Με αφορμή τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών για τα κυβερνητικά μέτρα για το ιδιωτικό χρέος, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη δήλωσε:
«Ο υπουργός Οικονομικών, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, σε πρόσφατη δήλωσή του χαρακτήρισε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος που ψηφίστηκαν την προηγούμενη Τετάρτη ως τομή που «σπάει τον φαύλο κύκλο». Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση επιχειρεί για ακόμη μία φορά να βαφτίσει μεταρρύθμιση τη διαχείριση των αδιεξόδων που η ίδια δημιούργησε και συντηρεί εδώ και 7 χρόνια. Τα μέτρα που ψηφίστηκαν αποτελούν μια φυγή προς τα πίσω που παρουσιάζονται ως άλματα προς τα εμπρός.
Πρώτον, ως προς τις δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, η κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει καμία πολιτική πρωτοβουλία. Υποχρεώνεται να συμμορφωθεί με τη δεσμευτική απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Η απόφαση δεν ήταν γνωμοδότηση, ούτε πρόσκληση σε διαβούλευση με τράπεζες και servicers. Ήταν δικαστική κρίση που έκρινε με σαφήνεια τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων, τη μηνιαία βάση εκτοκισμού αλλά και την αναδρομική εφαρμογή από τον χρόνο έκδοσης του νόμου. Η κυβέρνηση ούτε θεσπίζει ούτε χαρίζει την «αναδρομικότητα» της απόφασης. Η αναδρομικότητα είναι αυτονόητη συνέπεια της ερμηνευτικής κρίσης της Ολομέλειας. Η απόφαση δεν δημιούργησε νέο κανόνα από τη δημοσίευση της και εφεξής.
Ερμήνευσε ποιος ήταν εξαρχής ο νόμιμος τρόπος εκτοκισμού των αποφάσεων του ν. 3869/2010. Επομένως, η συμμόρφωση δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κυβερνητική γενναιοδωρία.
Δεύτερον, η Κυβέρνηση και ο Υπουργός των Οικονομικών αποφεύγουν να συμπεριλάβουν στις τοποθετήσεις τους την απάντηση σε ένα εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα: τι θα γίνει με τις ρυθμίσεις που καταγγέλθηκαν παράνομα, επειδή οι οφειλές υπολογίστηκαν με λανθασμένο τρόπο. Δεν αρκεί να διορθωθεί ο τρόπος υπολογισμού από εδώ και πέρα. Πρέπει να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση για τους δανειολήπτες που έχασαν τη ρύθμισή τους εξαιτίας αυτής της πρακτικής. Διαφορετικά, η συμμόρφωση με την δικαστική απόφαση θα είναι «μισή» και η αδικία θα παραμείνει.
Τρίτον, στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η κυβέρνηση εξακολουθεί να αποκρύπτει την ουσία. Πανηγυρίζει για αριθμούς ρυθμίσεων, αλλά δεν αναφέρει πόσες από αυτές παραμένουν ενεργές, πόσες κατέρρευσαν και πόσες οφειλές ξανακοκκίνισαν. Η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων είναι το πραγματικό μέτρο επιτυχίας, όχι οι διθυραμβικές ανακοινώσεις αυτοθαυμασμού.
Τέταρτον, με τις νέες διατάξεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό δίνεται ακόμη μεγαλύτερη ισχύς στους πιστωτές. Η δυνατότητα πρότασης ρευστοποίησης της λοιπής ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη δεν μπορεί να αποτελεί μονομερές δικαίωμα των πιστωτών. Πρώτος ο ίδιος ο οφειλέτης πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιο περιουσιακό στοιχείο μπορεί να διαθέσει, ώστε να διασώσει την κύρια κατοικία του.
Πέμπτο, η μετατροπή της σύμβασης αναδιάρθρωσης σε εκτελεστό τίτλο αλλάζει τη φύση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ένα εργαλείο που υποτίθεται ότι θεσμοθετήθηκε το 2020 από την Κυβέρνηση για να υπηρετήσει τη δεύτερη ευκαιρία μετατρέπεται σε προστάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης. Ο πολίτης οδηγείται να αποδεχθεί μια οφειλή και μια ρύθμιση χωρίς ουσιαστική δυνατότητα αμφισβήτησης, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με την αναβίωση σχεδόν ολόκληρου του αρχικού χρέους.
Έκτο, οι 72 δόσεις για οφειλές σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ είναι μια περιορισμένη και ανεπαρκής ρύθμιση. Δεν περιλαμβάνει όλες τις νεότερες οφειλές, δεν προβλέπει ουσιαστικό κούρεμα βασικής οφειλής, δεν λαμβάνει υπόψη παράλληλες υποχρεώσεις και παραμένει αυστηρή ως προς την απώλειά της. Δεν σπάει τον φαύλο κύκλο, αντιθέτως κινδυνεύει να τον αναπαράγει.
Το ΠΑΣΟΚ στην συζήτηση του σχεδίου νόμου κατάθεσε ξανά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, με ουσιαστική και υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό, ειδική αιτιολόγηση των απορρίψεων, διαφάνεια στον φάκελο της οφειλής, πραγματική προστασία της πρώτης κατοικίας, ρύθμιση έως 120 δόσεις για οφειλές σε φορολογική διοίκηση, ασφαλιστικά ταμεία και Δήμους, καθώς και ειδικό ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και αγρότες.
Η κυβέρνηση δεν σπάει τον φαύλο κύκλο του ιδιωτικού χρέους. Τον διαχειρίζεται με όρους επικοινωνίας και τον αναπαράγει με όρους ανισότητας. Για εμάς, επιτυχία είναι να αυξάνονται οι βιώσιμες ρυθμίσεις, να προστατεύεται ουσιαστικά η πρώτη κατοικία και να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στον πολίτη και τους πιστωτές. Αυτό είναι το πραγματικό πεδίο ευθύνης. Και σε αυτό το πεδίο η κυβέρνηση δεν θα κριθεί από όσα λέει, αλλά από όσα απέτυχε να λύσει. Και η πραγματικότητα είναι αμείλικτη.»
