Γράφει η Ελένη Κονιαρέλλη – Σιακή.
Είναι μοναδικός ο τρόπος, που οι μεγάλοι ζωγράφοι αποτυπώνουν στα έργα τους τη Γέννηση του Χριστού. Ακόμα και η παραμικρή λεπτομέρεια στη φτωχική φάτνη, στο φωτοβόλο αστέρι της Βηθλεέμ, στη σκηνή της Θείας Γέννησης, στα χιονισμένα τοπία ολόγυρα και στα σκοτεινά δέντρα, στο φτερούγισμα των Αγγέλων, στην αθωότητα και την ταπείνωση των ζώων να ζεστάνουν με την ανάσα τους τον μικρό Χριστό, στο μεγάλο ταξίδι των Μάγων… Όλες αυτές οι λεπτομέρειες και της πιο μικρής πινελιάς των ζωγράφων, κρύβουν κάτι ιδιαίτερο και εξαιρετικό, που πρέπει ο άνθρωπος να εμβαθύνει και να αναλύσει στην ψυχή του, μέχρι όλες μαζί οι Θρησκευτικές εικόνες τον οδηγήσουν σ’ αυτό που αναφέρουμε: «Μαγεία των Χριστουγέννων».
Έχουμε μπροστά μας τον υπέροχο πίνακα του ζωγράφου Santro Botticelli «Μυστική Γέννηση» έτος 1500. Ο Μποτιτσέλλι ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της Αναγέννησης. Γεννήθηκε την 1η Μαρτίου του 1445, και σε ηλικία 18 ετών -αφού «περιπλανήθηκε» σε διάφορα άλλα επαγγέλματα- αποφάσισε να ασχοληθεί με τη Ζωγραφική. Από το 1842 και μετά, ολοκλήρωσε αρκετά αλληγορικά έργα με θέματα εμπνευσμένα από τη Μυθολογία, χωρίς ν’αφήσει τη θρησκευτική θεματολογία, ο μεγάλος ζωγράφος ανταποκρίθηκε στην εξέγερση του θρησκευτικού συναισθήματος που αναστάτωσε τη Φλωρεντία, και τότε φιλοτέχνησε τον πίνακα «Μυστική Γέννηση».
Τι βλέπουμε στον πίνακα η «Μυστική Γέννηση»;
Βλέπουμε το Θείο Βρέφος στη φάτνη και την Παρθένο Μαρία, σε στάση λατρείας και προσευχής να κοιτάζει γλυκά τον Χριστό. Βλέπουμε, Άγγελοι, ποιμένες , και οι Σοφοί Μάγοι της Ανατολής, να περικυκλώνουν έκπληκτοι το Θαύμα της Γέννησης. Όμως, όσο απλό και να φαίνεται, κάθε κομμάτι του πίνακα κρύβει και έναν βαθύ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟ. Γι’ αυτό λέγεται «Μυστική Γέννηση»! Αφανέρωτη, ανεξήγητη, γι αυτόν που δυσκολεύεται ή δεν μπορεί να τη διαβάσει. Και αυτό συμβαίνει, γιατί με τη Γέννηση, στον πίνακα υπονοείται και η Μελλοντική Δευτέρα Παρουσία, σύμφωνα με τις Χριστιανικές Γραφές. Δηλαδή, η μελλοντική δεύτερη αυτή τη φορά εμφάνιση του Χριστού. Η συντέλεια των αιώνων, το Τέλος του Χώρου και του Χρόνου.
Στον πίνακα η «Μυστική Γέννηση», ο Χρόνος συμβολίζεται με τους 12 Αγγέλους που χορεύουν σ’ έναν ουράνιο χώρο -στο επάνω μέρος- και επάνω από αυτούς αναδύεται ένας χρυσός θόλος. Είναι οι 12 ώρες της ημέρας και οι 12 μήνες του χρόνου. Οι Άγγελοι με το λευκό ένδυμα συμβολίζουν την Π Ι Σ Τ Η. Οι Άγγελοι με το κόκκινο ένδυμα συμβολίζουν την Ε Λ Π Ι Δ Α, και με το πράσινο ένδυμα συμβολίζουν τη Φ Ι Λ Α Ν Θ Ρ Ω Π Ι Α. Κρατούν κλαδιά ελιάς και περγαμηνές. Οι περγαμηνές επαινούν τις 12 Χάρες της Παναγίας της Μεγάλης Μητέρας.
Στο κάτω μέρος του πίνακα, Άγγελοι τραβούν τους πιστούς προς τον ουρανό για να τους σώσουν από 7 μικροσκοπικά δαιμόνια, θυμίζοντάς μας την αιώνια μάχη του φωτός με το σκοτάδι.
Στο κέντρο -όπως είπαμε και στην αρχή- η Παρθένος προσκυνά γονατιστή το βρέφος που είναι ακουμπισμένο επάνω σε λευκά σεντόνια, που κάποια ημέρα θα γίνουν τα σάβανα που θα τυλίξουν το σώμα του. Ο Ιωσήφ, κρύβει το πρόσωπό του χωρίς να μπορεί να εξηγήσει το ακατανόητο θαύμα που συμβαίνει μπροστά στα μάτια του. Οι βοσκοί και τα ζώα με σεβασμό προσεύχονται στο Θείο Βρέφος, και οι σοφοί Μάγοι πλησιάζουν χωρίς να κρατούν τα δώρα τους. Αυτή την ώρα δώρα τους είναι η αφοσίωση και η βαθειά πίστη σε μια ιδέα πολύ ανώτερη από τον εαυτό τους.
Ο πίνακας η «Μυστική Γέννηση» του Σάντρο Μποτιτσέλλι που βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, είναι σχεδιασμένος επάνω σε καμβά, ενώ συνήθως χρησιμοποιούσαν ξύλο. Όμως, λόγω του επικινδύνου μηνύματος που μετέφερε και διέδιδε μέσα στη θρησκευτική έξαρση της εποχής, σίγουρα ο καμβάς ήταν πιο εύκολο να τυλιχτεί και να κρυφτεί.
Όταν παρατηρήσει κάποιος τον πίνακα με μια δεύτερη ματιά, θα διαπιστώσει ότι κρύβει πολλά μυστικά συναισθήματα, που ξεδιπλώνονται μπροστά του και τον βοηθούν να κατανοήσει καλύτερα το έργο.
Είναι ο μοναδικός πίνακας που φέρει την υπογραφή του Μποτιτσέλλι, καθώς και την ημερομηνία της ολοκλήρωσής του, χάρη στην Ελληνική Επιγραφή που φιλοτέχνησε ο ίδιος και η οποία γράφει:
«Ζωγράφισα το έργο αυτό, κατά την εκπλήρωση της Προφητείας του 11ου Κεφαλαίου της Αποκάλυψης του Ιωάννη , όταν ο διάβολος αφήνεται ελεύθερος για τρεισήμισι χρόνια. Μετά θα αλυσοδεθεί και θα τον δούμε να συντρίβεται ».
Η αίσθηση του πίνακα είναι ουράνια. Κι όμως η Ελληνική Επιγραφή στο επάνω μέρος, μας θυμίζει δύσκολα και ζοφερά αναμενόμενα γεγονότα στη μέλλουσα κρίση. Είναι ένας πίνακας που στοχεύει να προβληματίσει πολύ τον παρατηρητή.
Όμως, μήπως έχει σκοπό να κάνει τον άνθρωπο να εκτιμήσει και να σεβαστεί περισσότερο τον χρόνο;
Μήπως πασχίζει να τον κάνει να καταλάβει, πόσο πολύτιμη είναι η κάθε μία από τις 12 ώρες της ημέρας, που φεύγουν πολύ γρήγορα και οδηγούν στο αναπόφευκτο τέλος;
Ας φυλάξουμε στη σκέψη μας πόσο πολύτιμη είναι η κάθε στιγμή που ζούμε, και όταν περάσει κι αυτή και φύγει… ας καλοδεχτούμε με ΠΙΣΤΗ, ΧΑΡΑ και ΕΛΠΙΔΑ , αυτή τη στιγμή που έρχεται!
