Ένα νέο Εθνικό Σχέδιο Δράσης έχει ετοιμάσει και σχεδιάζει να παρουσιάσει η κυβέρνηση για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της κας Τάνιας Γεωργοπούλου στην Καθημερινή, η δυσκολία του εγχειρήματος έγκειται στο γεγονός ότι στην εφαρμογή του εμπλέκονται – με βάση τη σημερινή διάρθρωση των υπηρεσιών – 12 υπουργεία (Παιδείας, Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Εσωτερικών, Υγείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μετανάστευσης και Ασύλου, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Τουρισμού, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Οικονομικών).
Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των προβλημάτων που προκύπτουν από την πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων, το «κλειδί» –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– είναι ο συντονισμός μέσω της δημιουργίας ενός Ενιαίου Εθνικού Πρωτοκόλλου Διαχείρισης Κρουσμάτων, το οποίο θα καθορίζει σαφή και συγκεκριμένα βήματα και αλληλουχία ενεργειών των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Προβλέπεται επίσης η δημιουργία μεικτών κλιμακίων σε υπηρεσιακό επίπεδο με τη συνεργασία εισαγγελίας και αστυνομίας, έτσι ώστε το παιδί-θύμα να μην αναγκάζεται να επαναλαμβάνει τη μαρτυρία του ξανά και ξανά.
Κάθε κρούσμα θα καταγράφεται σε Εθνικό Αρχείο Καταγραφής και Επιτήρησης Κρουσμάτων ανεξάρτητα από το ποια υπηρεσία θα το εντοπίσει αρχικά ή σε ποια υπηρεσία θα γίνει η καταγγελία. Οι επαγγελματίες που βρίσκονται σε πιθανά σημεία υποδοχής κρουσμάτων, όπως προβλέπεται στο ΕΣΔ, θα εκπαιδευτούν σε αυτή τη διαδικασία και θα έχουν πρόσβαση στο αρχείο.
Όροι και εκπαίδευση
Σύμφωνα με την Καθημερινή όσοι εργάζονται με παιδιά ή έρχονται εξαιτίας της εργασίας τους σε επαφή με παιδιά καθημερινά, ακόμα και αν προσφέρουν εθελοντικά υπηρεσίες, θα ελέγχονται για εγκλήματα σεξουαλικής φύσεως χωρίς περίοδο παραγραφής. Θα είναι υποχρεωμένοι να προσκομίζουν ειδικό Ποινικό Μητρώο για αδικήματα σεξουαλικής βίας κατά ανηλίκων.
Όσοι επαγγελματίες έρχονται σε επαφή με παιδιά συχνά θα εκπαιδεύονται ώστε να μπορούν, αφενός να αναγνωρίσουν τα σημάδια πιθανής κακοποίησης, αφετέρου να γνωρίζουν τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσουν στη συνέχεια προκειμένου να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενο περιστατικό.
Απαραίτητη προϋπόθεση ώστε ένα παιδί να εξομολογηθεί τι του συμβαίνει αλλά και για τους ενηλίκους που διαπιστώνουν κάποια παράξενη συμπεριφορά να προχωρήσουν στην καταγγελία, είναι η δημιουργία κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό το ΕΣΔ προβλέπει τον καθορισμό υπεύθυνου παιδικής προστασίας σε όλους τους φορείς δημόσιους και ιδιωτικούς, οι οποίοι διαχειρίζονται παιδιά ή έρχονται σε καθημερινή επαφή με παιδιά. Στο συγκεκριμένο πρόσωπο, το οποίο ο κάθε φορέας θα πρέπει να ορίσει, θα μπορούν να απευθύνονται ανήλικοι και ενήλικοι, εφόσον έχουν υπόνοιες για ενδεχόμενη κακοποίηση. Επίσης όλοι οι φορείς, δημόσιοι και ιδιωτικοί, που έρχονται σε καθημερινή επαφή με παιδιά θα πρέπει να αναπτύξουν σαφείς και δεσμευτικές προβλέψεις για τη διαβίβαση στον εισαγγελέα ή στην αστυνομία κάθε περίπτωσης καταγγελίας ή και υπόνοιας σεξουαλικής θυματοποίησης ανηλίκου.
Το εθνικό σχέδιο δράσης για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση περιλαμβάνει δράσεις και ρυθμίσεις που διαχέονται σε πολλούς τομείς και υπουργεία, σημειώνει η Καθημερινή.
Υπουργείο Παιδείας
Το σχολείο είναι ο χώρος που μπορεί να παίξει ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη ή τον εντοπισμό φαινομένων σεξουαλικής κακοποίησης. Έχει δρομολογηθεί η πρόσληψη 3.200 ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών. Παράλληλα έχει θεσμοθετηθεί ο σύμβουλος σχολικής ζωής στις σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης: πρόκειται για εκπαιδευτικό ο οποίος έχει αποστολή να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς μαθητών για περιστατικά που τους απασχολούν.
Στο πλαίσιο της εφαρμογής του εθνικού σχεδίου δράσης , προβλέπεται η πρόσληψη εκπαιδευτικών, βοηθητικού προσωπικού και σχολικών νοσηλευτών για την υποστήριξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες. Τα παιδιά με αναπηρία υπολογίζεται από ερευνητές ότι διατρέχουν 10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική τους ηλικία σε σχέση με τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης.
Στα σχολεία έχει ξεκινήσει να διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στην τρίτη και έκτη δημοτικού, καθώς και στην τρίτη γυμνασίου. Παράλληλα, σε εφαρμογή του ΕΣΔ έχουν ξεκινήσει εργαστήρια δεξιοτήτων. Βασικός στόχος των προγραμμάτων αυτών είναι η ενημέρωση και η ενδυνάμωση των παιδιών, ώστε να προστατεύουν τον εαυτό τους από τη σεξουαλική θυματοποίηση και βία, μαθαίνοντας και αναπαράγοντας στη συμπεριφορά τους απλούς κανόνες αυτοπροστασίας. Για παράδειγμα, να μάθουν να διαχωρίζουν το ασφαλές από το μη ασφαλές άγγιγμα και πως υπάρχουν «μυστικά» που δεν τα «κρατάμε», αλλά τα αναφέρουμε σε ενήλικες που εμπιστευόμαστε.
Ενδεικτικά, στο δημοτικό εφαρμόζεται το πρόγραμμα «Ασφαλές άγγιγμα» του φορέα Ελίζα – εταιρεία κατά της κακοποίησης του παιδιού και ο «Κανόνας των εσωρούχων», πρόγραμμα διαμορφωμένο από το Συμβούλιο της Ευρώπης.
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Το υπουργείο Δικαιοσύνης θα προχωρήσει στην ανάπτυξη των παρακάτω πρωτοκόλλων για ανήλικα θύματα εγκληματικών πράξεων και ανήλικους παραβάτες:
-Πρωτόκολλο και οδηγός για τη διαχείριση της επικοινωνίας των ανηλίκων παραβατών – ανηλίκων θυμάτων και των οικογενειών τους.
-Πρωτόκολλο και ενημερωτικός οδηγός με θέμα την πρόσβαση και την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών (ανηλίκων δραστών και ανηλίκων θυμάτων) στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης.
-Πρωτόκολλο γονεϊκού οδηγού διαχείρισης και επικοινωνίας ανηλίκων παραβατών και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
-Πρωτόκολλο διαχείρισης ανηλίκων που διαβιούν σε ενδοοικογενειακό περιβάλλον με περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.
Υπουργείο Υγείας
Σύμφωνα με την Καθημερινή με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και φορέα υλοποίησης το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού δημιουργούνται δύο Κέντρα ημέρας για κακοποιημένα παιδιά στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για τη στήριξη της ψυχικής τους υγείας, με χρηματοδότηση 280.000 ευρώ ετησίως για το καθένα.
Επίσης δημιουργούνται τρία Κέντρα ημέρας εξειδικευμένα στον τομέα υποστήριξης της οικογένειας ολιστικά, με ετήσια δαπάνη 350.000 ευρώ σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη. Έχει προκηρυχθεί η δημιουργία Κέντρων ημέρας (8-9 σε όλη τη χώρα) για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας των πολιτών έτσι ώστε να υποστηριχθούν για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.
