίνει προς την ορμπανοποίηση στο πολιτικό πεδίο και τη διαφθορά και την υποκρισία στο κοινωνικό πεδίο…
Η σύγχρονη Κεντροαριστερά δεν θα μοιάζει με το ιδανικό σύστημα των νεανικών πολιτικών ονείρων μας, δεν θα στηρίζεται στα τσιτάτα του Μαρξ και στις θεωρίες αυτοδιαχείρισης του Γιουγκοσλαβικού σοσιαλιστικού πειράματος. Η σύγχρονη Κεντροαριστερά θα πατάει γερά στον κόσμο τούτο, θα είναι η Κεντροαριστερά του Thomas Piketty, του Josef Stiglitz, των «δημοκρατών σοσιαλιστών» και τόσων άλλων που δεν είναι εγκλωβισμένοι στο στενό ιδιοτελή πυρήνα τους, που τους κρατά καθηλωμένους στη συντήρηση… Και αν η πολιτική του νέου αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ κινηθεί προς την κατεύθυνση της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, υπάρχει ελπίδα να εμπνεύσει ηλικιωμένους ψηφοφόρους, όσους δεν είναι δεμένοι με συντηρητικές αλυσίδες (γήρας, φόβος, βόλεμα, ομοφοβία)… Επίσης να εμπνεύσει πολίτες από το 48% της αποχής στις τελευταίες εκλογές, που είναι κυρίως νέοι, οι οποίοι αποστρέφονται τις παραδοσιακές πολιτικές ελίτ και αναζητούν κάτι νέο, για να ξεφορτωθούν το φθαρμένο παλιό… Και αν συμβούν αυτά ίσως τότε ο Στέφανος Κασσελάκης να αποδειχθεί ο «μαύρος κύκνος» τους εγχώριου πολιτικού σκηνικού…
