Την υπουργική απόφαση που καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις καταβολής, το ύψος και τη διάρκεια χορήγησης του βοηθήματος ανεργίας, σε αυτοτελώς και ανεξαρτήτως απασχολούμενους (π.χ. δικηγόρους, μηχανικούς, γιατρούς), υπέγραψαν η υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Έφη Αχτσιόγλου και οι υφυπουργοί Τάσος Πετρόπουλος και Νάσος Ηλιόπουλος.
Η σχετική Υπουργική Απόφαση προβλέπει:
Δικαιούχοι
Δικαιούχοι του βοηθήματος είναι οι ασφαλισμένοι που υπάγονται στον ΕΦΚΑ, οι οποίοι βάσει γενικών, ειδικών ή καταστατικών διατάξεων που ίσχυαν κατά την 31η -12-2016 είχαν υποχρέωση υπαγωγής στο τέως ΕΤΑΑ και καταβάλλουν την εισφορά που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 44 του ν.3986/2011 (Α΄152), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 50 του ν.4144/2013 (Α΄88) και τροποποιήθηκε με τις παρ. 1 έως 3 του άρθρου 50 του ν.4488/2017 (Α΄137) για τον Ειδικό Λογαριασμό Ανεργίας υπέρ των Αυτοτελώς και Ανεξαρτήτως Απασχολουμένων – Κλάδος ασφαλισμένων τέως ΕΤΑΑ.
Προϋποθέσεις – Έναρξη καταβολής
Για τη χορήγηση βοηθήματος στους δικαιούχους του άρθρου 1 απαιτείται σωρευτικά η συνδρομή των κάτωθι προϋποθέσεων:
α. Συμπλήρωση τριών (3) ετών συνεχούς ή διακεκομμένης ασφάλισης εμμίσθου ή και ελεύθερου επαγγελματία στον πρώην Τομέα του ΕΤΑΑ, στον οποίο υπάγονται κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση του βοηθήματος ή κατά τη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας.
βα. Αποδεδειγμένη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας, ή
ββ. Ετήσιο καθαρό ατομικό φορολογητέο εισόδημα του δικαιούχου από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατά το φορολογικό έτος που προηγείται του έτους υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση του βοηθήματος, που δεν υπερβαίνει το 60% του ποσού που αντιστοιχεί στο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών αναγόμενο σε ετήσια βάση και μη άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατά το εξάμηνο που προηγείται του μήνα που υποβάλλεται η αίτηση για τη χορήγηση του βοηθήματος.
Ειδικά, στις περιπτώσεις ασφαλισμένων του πρώην Τομέα Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (τ. Τ.Σ.Α.Υ.) οι οποίοι υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του ανωτέρω Τομέα ως μέλη εταιρειών ή μέλη διοικητικών συμβουλίων ανωνύμων εταιρειών, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν.982/1979 (Α΄, 239), όπως αυτή προστέθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 18 του ν.3232/2004 (Α΄, 48), απαιτείται αποδεδειγμένη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας τους.
γ. Καταβολή της εισφοράς που προβλέπεται από την παρ. 2 του άρθρου 44 του ν.3986/2011 (Α΄, 152), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 50 του ν.4144/2013 (Α΄, 88) και τροποποιήθηκε με τις παρ. 1 έως 3 του άρθρου 50 του ν. 4488/2017 (Α΄, 137) υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού Ανεργίας Αυτοτελώς και Ανεξαρτήτως Απασχολούμενων – Κλάδος ασφαλισμένων πρώην ΕΤΑΑ, για τουλάχιστον τρία (3) έτη συνεχούς ή διακεκομμένης ασφάλισης στον πρώην Τομέα του ΕΤΑΑ που υπάγονται, μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση του βοηθήματος, ή κατά τη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας.
Ειδικά, για όσους ήταν ασφαλισμένοι στον κλάδο κύριας ασφάλισης του πρώην ΕΤΑΑ κατά την 1/1/2011 απαιτείται καταβολή της ανωτέρω εισφοράς για ένα (1) τουλάχιστον έτος, εφόσον η διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας έγινε μέχρι 31/12/2012, ή καταβολή της ανωτέρω εισφοράς για δύο (2) τουλάχιστον έτη εφόσον η διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας έγινε μέχρι 31/12/2013. Η διακοπή και στις δύο προαναφερόμενες περιπτώσεις πρέπει να υφίσταται συνεχώς μέχρι την υποβολή της αίτησης για τη χορήγηση του βοηθήματος.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις ασφαλισμένων που είχαν διακόψει την επαγγελματική τους δραστηριότητα μέχρι 31/12/2010, και ασφαλίζονται εκ νέου στο κλάδο κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ μετά την 1/1/2011. Στις περιπτώσεις αυτές ο απαιτούμενος χρόνος καταβολής της ειδικής εισφοράς προσδιορίζεται από την ημερομηνία επανεγγραφής στο πρώην ΕΤΑΑ.
δα. Μη παροχή εξαρτημένης εργασίας ή αυτοαπασχόληση, στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή, εκτός της αυτοαπασχόλησης για την οποία χορηγείται βοήθημα βάσει της περ. ββ΄.
δβ. Μη υπαγωγή στην υποχρεωτική ή προαιρετική ασφάλιση του ΕΦΚΑ ή άλλου φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή της αλλοδαπής.
δγ. Μη λήψη σύνταξης από τον ΕΦΚΑ ή από οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ή μη υποβολή αίτησης για συνταξιοδότηση στους ανωτέρω φορείς, εκτός των περιπτώσεων συνταξιοδότησης ή υποβολής αίτησης για τη συνταξιοδότηση λόγω θανάτου.
δδ. Μη ύπαρξη οφειλής από οποιαδήποτε αιτία προς τους πρώην Τομείς του ΕΤΑΑ στους οποίους υπάγεται υποχρεωτικά ο δικαιούχος, ή σε περίπτωση ύπαρξης οφειλής ο δικαιούχος να έχει υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης των οφειλών, οι όροι της οποίας τηρούνται.
ε. Μη διακοπή της επαγγελματικής τους δραστηριότητας προκειμένου να υπηρετήσουν τη στρατιωτική τους υπηρεσία ή προκειμένου να μετέχουν σε πανεπιστημιακές ή μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές.
στ. Το συνολικό ατομικό καθαρό εισόδημα από οποιαδήποτε πηγή των δύο φορολογικών ετών που προηγούνται του έτους υποβολής της αίτησης να μην υπερβαίνει αθροιστικά το ποσό των είκοσι χιλιάδων ευρώ (€ 20.000,00) και το συνολικό οικογενειακό καθαρό εισόδημα από οποιαδήποτε πηγή των δύο φορολογικών ετών που προηγούνται του έτους υποβολής της αίτησης να μην υπερβαίνει αθροιστικά το ποσό των τριάντα χιλιάδων ευρώ (€ 30.000,00).
ζ. Ο δικαιούχος να μην έχει μεταβιβάσει την επιχείρησή του ή το μερίδιό του ή τις μετοχές του στην επιχείρηση στην οποία ανήκε, σε σύζυγο ή πρόσωπο α΄ και β΄ βαθμού συγγένειας.
η. Ο δικαιούχος να διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα.
2. Οι προϋποθέσεις της παρ. 1 πρέπει να πληρούνται κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση του βοηθήματος και καθ’ όλη τη διάρκεια χορήγησής του. Σε αντίθετη περίπτωση η καταβολή του βοηθήματος διακόπτεται από την ημερομηνία ανάληψης της μισθωτής εργασίας ή της αυτοαπασχόλησης, σύμφωνα με την περ. δ, ή της έκπτωσης από τη ρύθμιση οφειλών, με την επιφύλαξη της παρ. 3 του άρθρου 3, ή από την ημερομηνία της συνταξιοδότησης.
Τυχόν βοηθήματα που έχουν καταβληθεί μετά την ημερομηνία διακοπής αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.
Ο δικαιούχος υποχρεούται να ενημερώσει τις Υπηρεσίες του ΟΑΕΔ που χορηγούν το βοήθημα για οποιαδήποτε μεταβολή σχετικά με την εργασιακή και συνταξιοδοτική του κατάσταση.
Ύψος βοηθήματος και λοιποί όροι
1. Για τη λήψη του βοηθήματος υποβάλλεται αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία του ΟΑΕΔ, στην οποία αναγράφεται υποχρεωτικά ο ΑΜΚΑ και ο ΑΦΜ του δικαιούχου.
Η αίτηση υποβάλλεται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ της βεβαίωσης της παρ. 1 του άρθρου 4.
Η καταβολή του βοηθήματος αρχίζει από την ημερομηνία υποβολής της σχετικής εμπρόθεσμης αίτησης.
2. Το βοήθημα καταβάλλεται για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών (3) μηνών και ανέρχεται στο ποσό των τριακοσίων εξήντα ευρώ (€ 360,00) μηνιαίως.
Η διάρκεια καταβολής του βοηθήματος καθώς και το χορηγούμενο ποσό καθορίζονται από το συνολικό χρόνο ασφάλισης του δικαιούχου.
Συγκεκριμένα :
Για χρόνο ασφάλισης 3 έως και 4 πλήρη έτη ασφάλισης το βοήθημα καταβάλλεται για τρεις (3) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης 5 έως και 6 πλήρη έτη ασφάλισης το βοήθημα καταβάλλεται για τέσσερις (4) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης 7 έως και 8 πλήρη έτη ασφάλισης, το βοήθημα καταβάλλεται για πέντε (5) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης 9 έως και 10 πλήρη έτη ασφάλισης, το βοήθημα καταβάλλεται για έξι (6) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης 11 έως και 12 πλήρη έτη ασφάλισης, το βοήθημα καταβάλλεται για επτά (7) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης 13 έως και 14 πλήρη έτη ασφάλισης, το βοήθημα καταβάλλεται για οκτώ (8) μήνες.
Για χρόνο ασφάλισης που υπερβαίνει τα 14 πλήρη έτη ασφάλισης, το βοήθημα καταβάλλεται για εννέα (9) μήνες.
3. Ειδικά για την περ. ββ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2, εάν ο δικαιούχος ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια λήψης του βοηθήματος, τότε ως μηνιαίο βοήθημα καταβάλλεται ποσό ίσο με τη διαφορά του βοηθήματος που προκύπτει σύμφωνα με την παρ. 2 και του καθαρού εισοδήματος που προκύπτει από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατά τον προηγούμενο ημερολογιακό μήνα.
Εφόσον από τον έλεγχο προκύψει η καταβολή μη δικαιούμενων βοηθημάτων, αυτά συμψηφίζονται με βοηθήματα που θα καταβληθούν τον επόμενο ή τους επόμενους μήνες, και εάν αυτά δεν επαρκούν αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.
Αρμόδια όργανα για τη διενέργεια των ανωτέρω ελέγχων είναι οι υπηρεσίες του ΟΑΕΔ πλην της βεβαίωσης ασφάλισης, που χορηγείται από τον ΕΦΚΑ.
4. Ο ασφαλισμένος που δικαιούται το βοήθημα βάσει των εισοδηματικών κριτηρίων της περ. ββ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 ή λόγω ταυτόχρονης διακοπής δύο ή περισσότερων επαγγελμάτων, από δύο ή περισσότερους πρώην Τομείς του ΕΤΑΑ, δικαιούται ένα βοήθημα και με υπεύθυνη δήλωση επιλέγει τον πρώην Τομέα από τον οποίο θα λάβει το βοήθημα.
Ειδικά ο ασφαλισμένος του πρώην ΕΤΑΑ που δικαιούται το βοήθημα βάσει των εισοδηματικών κριτηρίων της περ. ββ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2, ενώ παράλληλα υπάγεται στην ασφάλιση του πρώην ΟΑΕΕ ή του πρώην ΕΤΑΠ – ΜΜΕ, ως ελεύθερος επαγγελματίας και διακόπτει την επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία υπάγεται στην ασφάλιση του πρώην ΟΑΕΕ και του πρώην ΕΤΑΠ – ΜΜΕ, δικαιούται ένα βοήθημα, υποχρεωτικά από τον Κλάδο ασφαλισμένων του πρώην ΕΤΑΑ.
Ο ασφαλισμένος που υπάγεται παράλληλα στην ασφάλιση του πρώην ΕΤΑΑ και του πρώην ΟΑΕΕ ή του πρώην ΕΤΑΠ – ΜΜΕ και διακόπτει ταυτόχρονα την παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία υπάγεται στην ασφάλιση των ανωτέρω πρώην φορέων, δικαιούται ένα βοήθημα και ο ασφαλισμένος με υπεύθυνη δήλωση επιλέγει τον Κλάδο του Ειδικού Λογαριασμού από τον οποίο θα λάβει το βοήθημα.
5. Για τη χορήγηση του βοηθήματος πλέον της μίας φοράς εξετάζεται κάθε φορά η συνδρομή των απαιτούμενων νόμιμων προϋποθέσεων. Χρόνος ασφάλισης που υπολογίστηκε για την καταβολή του βοηθήματος δεν λαμβάνεται υπόψη για την επαναχορήγησή του.
6. Το βοήθημα καταβάλλεται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΟΑΕΔ μετά από έλεγχο των προϋποθέσεων του άρθρου 2 και των δικαιολογητικών του άρθρου 4 και μετά την έγκριση του αιτήματος, σε μηνιαίες δόσεις ανάλογα με τη διάρκεια καταβολής του και βαρύνει τον Ειδικό Λογαριασμό Ανεργίας Αυτοτελώς και Ανεξαρτήτως Απασχολούμενων – Κλάδος ασφαλισμένων πρώην ΕΤΑΑ.
7. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις του ν.δ. 2961/1954 (Α΄ 197) με τις ισχύουσες διατάξεις που εφαρμόζει ο ΟΑΕΔ για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας.
Δικαιολογητικά
1. Βεβαίωση των αρμόδιων υπηρεσιών του ΕΦΚΑ με την οποία πιστοποιείται:
α. η ημερομηνία της τυχόν διακοπής της ασφάλισης.
β. ο χρόνος ασφάλισης στον ΕΦΚΑ (πρώην Τομέα του ΕΤΑΑ) βάσει του οποίου αιτείται ο ασφαλισμένος να λάβει το βοήθημα
γ. ο χρόνος καταβολής στον ανωτέρω Τομέα της εισφοράς υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού Ανεργίας Αυτοτελώς και Ανεξαρτήτως Απασχολούμενων – Κλάδος ασφαλισμένων πρώην ΕΤΑΑ
δ. η μη ύπαρξη οφειλής προς τον ΕΦΚΑ (πρώην Τομείς του ΕΤΑΑ) ή σε περίπτωση οφειλής η υπαγωγή σε καθεστώς ρύθμισης της οποίας οι όροι τηρούνται.
Εκκαθαριστικά σημειώματα των δύο (2) τελευταίων φορολογικών ετών που προηγούνται της υποβολής της αίτησης για τη λήψη του βοηθήματος, όπου έχει δηλωθεί το παγκόσμιο εισόδημα (εισόδημα ημεδαπής προέλευσης και τυχόν εισόδημα αλλοδαπής προέλευσης) του/της δικαιούχου, η διεύθυνση κύριας κατοικίας, ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) συζύγου και το εισόδημα συζύγου (αν υφίσταται). Σε περίπτωση που αποκτήθηκε ή μη εισόδημα στην αλλοδαπή κατά τη διάρκεια των δυο προηγούμενων της αίτησης ετών, θα πρέπει να υποβληθεί βεβαίωση της αλλοδαπής φορολογικής αρχής για το ύψος του συγκεκριμένου εισοδήματος, νομίμως επικυρωμένη και μεταφρασμένη.
3. Για την περ. ββ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2, δελτίο παροχής υπηρεσιών και φωτοαντίγραφα των δηλώσεων ΦΠΑ για τον έλεγχο της μη ύπαρξης εισοδήματος από επαγγελματική δραστηριότητα κατά το εξάμηνο που προηγείται του μήνα που υποβάλλεται η αίτηση για τη λήψη του βοηθήματος, καθώς επίσης και για τον έλεγχο και προσδιορισμό του καταβαλλόμενου βοηθήματος κατά το διάστημα χορήγησης του βοηθήματος σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 3.
4. Υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 (Α΄, 75) του δικαιούχου εξαιτίας διακοπής εργασιών, ότι δεν έχει υποβάλει δήλωση έναρξης εργασιών σε οποιαδήποτε Δ.Ο.Υ. και δεν συμμετέχει σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου οποιασδήποτε νομικής μορφής ή ένωσης προσώπων.
5. Για την πιστοποίηση της μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα απαιτείται:
α) Για τους πολίτες κρατών μελών της Ε.Ε., «Έγγραφο πιστοποίησης μόνιμης διαμονής πολίτη της Ένωσης» του άρθρου 16 του π.δ. 106/2007 (Α, 135) χορηγούμενο από τη Δ/νση Αλλοδαπών του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, μετά από 5ετή συνεχή νόμιμη διαμονή.
β) Για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα απαιτείται «Αδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος» του άρθρου 90 του ν. 4251/2014 (Α, 80), ή άδεια διαμονής γονέα ανηλίκου ημεδαπού του άρθρου 87 του ν. 4251/2014, ή άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας του άρθρου 138 του ν.4251/2014, ή άδεια διαμονής συζύγου πολίτη της Ε.Ε. του άρθρου 13 του π.δ. 106/2007.
γ) Ειδικά για τους υπηκόους τρίτων χωρών στους οποίους έχει χορηγηθεί πολιτικό άσυλο απαιτούνται: Άδεια διαμονής αναγνωρισμένου πολιτικού πρόσφυγα ή μέλους οικογένειας κατόχου τέτοιας άδειας και ταξιδιωτικό έγγραφο (titre de voyage) που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 28 της Σύμβασης της Γενεύης.
δ) Για τους ομογενείς από τρίτες χώρες απαιτούνται: ειδικό δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς ή Δελτίο ή άλλος τίτλος διαμονής ομογενούς κάθε τύπου ή αυτοτελής άδεια διαμονής επαναπατρισθέντος ή παλλινοστήσαντος ή ομογενούς.
6. Παραστατικό ταυτοπροσωπίας: α) Για την απόδειξη της ταυτοπροσωπίας Ελλήνων πολιτών Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας ή σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αρχής ή το διαβατήριο ή άδεια οδήγησης ή ατομικό βιβλιάριο υγείας.
β) Για πολίτες Κράτους – Μέλους της Ε.Ε. δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο. γ) Για υπηκόους τρίτων χωρών διαβατήριο ή άλλο έγγραφο βάσει του οποίου επιτρέπεται η είσοδός του στη χώρα ή τα έγγραφα που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες ελληνικές αρχές.
7. Αποδεικτικό διεύθυνσης κατοικίας του ασφαλισμένου (λογαριασμός ρεύματος ή τηλεφώνου ή ύδρευσης).
8. Λογαριασμός (ΙΒΑΝ) οποιασδήποτε εμπορικής τράπεζας δραστηριοποιείται νόμιμα στον ελληνικό χώρο, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, στον οποίο είναι ο μόνος δικαιούχος, ή πρώτος στην περίπτωση συνδικαιούχου.
9. Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 στην οποία δηλώνεται από τον ασφαλισμένο ότι κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για τη λήψη του βοηθήματος δεν έχει αναλάβει μισθωτή εργασία, δεν αυτοαπασχολείται, δεν λαμβάνει σύνταξη ή δεν έχει υποβάλει αίτηση για συνταξιοδότηση από τον ΕΦΚΑ ή άλλο φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, εκτός των περιπτώσεων συνταξιοδότησης ή υποβολής αίτησης για συνταξιοδότηση λόγω θανάτου και δεν έχει μεταβιβάσει την επιχείρησή του ή το μερίδιο του ή τις μετοχές του στην επιχείρηση στην οποία ανήκε σε σύζυγο ή πρόσωπο α΄ και β΄ βαθμού συγγένειας.
Στην ίδια υπεύθυνη δήλωση δηλώνει τον πρώην Τομέα του κλάδου κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ από τον οποίο επιθυμεί να καταστεί δικαιούχος του βοηθήματος στην περίπτωση ταυτόχρονης διακοπής δύο ελεύθερων επαγγελμάτων του, καθώς και ότι εξακολουθεί να υπάγεται σε καθεστώς ρύθμισης των οφειλών του και ότι τηρεί τους σχετικούς όρους.
