Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Δημήτρης Παπαστεργίου συμμετείχε στην διαδικτυακή ημερίδα που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η Ένωση με θέμα «Οι Δήμοι ως φορείς συνοχής και ανθεκτικότητας στο Ταμείο Ανάκαμψης και στο νέο ΕΣΠΑ». Την διαδικτυακή ημερίδα παρακολούθησαν 220 Δήμαρχοι και αιρετοί από όλη την Ελλάδα.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ δήλωσε: «Η προσεχής χρονική περίοδος έχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον κι αξία, γιατί έχουμε μπροστά μας τη μεγάλη ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης και το νέο ΕΣΠΑ που αρχίζει να σχηματοποιείται. Ήρθε η ώρα να δούμε και να ξεκαθαρίσουμε τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε αυτά τα προγράμματα.
Για το λόγο αυτό άλλωστε έχουμε ζητήσει συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Τονίζουμε την ανάγκη να κερδίσουμε χρόνο και να μην χάσουμε πόρους, κι αυτό θα γίνει αν τα Υπουργεία συγκεκριμενοποιήσουν τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν. Χρειάζονται αποσαφηνίσεις: πώς θα τρέξουν αυτά τα έργα, για παράδειγμα θα χρειαστεί να φτιάξουμε έναν φάκελο ο κάθε Δήμος και αν ναι, πού θα καταθέσουμε με τις προτάσεις μας; Σε υφιστάμενες διαχειριστικές αρχές ή θα δημιουργηθεί κάποια νέα δομή; Όλα αυτά καλό θα είναι να ξεκαθαριστούν και μάλιστα πολύ σύντομα.
Η αίσθηση που έχω είναι το Ταμείο ανάκαμψης σχεδιάστηκε με πολλή προσοχή αλλά ακόμη υπάρχουν ουσιώδη πράγματα που δεν έχουν καθοριστεί και θα πρέπει να επιμείνουμε ότι την ώρα αυτή πρέπει να στηριχτεί ακόμη περισσότερο η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Έχουμε την ευκαιρία να υλοποιήσουμε σημαντικά έργα και παρεμβάσεις που θα έχουν μόνιμο αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες και θα λύσουν προβλήματα.
Όσον αφορά το νέο ΕΣΠΑ, επιμένουμε ότι οι Δήμοι θα πρέπει να έχουν ουσιαστική συμμετοχή σε όλα τα στάδια υλοποίησης του. Να μην είμαστε ξανά στο ίδιο έργο θεατές, να τρέχουν δηλ. οι προσκλήσεις του νέου ΕΣΠΑ χωρίς τη δική μας συμμετοχή, ούτε καν στη φάση της διαβούλευσης – ενημέρωσης για τον χρονοπρογραμματισμό. Μαθαίναμε για τις προσκλήσεις από τα ΜΜΕ και τρέχουμε μετά χωρίς τεχνική βοήθεια να προλάβουμε.
Δεν τρέφω αυταπάτες ότι θα φτιαχτούν ξαφνικά, ειδικά για μας διαχειριστικές αρχές. Υπάρχουν όμως υφιστάμενες διαχειριστικές αρχές με τις οποίες μπορούμε να συνεργαστούμε απευθείας, σε συγκεκριμένα, διακριτά κομμάτια του ΕΣΠΑ που ούτως ή άλλως αφορούν μόνο τους Δήμους – κυρίως στον στόχο πολιτικής 5 για θέματα smart cities και ΟΧΕ, οι οποίες σε αυτό το ΕΣΠΑ δεν πήγαν καθόλου καλά.
Για να γίνουν όλα αυτά θα πρέπει να έχουμε τεχνική βοήθεια. Και τεχνική βοήθεια στο μοντέλο της ΕΕΤΑΑ των 45 ή 50 μηχανικών στην Αθήνα δεν πρόκειται να δουλέψει».
Ηλίας Αποστολόπουλος: «Σε τροχιά ανάπτυξης»
Ο πρόεδρος του ΙΤΑ, μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος που ήταν και ο οικοδεσπότης της ημερίδας αναφέρθηκε στον ρόλο του ΙΤΑ ως δεξαμενής σκέψης και ιδεών που συμβάλει υποστηρικτικά στο έργο της ΚΕΔΕ και ευρύτερα των τοπικών κοινωνιών, πάνω σε σημαντικά ζητήματα που άπτονται στη λειτουργία του κράτους και στην καθημερινότητα των πολιτών.
«Οι Δήμοι τα τελευταία χρόνια και ειδικότερα κατά την περίοδο της πανδημίας κληθήκαμε να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον ασφάλειας σταθερότητας και ανάπτυξης, με την ουσιαστική ενίσχυση των βασικών υποδομών και των κοινωνικών υπηρεσιών – και ομολογουμένως τα καταφέραμε μια χαρά παρά τις δυσκολίες», ανέφερε και πρόσθεσε: «Η παρούσα όμως κρίση, όπως και η προηγούμενη της δεκαετούς οικονομικής κρίσης ανέδειξαν τη σημασία και την αναγκαιότητα θεσμικής αναβάθμισης του ρόλου της Τ.Α. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη χωρίς την καθοριστική συμβολή των Δήμων και των Περιφερειών.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει την εμπειρία και την ικανότητα να συμμετέχει ενεργά και αποφασιστικά στη λήψη αποφάσεων που έχουν να κάνουν με την συνολική ανάπτυξη της χώρας. Αυτό που χρειάζεται λοιπόν είναι οι Δήμοι να καταστούν εταίροι του αναπτυξιακού σχεδιασμού. Να αναβαθμίσουν την διοικητική τους ικανότητα στην ωρίμανση και διαχείριση έργων να αξιοποιήσουν μεγαλύτερο μέρος των διατιθέμενων πόρων να συμμετέχουν σε όλα τα αναπτυξιακά προγράμματα με ρόλο ενεργό. Η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει και αυτή η αλλαγή έχει αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά. Δύο χρόνια ακριβώς από τις προηγούμενες δημοτικές εκλογές ήδη έχει κατατεθεί στη Βουλή ο νέος εκλογικός νόμος και έχουν γίνει πολλά και σημαντικά βήματα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ισχυρή και αποτελεσματική, είναι έτοιμη να συνεργαστεί με στόχο τη δημιουργία ενός εξωστρεφούς και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τη χώρα μας».
Άδωνις Γεωργιάδης: «Θεωρήστε μας σύμμαχούς σας»
Ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρθηκε στην σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης όλων των Περιφερειών της χώρας από το νέο ΕΣΠΑ τονίζοντας ότι αυτό θα έχει άμεση αντανάκλαση και στους Δήμους, καθώς μέσω των Περιφερειών θα μπορούν να διεκδικήσουν πολύ περισσότερους πόρους από το νέο ΕΣΠΑ για να προχωρήσουν τα έργα που θέλουν.
Ο υπουργός επεσήμανε: «Το υπουργείο Ανάπτυξης σχεδιάζει – και το πιθανότερο είναι ότι θα επιτύχει – να είμαστε μία από τις πρώτες χώρες που θα λάβει έγκριση για το νέο μας πρόγραμμα, όπως μέχρι τώρα δείξαμε εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα απορρόφησης στο τρέχον ΕΣΠΑ. Είμαι υπερήφανος να σας πω ότι η παρούσα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης παρέλαβε το τρέχον πρόγραμμα στη θέση 22 στην απορρόφηση και σήμερα είμαστε στη θέση 3. Μέσα στο 2020, μάλιστα, ανακηρυχθήκαμε η πρώτη χώρα σε απορρόφηση κονδυλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο και από τον τρίτο. Και αυτό μας δίνει την βεβαιότητα ότι θα μπορούμε να συνεχίσουμε με τον ίδιο ρυθμό και στο νέο ΕΣΠΑ».
Ο Α. Γεωργιάδης διαβεβαίωσε ότι στο νέο ΕΣΠΑ προβλέπονται ξεχωριστοί ρόλο για έργα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αυτά θα τρέξουν όσο γίνεται πιο γρήγορα και δήλωσε χαρακτηριστικά: «Για να συμβάλλουμε ακόμα περισσότερο στην απορρόφηση των χρημάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης και από το πρόγραμμα «Τρίτσης», αλλάξαμε – για να είμαι ειλικρινής – το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη ΜΟΔ και συγκροτήσαμε τεχνική υπηρεσία.
Δώσαμε στη ΜΟΔ τη δυνατότητα να πηγαίνει και να βοηθάει αυτούς που ονομάζουμε «αδύναμους δικαιούχους». Αναφερόμαστε κυρίως σε Δήμους μικρότερης δυναμικότητας, που δεν έχουν οργανωμένες δικές τους τεχνικές υπηρεσίες για να μπορούν να ωριμάζουν τις μελέτες των έργων έτσι ώστε να διεκδικούν και να απορροφούν γρήγορα τα χρήματα. Κάθε Δήμος μπορεί πλέον να ζητήσει τη βοήθεια της ΜΟΔ.
Και η φιλοδοξία μας είναι να διοχετεύσουμε το δυνατόν γρηγορότερα πόρους και κεφάλαια από τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλά όχι θεωρητικά. Όχι, για να λέμε ότι δίνουμε λεφτά αλλά τα λεφτά να μην απορροφώνται, πρακτικά. Αλλά για να δοθούν τα χρήματα στις τοπικές κοινωνίες, να γίνουν δουλειές και να γίνουν έργα.
Θεωρήστε μας, λοιπόν, σε αυτό απολύτως συμμάχους σας. Η δική μου φιλοδοξία είναι να δω με το νέο ΕΣΠΑ 
να γίνονται πολλά μικρά έργα στους δήμους που τώρα δεν βρίσκουν χρηματοδότηση και να τα δούμε να υλοποιούνται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Και αν δουλέψουμε μαζί σε αυτή την κατεύθυνση έχουμε να κάνουμε θαύματα τα επόμενα χρόνια».
Πρόταση Τζιτζικώστα για κοινό αυτοδιοικητικό συνέδριο
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας, περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και πρόεδρος της ΕΝΠΕ, σημείωσε τον δυναμικό ρόλο που παίζουν πλέον οι Δήμοι και οι Περιφέρειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην ανάπτυξη. Και συμπλήρωσε: «Τώρα έχουμε επιτέλους και τα εργαλεία αυτή η πολιτική να γίνει πιο εμφανής και πιο αποτελεσματική. Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μια εμβληματική, μια κομβική ευκαιρία να μετασχηματίσουμε την οικονομία της χώρας σε όλα τα επίπεδα», κάνοντας λόγο για «έναν μετασχηματισμό που οι περιφέρειες και οι δήμοι θα μπουν στην πρώτη γραμμή, θα ενισχυθούν με αρμοδιότητες και πόρους».
Ο Α. Τζιτζικώστας σημείωσε ακόμη ότι η μεγαλύτερη πρόκληση σε αυτή τη φάση είναι τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης να φτάσουν παντού, στους πολλούς, να ενισχύσουν τους μικρούς και μεσαίους, αλλά κυρίως να απαντήσουν στις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής. Και αυτό το πλαίσιο περνάει από την Αυτοδιοίκηση. Προτεραιότητα πρέπει να είναι η δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη και η ανάκαμψη των ευρωπαϊκών περιφερειών και αυτό μπορεί να γίνει με τη συνεργασία όλων των επιπέδων διακυβέρνησης.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να πορεύεται διχασμένη και υπενθύμισε τη δέσμευση του ίδιου και του προέδρου της ΚΕΔΕ Δ. Παπαστεργίου για συνεργασία. Μάλιστα πρότεινε αμέσως μετά την πανδημία να πραγματοποιηθεί ένα κοινό μεγάλο αυτοδιοικητικό συνέδριο της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ.
Και καταλήγοντας τόνισε: «Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε το μεγάλο βήμα, τη μετάβαση από την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση στην Τοπική και Περιφερειακή Διακυβέρνηση».
Μ. Σταυριανουδάκης: «Εργαλείο κινητοποίησης ο ΙΤΑ»
Ο γ.γ. του υπουργείου Εσωτερικών Μιχάλης Σταυριανουδάκης υπογράμμισε τον ρόλο του ΙΤΑ ως εργαλείου κινητοποίησης της ΚΕΔΕ και των Δήμων για να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν σημαντικές δράσεις. Ο κ. Σταυριανουδάκης τόνισε ότι είναι πολύ μεγάλο το στοίχημα για τους Δήμους για να ωφεληθούν και να απορροφήσουν πόρους στο προσεχές διάστημα από τα νέα επενδυτικά προγράμματα.
«Το στοίχημα είναι μεγάλο και για τη χώρα για να ξεπεράσει δυσλειτουργίες που στο παρελθόν ήταν εμπόδιο για την απορρόφηση κονδυλίων. Οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας είναι πολλές. Πρέπει να προετοιμαστούμε έγκαιρα γιατί τα επενδυτικά προγράμματα που έρχονται δίνουν λύσεις σε μακροχρόνια προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γ.Γ. του Υπ. Εσωτερικών.
«Είναι στο χέρι όλων μας και για μας στο υπουργείο με συντονισμό και νομοθετικές ρυθμίσεις να λύσουμε τα χέρια των Δήμων για να μπορέσουν να ευεργετηθούν από προγράμματα και πόρους ύψους έως 15 δις ευρώ τα επόμενα έξι χρόνια. Και αναφέρομαι στο νέο ΕΣΠΑ, το προηγούμενο, που έχει ακόμη κονδύλια προς απορρόφηση, το «Αντώνης Τρίτσης» και το Ταμείο Ανάκαμψης που πρέπει να μεταφραστούν σε αναπτυξιακή πορεία για τις τοπικές κοινωνίες, δήλωσε ο κ .Σταυριανουδάκης.
Τέλος, ανακοίνωσε ότι τα προβλήματα στελέχωσης που δημιουργήθηκαν στους Δήμους θα λυθούν εντός του Ιουνίου και θα προχωρήσει η διαδικασία στελέχωσης με μηχανικούς κυρίως στους μικρούς και μεσαίους Δήμους ενώ θα γίνει προσπάθεια και για επιπλέον προσωπικό μέσω του ΑΣΕΠ. Έτσι οι Δήμοι αυτοί, τόνισε ο Γ.Γ. θα μπορούν να στελεχωθούν με προσωπικό 4-6 ατόμων σε ειδικότητες που θα στοχεύουν στα νέα επενδυτικά εργαλεία.
Δ. Σκάλκος: «Τεράστια πρόκληση η απορρόφηση»
Ο γ.γ. Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ Δημήτρης Σκάλκος αναφέρθηκε στις προκλήσεις της νέας Προγραμματικής περιόδου. «Με βάση την ετήσια φέρουσα ικανότητα της Δημόσιας Διοίκησης και των Περιφερειακών αρχών να απορροφούν κοινοτικούς πόρους δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τα 5 δις. Για να καταφέρουμε να απορροφήσουμε συνδυαστικά και τους πόρους του νέου ΕΣΠΑ που είναι σημαντικά αυξημένοι αλλά και το Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει κατ’ ελάχιστο να απορροφούμε κατ’ έτος περί τα 10 δις. Είναι ένα τεράστιο κονδύλι που δεν έχουμε την πολυτέλεια να το αφήσουμε αναξιοποίητο» τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Δ. Σκάλκος επεσήμανε τις προκλήσεις για την απορρόφηση του νέου ΕΣΠΑ τονίζοντας ότι: στην τρέχουσα Προγραμματική περίοδο 14-20 οι ΟΤΑ και οι επιχειρήσεις τους υλοποιούν έργα προϋπολογισμού περισσότερα από 4,5 δις ευρώ. «Αυτό είναι περίπου το 18,5% του ΕΣΠΑ. Τα συμβασιοποιημένα έργα όμως μέχρι το τέλος του 2020 μετά βίας ξεπερνούν το 50% και οι αντίστοιχες πληρωμές μετά βίας το 32%. Καταλαβαίνετε ποια είναι η πρόκληση», τόνισε και πρόσθεσε: «Συζητούμε για το επόμενο ΕΣΠΑ αλλά το πρόβλημά μας είναι να καταφέρουμε να κλείσουμε με ασφάλεια πολλά από τα προγράμματα της τρέχουσας Προγραμματικής περιόδου μέχρι το 2023. Είμαι αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε. Αλλά επειδή καθημερινά παλεύουμε γι’ αυτό είναι ένας λόγος να ανησυχούμε για την επόμενη περίοδο παρά να επαναπαυόμαστε».
Ανακοίνωσε, επίσης, ότι δρομολογούνται άμεσα οι διαδικασίες για προκήρυξη προσλήψεων 300 στελεχών μέσω ΜΟΔ, με ένα μεγάλο κομμάτι να πάει προς τις Περιφέρειες για την υποστήριξη έργων Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
