Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία του Αστικού Παρατηρητηρίου για τον Σύνδεσμο 21 Δήμων Βόρειας Βορειοανατολικής Αττικής είναι γεγονός. Έγινε την Τετάρτη 24 Ιουνίου στο πλαίσιο ημερίδας την οποία οργάνωσε ο Σύνδεσμος.
Στόχος της ημερίδας, στην οποία ο αριθμός των παρευρισκομένων ήταν κατώτερος του αναμενόμενου, ήταν η ενημέρωση για τους σκοπούς και τον τρόπο λειτουργίας του Αστικού Παρατηρητηρίου, που λειτουργεί ως εργαλείο χάραξης πολιτικής και ως καταλύτης για την κοινωνική ευαισθητοποίηση και συμμετοχή στο πρωτοπόρο αυτό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εφαρμόζεται υπό την αιγίδα του ΥΠΕΧΩΔΕ.
Όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη, η λειτουργία του Αστικού Παρατηρητήριου αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των δημοτών, αλλά και στη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεών τους, αφού πρόκειται για ένα πρόγραμμα που προβλέπει την εγκατάσταση σε κάθε Δήμο ενός συστήματος αξιολόγησης των παρεμβάσεών τους, βάσει δεικτών που αφορούν το οικιστικό, το ανθρωποκεντρικό και το φυσικό περιβάλλον.
Ουσιαστικά, όπως προέκυψε από τις ομιλίες των εισηγητών, πρόκειται για μία βάση δεδομένων, στην οποία καταγράφονται κοινωνικά και οικονομικά στοιχεία μιας πόλης, στην οποία θα έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες. Μέσω αυτής, θα δίνεται η δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο, να παρακολουθεί διαχρονικά τις χωρο-κοινωνικές εξελίξεις και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των σχετικών μέτρων δράσης, καταγράφοντας, αναλύοντας και αξιολογώντας όλες τις αλλαγές των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών δεικτών που λαμβάνουν χώρα στη συγκεκριμένη πόλη.
Εισηγήσεις κατά τη διάρκεια της ημερίδας, έκαναν ο κ. Θεόφραστος Οικονομίδης (πρόεδρος του Συνδέσμου και δήμαρχος Φιλοθέης), που αναφέρθηκε στους σκοπούς και στις δράσεις του Συνδέσμου 21ΟΤΑ, ο κ. Παύλος Καμάρας (πρώην δήμαρχος Πεύκης και υπεύθυνος Προγραμμάτων του Συνδέσμου), που αναφέρθηκε στο Παρατηρητήριο και τους τρόπους που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χάραξη πολιτικής από τους Δήμους, αλλά και στη χρησιμότητά του για την ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και, τέλος, ο κ. Γιώργος Τέντης (επιστημονικός σύμβουλος υλοποίησης του Αστικού Παρατηρητήριου), που μίλησε για τους σκοπούς και τον τρόπο λειτουργίας του Παρατηρητήριου.
Επίσης, μίλησαν ο κ. Δημήτρης Φωκιανός (αντιπρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου και δήμαρχος Λυκόβρυσης) και τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής κ. κ. Μανώλης Γραφάκος (δήμαρχος Μελισσίων), Γιώργος Κουράσης (πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Χαλανδρίου) και Παντελής Ξηριδάκης (πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ψυχικού).
Τις εμπειρίες Δήμων από την πιλοτική εφαρμογή του Αστικού Παρατηρητήριου ανέπτυξαν, εκ μέρους του Δήμου Αμαρουσίου (καθώς και του Δήμου Κομοτηνής) ο κ. Αλέξανδρος Καρβούνης, ο οποίος έκανε και την πληρέστερη και σαφέστερη ομιλία της ημέρας και δέχθηκε τα συγχαρητήρια των παρευρισκομένων και αρκετές ερωτήσεις, και ο κ. Αλέξανδρος Κάππος, εκ μέρους του Δήμου Χαλανδρίου.
Στην ημερίδα παρέστησαν η αναπληρωτής Νομάρχης Αθηνών Χ. Κεφαλίδου, ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος κ. Μαΐστρος, διευθυντές και προϊστάμενοι διαφόρων υπηρεσιών του ΥΠΕΧΩΔΕ, πρόεδροι Δημοτικών Συμβουλίων, αντιδήμαρχοι, υπεύθυνοι και μέλη επιτροπής HABITAT AGENDA και PORTAL και εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων.
Όπως αναφέρθηκε συμπερασματικά μετά το τέλος της συνέντευξης, στη συνέχεια του Προγράμματος προβλέπεται ευρεία δημοσιότητα και προσπάθεια ευαισθητοποίησης των πολιτών, αφού «η συμμετοχή τους στην επιτυχία του προγράμματος είναι καθοριστικής σημασίας».
Η προϊστορία
Το Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο (GUO), στο οποίο προτίθεται να ενταχθεί ο Σύνδεσμος, είναι ένα διεθνές δίκτυο, που ιδρύθηκε από τον ΟΗΕ (Human Settlements – ΗΑΒΙΤΑΤ), με σκοπό να υποστηρίξει τις δράσεις για την Habitat Agenda και την Local Agenda 21. Οι δράσεις αυτές αποβλέπουν στην ενεργητική συμμετοχή των μεγάλων κοινωνικών ομάδων, με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής στο αστικό περιβάλλον. Αποστολή του GUO είναι να βοηθήσει στην αξιοποίηση της παγκόσμιας γνώσης για την Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη.
Το «Πρόγραμμα για τους Αστικούς Δείκτες», το «Πρόγραμμα για τις Καλύτερες Πρακτικές Εφαρμογές» και τις «Τοπικές Οδηγίες» από κοινού, αποτελούν το «Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο», -έναν μηχανισμό του UNCHS για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής των δράσεων για τα πλαίσια στόχων και δράσης των Habitat Agenda και Local Agenda 21.
Σήμερα οι 21 Δήμοι και Κοινότητες, δεν μπορούν να δημιουργήσουν σε κάθε έναν ΟΤΑ έναν επιτελικό οργανισμό που να παρέχει υπηρεσίες σε όλα τα θέματα προγραμματισμού και εφαρμογής δράσεων όπως προβλέπονται στο Στρατηγικό Πλαίσιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη που διαμόρφωσαν, διότι αφενός δεν συγκεντρώνουν το αναγκαίο κρίσιμο μέγεθος ο καθένας μόνος του και διότι το κόστος εξοπλισμού και στελέχωσης κάθε τέτοιου μηχανισμού είναι υψηλό.
Το Αστικό Παρατηρητήριο του Συνδέσμου των 21 ΟΤΑ, θα έχει την ευθύνη για τον συντονισμό των Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Δράσης, την επιλογή των δεικτών και την διαρκή παρακολούθηση των δεικτών που έχουν αναδειχτεί ως κρίσιμοι για κάθε περιοχή και την κατάρτιση προτάσεων για πολιτικές αντιμετώπισης και βελτίωσης των περιοχών στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης.
Το Αστικό Παρατηρητήριο είναι το πρώτο και μόνο Μητροπολιτικό Αστικό Παρατηρητήριο στην Ελλάδα, και αποτελεί τόσο καινοτομία όσο και ένα ουσιαστικό εργαλείο διαμόρφωσης αλλά και αξιολόγησης των εφαρμοζόμενων πολιτικών για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Στόχοι και λειτουργία
Το Αστικό Παρατηρητήριο αποβλέπει στην υποστήριξη των κυβερνήσεων και Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, του ιδιωτικού τομέα και των επαγγελματικών ενώσεων και εν γένει του κοινωνικού συνόλου, ώστε:
- Να βελτιώνουν τις αστικές πολιτικές ανάπτυξης, στηριγμένοι σε μία διαρκώς αυξανόμενη ικανότητα συλλογής, αξιολόγησης και εφαρμογής των πληροφοριών για τις αστικές συνθήκες, ανάγκες και τάσεις.
- Να διαμορφώνουν και να αναπτύσσουν εθνικά και τοπικά σχέδια δράσης, -με βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι πόλεις.
- Να ενθαρρύνουν την κοινωνική συμμετοχή και εμπλοκή στη λήψη αποφάσεων για την Αστική Ανάπτυξη.
- Να βελτιώσουν την αστική διαχείριση και ανάπτυξη.
Πώς λειτουργεί το Παγκόσμιο Αστικό Παρατηρητήριο
- Με την οικοδόμηση ικανοτήτων στα μέλη του, με την ενθάρρυνση της Συμμετοχής, την Συνεργασία, την Δικτύωση, την μεταφορά Τεχνογνωσίας και Εμπειρίας,
- Με την παροχή «εργαλείων διαχείρισης» αστικών πληροφοριών, την Ανάλυση διεθνών δεδομένων και την παρουσίασή τους, και την διάδοση των καλύτερων πρακτικών εφαρμογών,
- Με την υποστήριξη των εταίρων του μέσω των Προγραμμάτων για τους Αστικούς Δείκτες, τις Καλύτερες Πρακτικές και το Εκπαιδευτικό Δίκτυο, Με την δημιουργία Δικτύων Περιφερειακών, Εθνικών και Τοπικών Αστικών Παρατηρητηρίων, Δικτύων Ιδρυμάτων υποστήριξης σε Περιφερειακό και Εθνικό επίπεδο, καθώς και την αξιοποίηση εξειδικευμένων επαγγελματικών ενώσεων.
