Για τον Σεπτέμβριο του 2032 αντί για τον Ιούνιο του 2029 μετατίθεται το χρονοδιάγραμμα, όπως προκύπτει από την οικονομική έκθεση του Ομίλου ΑΒΑΞ για το 2025
Μπορεί οι «μετροπόντικες» να δουλεύουν στο φουλ και να κερδίζουν καθημερινά πολλά μέτρα για το Α’ Τμήμα της πολυαναμενόμενης Γραμμής 4 του μετρό, ωστόσο η πλήρης ολοκλήρωση του μεγάλου έργου μετατοπίζεται πιο μακριά για μια τριετία.
Αυτό προκύπτει από την οικονομική έκθεση του Ομίλου ΑΒΑΞ για το 2025, η οποία δημοσιεύθηκε λίγο πριν τις γιορτές του Πάσχα, σύμφωνα με την οποία οι σημαντικές καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί έως σήμερα, οδήγησαν στημετάθεση του χρονοδιαγράμματος κατά 3 χρόνια και 3 μήνες. Συγκεκριμένα, με τη σύμφωνη γνώμη και απόφαση της Ελληνικό Μετρό Α.Ε., η ημερομηνία ολοκλήρωσης μετακινείται από τις 20 Ιουνίου του 2029 στις 3 Σεπτεμβρίου 2032.
Όπως είναι φυσικό, η συνολική καθυστέρηση του έργου έχει ως συνέπεια να απομακρύνεται κατά πολύ η πολυαναμενόμενη έλευση του μετρό στην περιοχή της βόρειας Αθήνας. Μια περιοχή η οποία στο πέρασμα των χρόνων έχει επιβαρυνθεί ιδιαίτερα και ελπίζει στις ράγες του μετρό την ανακούφιση των βασικών κεντρικών οδικών αξόνων και των γύρω δρόμων, ειδικά ως προς το υπερτοπικό κέντρο κατά μήκος της Λεωφόρου Κηφισιάς, στο οποίο η πίεση πλέον γίνεται όλο και πιο μεγάλη μετά και τη νέα real estate «έκρηξη» με την κατασκευή μεγάλων γραφείων και την προσέλκυση ακόμη περισσότερων εργαζόμενων και επισκεπτών, ενώ ήδη λειτουργούν δύο υπουργεία και πολλά μεγάλα εμπορικά κέντρα.
Παράταση, διεκδικήσεις και ενστάσεις
Σύμφωνα με την ίδια οικονομική έκθεση, δεδομένου ότι οι καθυστερήσεις δεν αποδίδονται στον ανάδοχο, το ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη καταβάλει πριμ ύψους 41,6 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, με πρόσφατη απόφασή της, η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. ζήτησε την επιστροφή του ποσού μέσω συμψηφισμού με μελλοντικές πληρωμές, με τον ανάδοχο να προσβάλει την απόφαση, η οποία αναμένεται να εξεταστεί από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο.
Όπως αναφέρεται αναλυτικά, έπειτα από διαδοχικές επιμέρους παρατάσεις, η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. ζήτησε από τον Όμιλο ΑΒΑΞ να επικαιροποιήσει το συνολικό χρονοδιάγραμμα του έργου, προτείνοντας μάλιστα παράταση έως τις 13 Φεβρουαρίου 2034, δηλαδή 8 χρόνια από σήμερα και 4,5 χρόνια μετά πέραν της αρχικής συμβατικής προθεσμίας.
Η σχετική απόφαση ελήφθη στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026 και εν τέλει εγκρίνει παράταση μέχρι τις 3 Σεπτεμβρίου 2032, προσαρμόζοντας το χρονοδιάγραμμα που είχε υποβάλει ο ανάδοχος (στην ίδια απόφαση προβλέπεται και η προαναφερθείσα απαίτηση επιστροφής του ήδη καταβληθέντος πριμ).
Όλα αυτά ενώ έως σήμερα, μια πενταετία μετά την υπογραφή της σύμβασης για το Α’ Τμήμα της Γραμμής 4, δεν έχουν παραδοθεί στην κοινοπραξία ΑΒΑΞ-Ghella-Alstom οι χώροι για την κατασκευή 2 εκ των 15 σταθμών (Γουδή και Ευαγγελισμός), καθώς και δύο επιπλέον εργοταξιακοί χώροι σε Καισαριανή και Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός όπως αναφέρθηκε στην αρχή, ότι η διάνοιξη της σήραγγας από τη Λεωφόρο Κατεχάκη έως τον Ευαγγελισμό έχει ολοκληρωθεί από τα μέσα Φεβρουαρίου και ο δεύτερος μετροπόντικας έχει ήδη ξεκινήσει από το Γαλάτσι, με στόχο να φτάσει επίσης στον Ευαγγελισμό έως το τέλος του 2026, τα δεδομένα ως προς τον σχεδιασμό για την κατασκευή των σταθμών έχουν αλλάξει.
Οι καθυστερήσεις
Εκτός από τις συνήθεις δυσλειτουργίες που παρουσιάζονται στην πορεία ενός τόσο μεγάλο και απαιτητικού έργου, στην καθυστέρηση του χρονοδιαγράμματος έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο η ανάθεση του πρώην υπουργού Υποδομών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ Χρήστου Σπίρτζη των πρόδρομων εργασιών στην εταιρεία ΕΡΕΤΒΟ με ξεχωριστή σύμβαση, η οποία ωστόσο ξεκίνησε σχεδόν ταυτόχρονα με το βασικό έργο. Ως συνέπεια, οι παρατάσεις που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα στον ανάδοχο συνοδεύονται από αναθεώρηση, χωρίς να του αποδίδεται καμία ευθύνη για τις καθυστερήσεις, γεγονός που αναφέρει και στην ένστασή του σχετικά με την επιστροφή του πριμ, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Η κρίση περί επιστροφής και συμψηφισμού της πρόσθετης καταβολής είναι νομικά εσφαλμένη και ακυρωτέα, καθώς από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (άρθρα 153-154 του ν. 4938/2022) προκύπτει ότι η απώλεια του πριμ συνδέεται μεν με παρατάσεις του χρονοδιαγράμματος, εκτός εάν αυτές οφείλονται σε λόγους ανωτέρας βίας».
Όπως τονίζει ο Όμιλος ΑΒΑΞ, «η έλλειψη οποιασδήποτε υπαιτιότητας της Αναδόχου για τη χορηγηθείσα παράταση αναγνωρίζεται ρητά με την προαναφερθείσα απόφαση, ενώ, επιπλέον, η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. χορήγησε την υπόψη παράταση με αναθεώρηση (γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν αποδίδεται καμία ευθύνη στην Ανάδοχο για την παράταση των προθεσμιών). Συνεπώς, η επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος για λόγους μη αποδιδόμενους στην ανάδοχο δεν αίρει το δικαίωμα λήψης του πριμ, ούτε θεμελιώνει υποχρέωση επιστροφής του».
Το Α’ Τμήμα και οι άλλες τρεις φάσεις
Το Α’ Τμήμα της Γραμμής 4 περιλαμβάνει 15 σταθμούς, ξεκινώντας από το Γαλάτσι και καταλήγοντας στο Γουδή. Συγκεκριμένα οι σταθμοί είναι οι εξής:
Άλσος Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Λεωφόρος Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Κολωνάκι, Ακαδημία (ανταπόκριση με τη Γραμμή 2 μέσω του σταθμού Πανεπιστήμιο), Ευαγγελισμός (σύνδεση με τη Γραμμή 3), Καισαριανή, Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια, Ζωγράφου και Γουδή.
Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει ένα δίκτυο 38,2 χιλιομέτρων με συνολικά 35 σταθμούς, με τις επόμενες φάσεις να είναι οι εξής.
Β’ Φάση: Επέκταση προς τα βόρεια (Φάρος, Φιλοθέη, Σίδερα, Ολυμπιακό Στάδιο, Παράδεισος, ΟΤΕ, Μαρούσι).
Γ’ Φάση: Παγκράτι, Βύρωνας, νέο Πάρκο Κυβέρνησης (πρώην ΠΥΡΚΑΛ).
Δ’ Φάση: Προς δυτική Αθήνα (Νέα Ιωνία, Πευκάκια, Νέα Φιλαδέλφεια, Πύργος Βασιλίσσης, Ίλιον, Πετρούπολη).
Ε’ Φάση: Τελική επέκταση προς Πεύκη, Λυκόβρυση και σύνδεση με την Εθνική Οδό.
