Είναι γνωστή η άνευ προηγουμένου πίεση που δέχεται το ελληνικό σύστημα διαχείρισης ασύλου και μετανάστευσης, πίεση που είναι αποτέλεσμα του μεγάλου αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι εισέρχονται στην ελληνική επικράτεια, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, ως «μετανάστες χωρίς χαρτιά» ή αναζητούντες άσυλο.
Η κυβέρνηση με αίσθηση ευθύνης για τη σοβαρότητα του ζητήματος προχωρά σε μια σειρά από συγκροτημένες δράσεις τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα, η απόφαση του Πρωθυπουργού να δημιουργηθεί μια νέα διοικητική δομή για τη συνολική διαχείριση των θεμάτων μετανάστευσης και να ενεργοποιηθεί η Ειδική Διυπουργική Επιτροπή δείχνει έμπρακτα την πολιτική βούληση και την απόφαση για κεντρική, συντονισμένη και συστηματική διαχείριση και μέριμνα ενός μεγάλου προβλήματος.
Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής στο πλαίσιο της αντιμετώπισης προβλημάτων που δημιουργούν οι ιδιαίτερα αυξημένες μεταναστευτικές ροές που δέχεται η πατρίδα μας. (Πρόκειται για πρωτοβουλίες των υπουργείων Προστασίας του Πολίτη, Υγείας και Εσωτερικών. Σημειώνεται ότι σε όλες αυτές τις δράσεις το Υπ. Εργασίας λειτουργεί συντονιστικά):
• Ήδη, ολοκληρώθηκε η έγκριση από το ΣτΕ και δημοσιεύτηκε το νέο Π.Δ. για τη δημιουργία μεταβατικών δομών στην υπηρεσία ασύλου, ώστε να εξεταστούν οι δεκάδες χιλιάδες αιτήσεις ασύλου (backlog).
• Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την υπηρεσία ασύλου, τα Κέντρα Πρώτης Υποδοχής, αλλά και την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ «σχετικά με τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών». Με αυτόν τον τρόπο θα διακριβωθεί ποιοι δικαιούνται της παροχής ασύλου ή διεθνούς προστασίας, ποιοι θα ενταχθούν σε προγράμματα επιστροφών αλλά και θα διασφαλιστεί η άρτια και ταχεία υπαγωγή των προσώπων αυτών σε διαδικασίες πρώτης υποδοχής υπό συνθήκες σεβασμού της αξιοπρέπειάς τους.
• Επιπλέον, έχει ξεκινήσει η εξειδίκευση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης, με ευθύνη του Υπ. Προστασίας του Πολίτη και τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας, όπου πέρα από την αναμόρφωση του ασύλου και την υιοθέτηση άμεσων, βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων για την υποδοχή, το screening (διακρίβωση νομικού στάτους), προβλέπεται η δημιουργία δομών φιλοξενίας για ευπαθείς ομάδες αλλά και η εντατικοποίηση των διαδικασιών επιστροφών αλλοδαπών.
Σε διεθνές επίπεδο η Κυβέρνηση υπογραμμίζει με κάθε ευκαιρία την πρόσθετη επιβάρυνση που συνεπάγεται για τη χώρα η εφαρμογή του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας για τα θέματα μετανάστευσης με την Τουρκία.
Επιπλέον, στο πλαίσιο των επαφών στις ΗΠΑ παρουσίασα τις πρωτοβουλίες, που προωθεί η Ελληνική Κυβέρνηση για την διαχείριση του μεταναστευτικού, των συσσωρευμένων αιτήσεων ασύλου και τη βελτίωση των συνθηκών υποδοχής, θέμα για το οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τη διεθνή κριτική. Επεσήμανα, παράλληλα, την ανάγκη, η Τουρκία να συνεργαστεί καλύτερα, ώστε να υλοποιηθούν οι συμφωνίες επανεισδοχής, αλλά και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα κυκλώματα παράνομης διακίνησης ανθρώπων, που δρουν στις συνοριακές περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε η στήριξη του ΟΗΕ, αλλά και η κατανόηση των άλλων κρατών, ώστε να υπάρξει καλύτερη ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, αλλά και αποτελεσματικότερη παρέμβαση στην κατεύθυνση και της αναθεώρησης του Δουβλίνο II.
Τόσο οι εκπρόσωποι του ΟΗΕ, όσο και οι συμμετέχοντες στις συναντήσεις εξέφρασαν την ικανοποίηση τους για τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η Ελλάδα το θέμα. Επίσης, ο αναπληρωτής Γραμματέας του ΟΗΕ συμφώνησε σε ενδεχόμενη αλλαγή του κανονισμού Δουβλίνο II, ενώ δεσμεύτηκε για τη στήριξη συνολικά των προσπαθειών που καταβάλλει η Ελλάδα.
Επίσης, χρήζει αναφοράς η προχθεσινή απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να διακόψει τις επαναπροωθήσεις προσφύγων και όσων ζητούν άσυλο προς την Ελλάδα. Είναι πια προφανές ότι οι εταίροι μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αρχίζουν πλέον να αντιλαμβάνονται το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει η Ελλάδα ως κύριος πυλώνας εισόδου παράνομων μεταναστών και προσφύγων.
Παράλληλα έχει ξεκινήσει μια σειρά επαφών με πρέσβεις χωρών καταγωγής των παρανόμως διαμενόντων αλλοδαπών, οι οποίες δε συνεργάζονται επαρκώς για την έκδοση των απαραίτητων ταξιδιωτικών εγγράφων που απαιτούνται για τη διενέργεια της απέλασης, ενώ και μέσα από τα σωματεία των νομίμως διαμενόντων εργαζομένων αλλοδαπών γίνεται προσπάθεια να τονιστεί στις χώρες τους η οικονομική κρίση της χώρας μας και το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον ΚΑΘΟΛΟΥ ελκυστικός προορισμός για εργασία.
Επιπλέον στο Υπουργείο Εργασίας έχουμε προχωρήσει στα εξής:
Αυτές τις μέρες προκηρύσσεται η δημιουργία ενός μεταναστευτικού χάρτη, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ και που θα αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για την σαφή διατύπωση του προβλήματος, με στόχο τη χάραξη συγκεκριμένων πολιτικών, αλλά και που επικοινωνιακά θα αποτυπώσει εύγλωττα την προτεραιότητά σας, καθώς έτσι θα καταγραφεί μια Ανθρωπογεωγραφία του Μεταναστευτικού με συντονισμένο τρόπο.
Είμαστε σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των αλλοδαπών που κινδυνεύουν να εκπέσουν της νομιμότητας λόγω της οικονομικής κρίσης. Είναι μια τεράστιας σημασίας πρωτοβουλία γιατί κινδυνεύουν να τεθούν στο περιθώριο άνθρωποι που είναι ήδη ενταγμένοι στον κοινωνικό ιστό. Επιπλέον, αν συμβεί αυτό θα επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο τα κέντρα των μεγάλων πόλεων, ενώ προσπαθούμε για την αποσυμφόρησή τους.
Άννα Νταλάρα, υφυπουργός Eργασίας & Kοινωνικής Aσφάλισης
