Κι αν οι κάλπες για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές ανοίγουν, μαζί μ’ αυτές για την εκλογή ευρωβουλευτών, στις 26 Μαΐου το πρωί κι αν επίσημα η προεκλογική περίοδος ξεκινά στις 25 Απριλίου για τους υποψήφιους συμβούλους, άσχετα αν για τους συνδυασμούς άρχισε ήδη από τις 26 Μαρτίου, τί πρέπει να ξέρουν οι ψηφοφόροι, αλλά και οι υποψήφιοι, οι πρώτοι όταν μπουν στο εκλογικό τμήμα και οι δεύτεροι που ζητούν την ψήφο των πρώτων; Έτσι, η ΑΜΑΡΥΣΙΑ δίνει , συνοπτικά και έγκυρα, τον βασικό «μπούσουλα» των αυτοδιοικητικών εκλογών του 2019, σύμφωνα με τις εγκυκλίους του Υπουργείου Εσωτερικών, απαντώντας στα πιθανά ερωτήματά σας:
-Πώς θα ψηφίσουμε για να εκλέξουμε δημάρχους και συμβούλους;
-Πώς και πότε θα πάμε στην επανεκλογή της δεύτερης Κυριακής (2 Ιουνίου);
-Ποιοί έχουν ασυμβίβαστο για να ζητήσουν την ψήφο μας;
-Πώς και πόσα χρήματα μπορούν να ξοδέψουν υποψήφιοι και συνδυασμοί και πώς αυτά μπορούν να «μαζευτούν», αλλά και πώς θα «βεβαιωθούν»;
-Πώς θα μάθουμε γι’ αυτούς και πού μπορούμε να τους βρούμε;
Ξεκινώντας αυτές τις «οδηγίες» θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η εκλογή περιφερειάρχη και περιφερειακών συμβούλων, αλλά και δημάρχου, δημοτικών συμβούλων, καθώς και συμβούλων των δημοτικών ή των τοπικών κοινοτήτων, γίνεται κατά συνδυασμούς. Κάθε συνδυασμός περιλαμβάνει: Τον υποψήφιο περιφερειάρχη ή δήμαρχο, τους υποψήφιους περιφερειακούς ή δημοτικούς συμβούλους, σε αριθμό κατ’ ελάχιστο ίσο τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%), τους υποψήφιους συμβούλους κάθε Δημοτικής Κοινότητας σε αριθμό ίσο τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών της Δημοτικής Κοινότητας με δυνατότητα προσαύξησης κατά έναν.
Ο αριθμός των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων από κάθε φύλο δεν μπορεί να είναι μικρότερος από το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού αριθμού κάθε συνδυασμού. Ειδικά για τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικής ή τοπικής κοινότητας, το ποσοστό του ενός τρίτου (1/3) υπολογίζεται επί του συνολικού αριθμού των υποψηφίων της κατηγορίας αυτής που περιλαμβάνεται σε κάθε συνδυασμό. Υποψηφιότητα από το ίδιο πρόσωπο και για την εκλογή του ως δημάρχου, ως μέλους Δημοτικού Συμβουλίου, ως μέλος συμβουλίου Δημοτικής Κοινότητας δεν επιτρέπεται, ενώ για υποψηφιότητα για το αξίωμα του δημάρχου απαιτείται ο/η υποψήφιος να έχει κλείσει το 21ο έτος ηλικίας.
Ποιοι δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι
Δεν μπορούν να εκλεγούν σε οποιοδήποτε αξίωμα σε δήμο ή περιφέρεια, όσοι κατά το τελευταίο 18μηνο διετέλεσαν γενικοί διευθυντές ΝΠΔΔ ή ΝΠΙΔ που βρίσκεται εντός των ορίων, οι υπάλληλοι ιδρυμάτων που σχετίζονται με τον δήμο, στελέχη κεφαλαιουχικών εταιρειών που έχουν συμβληθεί με τον δήμο ή την περιφέρεια, όσοι βαρύνονται με έκπτωση αξιώματος με δικαστική απόφαση, και όσοι έχουν «επαγγελματικές» σχέσεις με συμβάσεις προμηθειών, εκτέλεσης έργων ή υπηρεσιών αξίας άνω των 5.000 €.
Τα έξοδα
Ωστόσο, τόσο οι συνδυασμοί όσο και οι υποψήφιοι σύμβουλοι, για τον προεκλογικό τους αγώνα, θα υποχρεωθούν σε συγκεκριμένες δαπάνες, όπως εκτύπωση ψηφοδελτίων, ενοικίαση χώρων για εκλογικά κέντρα, έκδοση φυλλαδίων και τα ταχυδρομικά τέλη για την αποστολή τους, προβολή διαφημιστικών μηνυμάτων στον Τύπο, στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, σε διαδικτυακούς τόπους κ.ο.κ., ενώ ακόμη και η αξία των παροχών και διευκολύνσεων προς συνδυασμούς και υποψήφιους, θα αποτιμώνται σε χρήμα.
Έτσι, το ανώτατο όριο δαπανών προσδιορίζεται ως εξής:
Α. Δημοτικές εκλογές:
Για τον καθορισμό του ανωτάτου ορίου δαπανών των υποψηφίων, πολλαπλασιάζεται το ποσό των 1.000 ευρώ επί συντελεστή που αντιστοιχεί στον πληθυσμό της οικείας εκλογικής περιφέρειας. Για παράδειγμα, για εκλογική περιφέρεια 30.000 ψηφοφόρων, το όριο δαπανών ανέρχεται στο ποσό των 1.500 ευρώ, ενώ για περιφέρεια 60.000 ψηφοφόρων αυτό είναι 2.000 ευρώ. Να σημειώσουμε ότι στο ανώτατο όριο δαπανών των υποψηφίων συμπεριλαμβάνονται και τυχόν παροχές και διευκολύνσεις σε αυτούς, που αποτιμώνται σε χρήμα. Έτσι, το ανώτατο όριο δαπανών των συνδυασμών είναι το άθροισμα των επιμέρους ανώτατων ορίων δαπανών του κάθε υποψήφιου και λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των εκλογικών περιφερειών. Σημειώνεται ακόμη ότι, στο ανώτατο όριο δαπανών του κάθε συνδυασμού συμπεριλαμβάνονται και οι δαπάνες του υποψήφιου δημάρχου, του οποίου το ανώτατο όριο είναι το ίδιο με αυτό των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων.
Β. Περιφερειακές εκλογές:
Για τον καθορισμό του ανωτάτου ορίου δαπανών των υποψηφίων, πολλαπλασιάζεται το ποσό των 1.000 ευρώ επί συντελεστή που αντιστοιχεί στον πληθυσμό της οικείας εκλογικής περιφέρειας (περιφερειακής ενότητας). Για παράδειγμα, για την Περιφέρεια Αττικής, το ανώτατο όριο δαπανών των υποψηφίων ανέρχεται στο ποσό των 11.000 ευρώ μαζί με τις τυχόν παροχές και διευκολύνσεις σε αυτούς, που αποτιμώνται σε χρήμα, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση. Έτσι, το ανώτατο όριο δαπανών των συνδυασμών στις περιφερειακές εκλογές, είναι το άθροισμα των επιμέρους ανώτατων ορίων δαπανών του κάθε υποψηφίου, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και οι δαπάνες του υποψήφιου περιφερειάρχη.
Τα έσοδα
Μόνο που αυτά τα έξοδα θα πρέπει να αντισταθμιστούν με τα απαραίτητα έσοδα, τα οποία και νοούνται πως προέρχονται από εισφορές φυσικών προσώπων και πολιτικών κομμάτων ή και συνασπισμών κομμάτων, που χορηγούνται σε αυτούς για τις ανάγκες της προεκλογικής περιόδου. Στα έσοδα περιλαμβάνονται και τα ποσά που προέρχονται από τη διάθεση ονομαστικοποιημένων διπλότυπων εισιτηρίων εκδηλώσεων, τα οποία αριθμούνται και θεωρούνται από τη Δ.Ο.Υ. της έδρας της περιφέρειας ή του δήμου και στα στελέχη τους αναγράφονται υποχρεωτικά το ονοματεπώνυμο, το πατρώνυμο, ο ΑΦΜ και ο Αριθμός Δελτίου Ταυτότητας (ΑΔΤ) ή του διαβατηρίου του προσώπου στο οποίο διατίθεται. Η δυνατότητα της διάθεσης διπλότυπων εισιτηρίων εκδηλώσεων παρέχεται και στους υποψήφιους. Όμως, η διάθεση των εισιτηρίων αυτών, γίνεται υπό τον περιορισμό του ανωτάτου ορίου χρηματοδότησης των συνδυασμών και των υποψηφίων από το ίδιο πρόσωπο. Μάλιστα, το ανώτατο όριο χρηματοδότησης των από το ίδιο φυσικό πρόσωπο, για μεν τους συνδυασμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 2.000 ευρώ, ενώ για τους υποψήφιους τα 500 ευρώ.
Απαγορεύσεις
Ναι, ωραία όλα τα παραπάνω, αλλά, όπως πάντα, υπάρχουν και απαγορεύσεις ως προς τη χρηματοδότηση και κάθε είδους παροχές προς περιφερειακούς και δημοτικούς συνδυασμούς και προς υποψήφιους περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους. Πιο συγκεκριμένα αυτά απαγορεύονται από:
-Φυσικά πρόσωπα που είναι οφειλέτες των οικείων ΟΤΑ για ποσό άνω των 1.000 ευρώ.
-ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και ιδρύματα.
-ΟΤΑ κάθε βαθμού, ΝΠΔΔ & ΝΠΙΔ αυτών.
-Φυσικά πρόσωπα τα οποία είναι ιδιοκτήτες ή εκδότες ημερησίων ή περιοδικών εντύπων πανελλήνιας ή τοπικής κυκλοφορίας ή ιδιοκτήτες ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών ή ιδιοκτήτες διαδικτυακών και τηλεπικοινωνιακών φορέων, καθώς και από συζύγους και κατιόντες αυτών.
- Φυσικά πρόσωπα τα οποία είναι υπάλληλοι των οικείων ΟΤΑ ή των αντιστοίχων νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου αυτών.
Επίσης, δεν επιτρέπεται η λήψη τραπεζικών δανείων με σκοπό τη χρηματοδότηση συνδυασμών και υποψηφίων.
Τι πρέπει να ξέρετε πριν μπείτε στο εκλογικό τμήμα
Τον Μάιο ψηφίζουν και οι 17άρηδες
Κάθε συνδυασμός καταρτίζει ενιαία ψηφοδέλτια με τους υποψήφιους κάθε πρώην δήμου (εκλογική περιφέρεια) ξεχωριστά και επίσης με τους υποψήφιους για τα συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων. Στους δήμους που αποτελούν ενιαία εκλογική περιφέρεια μπορείτε να εκφράσετε την προτίμησή σας σε έναν ή δύο ή τρεις υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, δηλαδή μπορείτε να βάλετε μέχρι και τρεις σταυρούς προτίμησης. (Αν σε ένα ψηφοδέλτιο σημειωθούν περισσότεροι από τους προβλεπόμενους σταυροί προτίμησης, το ψηφοδέλτιο είναι έγκυρο και λογίζεται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς να λαμβάνεται όμως υπόψη κανένας σταυρός προτίμησης).
Στους δήμους που αποτελούνται από περισσότερες εκλογικές περιφέρειες μπορείτε να εκφράσετε την προτίμησή σας:
-Σε έναν υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο, όταν η εκλογική του περιφέρεια είναι μονοεδρική, διεδρική ή τριεδρική.
-Σε έναv ή δύο ή τρεις υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, όταν η εκλογική του περιφέρεια έχει περισσότερες από τρεις έδρες ή/και
-Σε έναν υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο από όλες τις άλλες εκλογικές περιφέρειες του οικείου δήμου.
∆ηλαδή, μπορείτε να βάλετε έναν ή περισσότερους σταυρούς προτίμησης, ανάλογα με τις έδρες της εκλογικής σας περιφέρειας, σε υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο της εκλογικής περιφέρειας, στους εκλογικούς καταλόγους της οποίας είσαστε εγγεγραμμένοι, και έναν σταυρό προτίμησης σε υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο όλων των άλλων εκλογικών περιφερειών. (Αν σε ένα ψηφοδέλτιο σημειωθούν σε κάποιο μέρος του περισσότεροι από τους κατά τα ανωτέρω προβλεπόμενους σταυροί προτίμησης, το ψηφοδέλτιο είναι έγκυρο και λογίζεται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη κανένας σταυρός προτίμησης για τους υποψήφιους του μέρους αυτού).
Επίσης, μπορείτε να εκφράσετε την προτίμησή σας σε έναν ή δύο υποψήφιους του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και σε έναν υποψήφιο σύμβουλο ή εκπρόσωπο της τοπικής κοινότητας. Κατά την προσέλευσή σας στο εκλογικό τμήμα για την άσκηση του εκλογικού σας δικαιώματος, προηγείται η ψηφοφορία για την εκλογή των δημοτικών Αρχών και ακολουθεί, αμέσως μετά, η ψηφοφορία για την εκλογή των περιφερειακών Αρχών. Τέλος, πριν μπείτε φύγετε από το σπίτι σας για το εκλογικό τμήμα ελέγξτε πως έχετε μαζί σας την αστυνομική σας ταυτότητα ή άλλο επίσημο έγγραφο ταυτοποίησής σας.
* Μπορείτε να ενημερωθείτε για το πού ψηφίζετε από την ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Εσωτερικών ή από κάποιο ΚΕΠ.
Τι επιτρεπεται και τι απαγορευεται
Οι υποχρεώσεις των υποψηφιων
Στην τελική ευθεία των αυτοδιοικητικών εκλογών, οι υποψήφιοι υποχρεούνται να κινηθούν εντός του πλαισίου που καθορίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Έτσι, η δημιουργία εκλογικών κέντρων δεν είναι επιτρεπτή πέραν του ενός για κάθε εκλογική περιφέρεια. Επιπλέον, απαγορεύεται στους συνδυασμούς η ανάρτηση ή επικόλληση αεροπανό, πανό, αφισών, γιγαντοαφισών και κάθε άλλου είδους υλικού προβολής. Οι ώρες λειτουργίας και η κλίμακα έντασης των μεγαφωνικών εγκαταστάσεων των εκλογικών κέντρων των συνδυασμών καθορίζεται με τις ώρες κοινής ησυχίας, καθώς και όταν γειτνιάζουν με νοσηλευτικά ιδρύματα, οίκους ευγηρίας και σχολεία.
Απαγορεύεται η διακίνηση κάθε μορφής ένθετων φυλλαδίων μέσω του Τύπου, καθώς και η διανομή τους από Υπηρεσίες του Δημόσιου και ευρύτερου Δημόσιου Τομέα. Δεν εμποδίζονται οι συνδυασμοί να διακινούν οι ίδιοι το σχετικό υλικό στους χώρους αυτούς ή μέσω ταχυδρομικών αποστολών, διαδικτύου κ.λπ. Δεν είναι επιτρεπτή η προώθηση προεκλογικού υλικού με χρήση του συστήματος διακίνησης αλληλογραφίας του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ., των Ν.Π.Ι.Δ. του Δημόσιου Τομέα, των Ν.Π.Δ.Δ. των Ο.Τ.Α. και των Επιχειρήσεών τους.
Η παραβίαση των ανωτέρω απαγορεύσεων επισύρει πρόστιμο σε βάρος του συνδυασμού από 50.000 μέχρι 100.000 ευρώ.
Ωστόσο, όσες απαγορεύσεις ισχύουν για τους συνδυασμούς, ισχύουν και για τους υποψήφιους συμβούλους, μόνο που γι’ αυτούς απαγορεύεται η λειτουργία εκλογικών κέντρων, εντευκτηρίων και εκλογικών γραφείων από τους ίδιους ή από τρίτους χάριν αυτών, ενώ μια τέτοια παραχώρηση συνιστά ποινικό αδίκημα για τους κύριους των ακινήτων, τους εκμισθωτές και τους μισθωτές αυτών, το οποίο τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. Τέλος, οι δήμαρχοι υποχρεούνται για την άμεση καθαίρεση των αεροπανό, πανό, καθώς και των γιγαντοαφισών και αφισών, την αποκόλληση των φωτογραφιών και λοιπού έντυπου υλικού, την αποσυναρμολόγηση των πρόσκαιρων κατασκευών και τον καθαρισμό από χρωστικές ουσίες των εξωτερικών χώρων, αλλιώς τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
