Την ικανοποίησή του για το συνολικό αποτέλεσμα της φετινής αντιπυρικής περιόδου εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στην εκδήλωση αποτίμησης της πυροπροστασίας που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 10 Δεκεμβρίου στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας από τον υπουργό Βασίλη Κικίλια και τον αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος Θεόδωρο Βάγια.
Ο πρωθυπουργός μεταξύ άλλων τόνισε με έμφαση ότι η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο γίνεται τον χειμώνα, και τα αποτελέσματα αυτής της προετοιμασίας γίνονται ορατά το καλοκαίρι, παραθέτοντας τρία συμπεράσματα που εξήγαγε η κυβέρνηση και το υπουργείο από την φετινή αντιπυρική περίοδο.
«Πιο επιτυχημένος ο συντονισμός»
Το πρώτο συμπέρασμα και το πιο σημαντικό όπως είπε, «έχει να κάνει με το γεγονός ότι αποδίδει η συνεργασία με όλους τους αρμόδιους σε ένα συνεκτικό σχέδιο, το οποίο ξεκινάει από την πρόληψη, συνεχίζεται με την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς και καταλήγει στην αποκατάσταση, όπου αυτό είναι απαραίτητο».
«Και όταν μιλάμε για όλους τους εμπλεκόμενους, αναφέρομαι, πρώτα και πάνω απ’ όλα, στα στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναφέρομαι στις Δασικές Υπηρεσίες, αναφέρομαι στις Ένοπλες Δυνάμεις, αναφέρομαι στους εθελοντές μας, οι οποίοι, θα έλεγα, για πρώτη φορά, όλοι αυτοί οι κρίκοι αυτής της αλυσίδας μπόρεσαν και δούλεψαν και συντονίστηκαν πολύ πιο επιτυχημένα απ’ ό,τι στο παρελθόν», είπε ο Κ. Μητσοτάκης και πρόσθεσε:
«Για παράδειγμα, η Δασική Υπηρεσία είναι αυτή η οποία υπέδειξε τα σημαντικά έργα πρόληψης και καθαρισμού των δασών, τα οποία έπρεπε να γίνουν εκτός αντιπυρικής περιόδου. Και η αλήθεια είναι ότι το πρόγραμμα AntiNero διέθεσε παραπάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ σε τέτοιες δράσεις πρόληψης και καθαρισμού, ποσό το οποίο -νομίζω ότι θα μπορεί να επιβεβαιώσει και το Υπουργείο Περιβάλλοντος- είναι πρωτοφανές, μοναδικό, για τα δεδομένα της χώρας. Τα αποτελέσματα, όμως, τα είδαμε. Θα έλεγα ότι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο έχει να κάνει με το γεγονός ότι τα δάση τα οποία κάηκαν φέτος ήταν τελικά πολύ, πολύ λιγότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων 20 ετών και αυτό καταδεικνύει ότι αυτή η προτεραιοποίηση την οποία υιοθετήσαμε ως προς την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων είχε τελικά αποτέλεσμα». Αναφέρθηκε επίσης σε ένα νέο δόγμα αντιμετώπισης των πυρκαγιών, το οποίο υπαγορεύει παρέμβαση μέσα στις ίδιες τις πυρκαγιές ώστε «να μην περιμένουμε παθητικά την πυρκαγιά να κάψει το δάσος μέχρι να φτάσει σε έναν δρόμο ή να απειλήσει τον οικιστικό ιστό».
«Βοήθεια από την τεχνολογία»
Το δεύτερο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε μελετώντας τα στοιχεία αυτής της αντιπυρικής περιόδου ο πρωθυπουργός, έχει να κάνει με την βοήθεια της τεχνολογίας. «Όταν μιλάμε για τεχνολογία, αναφέρομαι στη δυνατότητα την οποία έχουμε να χρησιμοποιούμε -και να ευχαριστήσω και πάλι τους δωρητές μας- drones για εναέρια επιτήρηση. Διότι αυτό το οποίο άλλαξε φέτος σε σχέση με το παρελθόν είναι η πολύ γρήγορη προσβολή των δασικών πυρκαγιών – άμα τον πρώτο εντοπισμό τους», επισήμανε ο κ. Μητσοτάκης και προσέθεσε: «Σε συνεργασία με τα εναέρια μέσα, τα οποία για πρώτη φορά πετούν έμφορτα τις δύσκολες μέρες του χρόνου, ο έγκαιρος εντοπισμός είναι αυτός ο οποίος θα κάνει τη διαφορά μεταξύ τού να ελεγχθεί μια πυρκαγιά στα πρώτα λεπτά ή να ξεφύγει μια πυρκαγιά, όπως δυστυχώς έγινε έστω μια φορά στην Αττική, και μετά να καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής η αντιμετώπισή της, ειδικά αν βρισκόμαστε σε δείκτη επικινδυνότητας «5»».
«Κανείς εφησυχασμός»
«Το τρίτο συμπέρασμα είναι ότι δεν δικαιολογείται κανείς εφησυχασμός», είπε ο πρωθυπουργός, «διότι δυστυχώς οι κλιματολογικές συνθήκες σήμερα είναι πολύ διαφορετικές από αυτές που ήταν πριν από 5 ή 10 χρόνια».
Τέλος, ευχαρίστησε την καθεμία και τον καθένα ξεχωριστά για την τεράστια προσπάθεια την οποία κατέβαλαν στη διάρκεια αυτής της αντιπυρικής περιόδου «για να μπορούμε να έχουμε αυτά τα αποτελέσματα» και κατέληξε: «Για πρώτη φορά πιστεύω ότι διαμορφώνεται στη χώρα μια ευρύτερη συλλογική συνείδηση ότι η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων δεν μπορεί να αφορά μόνο και αποκλειστικά το κράτος. Προφανώς το κράτος έχει πάντα τον πρώτο λόγο και η πρώτη ευθύνη του κράτους, είτε μιλάμε για την κεντρική εξουσία είτε μιλάμε για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, είναι η προστασία της ζωής και της περιουσίας των Ελλήνων πολιτών».
Ευρωπαϊκοί πόροι
Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση της αντιπυρικής προετοιμασίας, λέγοντας ότι «η χώρα για πρώτη φορά κατάφερε και εξασφάλισε από ευρωπαϊκούς πόρους ένα τεράστιο για τα δεδομένα της πατρίδας μας πρόγραμμα επενδύσεων στις υποδομές της Πολιτικής Προστασίας, παραπάνω από 2 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα “Αιγίς”». Και συμπλήρωσε: «Η Ευρώπη πρέπει να είναι αρωγός σε αυτή την προσπάθεια και προσωπικά πρωταγωνιστώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε οι κλιματικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην εστιάζουν μόνο στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, πώς θα φτάσουμε, δηλαδή, σε αυτό το οποίο αποκαλούμε «net zero» το 2050. Είναι μια πολύ σημαντική προτεραιότητα και προφανώς την υλοποιούμε γιατί είμαστε πρωταγωνιστές στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έχουμε κάθε λόγο να επενδύσουμε στην καθαρή ενέργεια και στην πράσινη μετάβαση».
Β. Κικίλιας: «Μείωση 76,45% των καμένων δασών»
Στη συνέχεια ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας παρουσίασε με λεπτομέρειες στοιχεία από τη φετινή αντιπυρική περίοδο τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι το 2024 είχαμε πολύ μεγάλο αριθμό εκδήλωσης πυρκαγιών εκτός αντιπυρικής περιόδου, δηλαδή πριν την 1η Μαΐου και μετά την 31η Οκτωβρίου.
Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο υπουργός, οι πυρκαγιές αυξήθηκαν κατά 7,42 % σε σχέση με τον μέσο όρο 20ετίας καθώς το 2024 εκδηλώθηκαν συνολικά 9.500 πυρκαγιές ενώ ο μέσος όρος ανέρχεται σε 8.844 πυρκαγιές. «Ο μεγάλος αριθμός πυρκαγιών εκτός αντιπυρικής περιόδου», όπως υπογράμμισε, «είναι ένα ανησυχητικό γεγονός, το οποίο πολύ πιθανό να το αντιμετωπίζουμε πολύ πιο συχνά στο μέλλον». Συγκεκριμένα σημείωσε ότι από τις 9.500 συνολικά πυρκαγιές του 2024 οι 3.525 εκδηλώθηκαν πριν ή μετά την αντιπυρική περίοδο
Παρά τις περισσότερες ενάρξεις ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Κικίλιας, υπήρξε μείωση των στρεμμάτων που κάηκαν στο σύνολο, κατά 13,67 %. Συγκεκριμένα όπως είπε, τα στρέμματα που κάηκαν το 2024 ανήλθαν σε 444.500 ενώ ο μέσος όρος της εικοσαετίας είναι 515.000 στρέμματα.
«Σημαντικότερο επίτευγμα», όπως επισήμανε, «της φετινής αντιπυρικής περιόδου, μετά την προστασία της ανθρώπινης ζωής ήταν η μείωση κατά 76,45% των καμένων δασών».
Ωστόσο, ο υπουργός τόνισε ότι κατά τη διάρκεια της φετινής αντιπυρικής περιόδου, από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου και τα αντίστοιχα συγκριτικά παρατηρείται μείωση κατά 8% περίπου του αριθμού των πυρκαγιών σε σχέση με τα δεδομένα της 20ετίας: Όπως εξήγησε τη φετινή αντιπυρική περίοδο, δηλαδή από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου, οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν το 2024 ήταν 5.975 ενώ ο μέσος όρος είναι 6.492.
Όπως τόνισε, συνολικά στην αντιπυρική περίοδο από 1η Μαΐου – 31 Οκτωβρίου εμφανίζεται μείωση κατά 15,97% όλων των ειδών των καμένων εκτάσεων και προσέθεσε: «500.000 στρέμματα είναι ο μέσος όρος 20ετίας, 421.000 στρέμματα είναι το 2024 και αντίστοιχα 80 και 71 στρέμματα ανά πυρκαγιά».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, από τα 421.476 στρέμματα καμένων εκτάσεων, το 45% δηλαδή, 191.000 στρέμματα είναι χορτολιβαδικές, υπολείμματα, καλαμιές κλπ. «Έτσι εξηγούνται και οι πολύ μεγάλες μειώσεις καμένων δασών και δασικών εκτάσεων σε σχέση με το συνολικό αριθμό στρεμμάτων», σημείωσε.
«Η χειρότερη χρονιά μετεωρολογικά»
Ο υπουργός επανέλαβε ότι το 2024 «ήταν η χειρότερη χρονιά από πλευράς πυρομετεωρολογικών συνθηκών των τελευταίων 40 ετών». Συγκεκριμένα, σημείωσε ότι «δεν έβρεξε και δεν χιόνισε από την αρχή της χρονιάς, ενώ είχε προηγηθεί ένας άνυδρος χειμώνας το 2023» και συμπλήρωσε ότι «καταγράφηκε αύξηση των μέσων θερμοκρασιών όλων των μηνών από 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου». Επιπλέον, τόνισε ότι παρατηρήθηκε πρώιμη εμφάνιση των μελτεμιών που διατηρούσαν υψηλές εντάσεις και κατά τη διάρκεια της νύχτας, «δεν άφηναν δηλαδή “παράθυρο” ύφεσης της πυρκαγιάς τα βράδια».
Ακόμη σημείωσε ότι οι δείκτες κινδύνου πυρκαγιάς κυμάνθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από ποτέ.
Ειδικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός:
- Για πρώτη φορά εμφανίστηκε το μήνα Ιούνιο, δείκτης σε κατάσταση συναγερμού κόκκινο (5).
- Είχαμε 78 ημέρες με υψηλό δείκτη-κίτρινο (3). Αύξηση, δηλαδή 35,7% σε σχέση με το Μ.Ο.15ετιας.
- 57 ημέρες με πολύ υψηλό δείκτη κινδύνου-πορτοκάλι (4). Αύξηση δηλαδή 93% σε σχέση με το Μ.Ο. της 15ετιας.
- 3 ημέρες με δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς σε κατάσταση συναγερμού κόκκινο (5). Ήτοι, αύξηση 221% σε σχέση με το μέσο όρο της 20ετιας.
«Σε ικανοποιητικό βαθμό το νέο δόγμα»
Αναφορικά με το νέο δόγμα της Πυροσβεστικής ο Β. Κικίλιας τόνισε ότι «η εφαρμογή του, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη πλέον χρήση νέων τεχνολογικών εργαλείων, όπως τα drones και το αναβαθμισμένο ΕΣΚΕΔΙΚ, λειτούργησε συνολικά σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό». «Αντιμετωπίστηκαν όλες οι πυρκαγιές; Όχι, και όπως όλοι εδώ γνωρίζετε, αυτό είναι κυριολεκτικά αδύνατο. Ειδικά υπό ακραίες συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και σφοδρών ανέμων, δασικές και περιαστικές δασικές πυρκαγιές, ήταν είναι και θα είναι ο μεγαλύτερος εφιάλτης των πυροσβεστικών δυνάμεων», υπογράμμισε.
Παράλληλα ο υπουργός στάθηκε στη συνεργασία τονίζοντας ότι στο πλαίσιο της ευρύτερης κυβερνητικής πολιτικής, «μαζί με τα συναρμόδια υπουργεία Δικαιοσύνης, Ενέργειας και Περιβάλλοντος, αυστηροποιήσαμε τις ποινές για τους εμπρηστές, νομοθετήσαμε τον καθαρισμό οικοπέδων – και οι πολίτες ανταποκρίθηκαν εντυπωσιακά – προχωρήσαμε δηλαδή αποφασιστικά και συνεχίζουμε σε σειρά ενεργειών πρόληψης».
Ο Β. Κικίλιας έκανε ξεχωριστή αναφορά προς τους ένστολους άντρες και τις γυναίκες της Πολιτικής Προστασίας, οι οποίοι όπως είπε «είναι πάντα παρόντες στη μάχη»
Θ. Βάγιας: «Αξιοποίηση νέων τεχνολογιών»
Από την πλευρά του ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος, Θεόδωρος Βάγιας, στάθηκε στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και των drones καθώς και στη διαλειτουργικότητα μεταξύ φορέων και σωμάτων ασφαλείας και τόνισε ότι μειώθηκαν οι καμένες εκτάσεις παρά τις περισσότερες ενάρξεις πυρκαγιών. Παράλληλα επισήμανε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πυρκαγιών αντιμετωπίστηκαν εντός της ίδιας ημέρας ενώ υπογράμμισε ότι ως απόρροια της κλιματικής κρίσης οι πυρκαγιές φέτος κινήθηκαν βορειότερα με αύξηση αριθμού ενάρξεων σε Μακεδονία – Θράκη, σε μεγάλα υψόμετρα και δύσκολα προσβάσιμα εδάφη. Κλείνοντας ο κ. Βάγιας ευχαρίστησε με τη σειρά του τους άνδρες και τις γυναίκες του ΠΣ που «δούλεψαν κάτω από εξαιρετικές συνθήκες» καθώς και τις Ένοπλες Δυνάμεις, τα σώματα ασφαλείας, τη δασική υπηρεσία, τους δήμους, τις περιφέρειες που συνέδραμαν όπως επίσης και τους εθελοντές για « την πολύτιμη βοήθειά τους και τη στήριξη»
Στη συνέχεια στο πλαίσιο της εκδήλωσης, βραβεύθηκαν 13 φυσικά και νομικά πρόσωπα, 2 Περιφέρειες και 13 Δήμοι που προέβησαν σε δωρεά- μέσω χρηματοδότησης- υπηρεσιών μίσθωσης επιχειρησιακών κέντρων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
Συγκεκριμένα, σε επίπεδο Αυτοδιοίκησης βραβεύτηκαν οι εξής: Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας, Δήμος Πεντέλης, Δήμος Μαραθώνα, Δήμος Κηφισιάς, Δήμος Αιγάλεω, Δήμος Ασπροπύργου, Δήμος Βάρης- Βούλας- Βουλιαγμένης, Δήμος Γαλατσίου, Δήμο Διονύσου, Δήμο Ευρώτα, Δήμο Λουτρακίου, Δήμος Ξάνθης, Δήμος Πυλαίας και Δήμος Φυλής.
