Δέκα «απλές παραδοχές και απτές αλήθειες» για το νομοσχέδιο ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία που στοχεύει στην εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων, παρέθεσε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως μιλώντας στην Ολομέλεια της Βουλής.
Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν αφορά απλά την τυπική ενσωμάτωση μίας Ευρωπαϊκής Οδηγίας αλλά «αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη στην εργασία, τη διαφάνεια στην αγορά εργασίας, την αξιοκρατία και τον σεβασμό προς κάθε εργαζόμενο και κάθε εργαζόμενη».
«Αλήθεια πρώτη: Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αγορά εργασίας – και στο μισθολογικό χάσμα, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί»
Όπως επεσήμανε η Υπουργός, «τα τελευταία χρόνια η ανεργία έχει μειωθεί δραστικά. Από το 2019 έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 563.000 νέες θέσεις εργασίας, η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 8,1% τον Μάιο του 2026 -στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών- από 17,8% τον Ιούλιο του 2019, σημειώνοντας δηλαδή μείωση κατά 54,5%. Παράλληλα, έχουμε ρεκόρ 25ετίας στο ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης του πρώτου πενταμήνου του 2026: 332.843 νέες θέσεις εργασίας. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5%, ενώ ο μέσος μισθός έχει ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ. Οι επενδύσεις αυξάνονται, οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε περιβάλλον μεγαλύτερης σταθερότητας και η απασχόληση κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «η πρόοδος αυτή δεν μας επιτρέπει να εφησυχάζουμε. Αντίθετα, μας επιβάλλει να αντιμετωπίζουμε με θάρρος τις αδυναμίες που υφίστανται ακόμη. Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει εξαλειφθεί. Στη χώρα μας οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο από τους άνδρες, ενώ στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου 11%».
«Αλήθεια δεύτερη: Το νομοσχέδιο αυτό δεν ανακαλύπτει την ισότητα αμοιβών ως κάτι καινοτόμο»
Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η αρχή τις ίσης αμοιβής δεν θεσπίζεται σήμερα για πρώτη φορά αλλά περιλαμβάνεται στο Σύνταγμα, στο ελληνικό εργατικό δίκαιο, στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.
«Αν, όμως, ήταν αρκετή η ύπαρξη της νομικής αυτής αρχής, δεν θα συζητούσαμε σήμερα για μισθολογικό χάσμα. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι η απουσία της αρχής, αλλά η αποτελεσματική εφαρμογή της, ο έλεγχος και η επιβολή της, με αντικειμενικά, μετρήσιμα κριτήρια. Και ακριβώς αυτό έρχεται να θεραπεύσει το παρόν νομοσχέδιο. Με αυτό, θεσπίζουμε πρακτικά εργαλεία εφαρμογής: μηχανισμούς μισθολογικής διαφάνειας, σαφέστερες μισθολογικές δομές, υποχρεώσεις ενημέρωσης, δικαίωμα πληροφόρησης, διαδικασίες ελέγχου, διορθωτικά μέτρα και ενισχυμένη προστασία των εργαζομένων όταν υπάρχει διάκριση».
«Αλήθεια τρίτη: Το νομοσχέδιο εισάγει διαφάνεια και δικαίωμα στην ενημέρωση»
Η Υπουργός σημείωσε ότι «εφεξής ο υποψήφιος εργαζόμενος θα γνωρίζει εκ των προτέρων την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης για την οποία προσλαμβάνεται. Ο εργαζόμενος αποκτά σαφές δικαίωμα να ενημερώνεται για τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο σε αντίστοιχες θέσεις. Και η πληροφορία αυτή του δίνει δύναμη. Γιατί, ως σήμερα, χωρίς αυτή την πληροφόρηση, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική προστασία δικαιωμάτων. Επιπλέον, η προκήρυξη ή η διαδικασία πρόσληψης πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και χωρίς άλλες διακρίσεις. Προβλέπεται, λοιπόν, διαφάνεια, πριν και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που εξασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής, που βασίζονται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά περιλαμβάνουν δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, συνθήκες εργασίας, καθώς και κάθε άλλον παράγοντα συναφή με τη συγκεκριμένη εργασία ή θέση. Και αυτές είναι μερικές μόνο από τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που θεσπίζονται με το παρόν νομοσχέδιο, που ενισχύουν τη διαφάνεια και την πρόσβαση στην πληροφορία, ώστε το φύλο να μην παίζει ρόλο στη διαμόρφωση της αμοιβής ενός εργαζομένου».
«Αλήθεια τέταρτη: Ο έλεγχος διασφαλίζει την εφαρμογή»
Η κα Κεραμέως τόνισε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει διασφάλιση της εφαρμογής του νόμου χωρίς ελεγκτικούς μηχανισμούς και διαδικασίες. Γιατί δεν αρκεί να αναγνωρίζει η Πολιτεία ένα δικαίωμα, αλλά πρέπει να παρέχει και τα μέσα που θα το θωρακίσουν. Γι’ αυτό ενισχύουμε τη δικαστική προστασία, τον ρόλο του Συνηγόρου του Πολίτη, τον ρόλο της Επιθεώρησης Εργασίας. Καθιστούμε υποχρεωτικό τον έλεγχο της αδικαιολόγητης μισθολογικής απόκλισης, και εισάγουμε διορθωτικές παρεμβάσεις, ενώ ενισχύουμε την προστασία, τους ελέγχους και τους μηχανισμούς επιβολής αποζημιώσεων και κυρώσεων, προκειμένου να κάνουμε την ισότητα πράξη».
«Αλήθεια πέμπτη: Το νομοσχέδιο ενισχύει την αξιοκρατία και αποτρέπει την εξίσωση όλων»
Η Υπουργός ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση για την ίση αμοιβή δεν σημαίνει ότι όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να αμείβονται ακριβώς το ίδιο. «Αυτό δεν ισχύει. Η δίκαιη αμοιβή δεν σημαίνει εξίσωση όλων. Η οικονομία, οι επιχειρήσεις και η ίδια η έννοια της αξιοκρατίας βασίζονται στην αναγνώριση της διαφοράς σε εμπειρία, δεξιότητες, ευθύνη και απόδοση. Ένας εργαζόμενος με περισσότερα χρόνια εμπειρίας δικαιολογείται να αμείβεται περισσότερο. Ένας εργαζόμενος με εξειδικευμένες γνώσεις μπορεί ασφαλώς να έχει υψηλότερες αποδοχές. Ένας εργαζόμενος που αναλαμβάνει μεγαλύτερες ευθύνες ή επιτυγχάνει καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να αμείβεται διαφορετικά. Αυτό που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό είναι η ύπαρξη διαφορετικής αμοιβής όταν η μόνη διαφορά είναι το φύλο». Πρόσθεσε δε ότι το νομοσχέδιο διασφαλίζει ότι οι μισθολογικές διαφορές θα στηρίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια και όχι σε στερεότυπα ή προκαταλήψεις. «Το μήνυμα είναι απλό: Η αμοιβή κάθε εργαζομένου πρέπει να καθορίζεται από τη δουλειά του, την προσφορά του και την αξία του. Όχι από το φύλο του».
«Αλήθεια έκτη: Το νομοσχέδιο ενισχύει τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας»
Όπως υπογράμμισε η κα Κεραμέως, «η χώρα μας έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Ήδη βλέπουμε νέες συλλογικές συμβάσεις σε κρίσιμους κλάδους της οικονομίας. Το παρόν νομοσχέδιο αξιοποιεί τις συλλογικές συμβάσεις ως εργαλείο πρόληψης των μισθολογικών διακρίσεων. Προβλέπεται ότι όπου υπάρχει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις. Άρα η διαφάνεια και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις είναι συμπληρωματικοί στόχοι».
«Αλήθεια έβδομη: Το νομοσχέδιο προστατεύει όχι μόνο τις γυναίκες αλλά συνολικά την ισότητα στην εργασία»
Η Υπουργός διευκρίνισε ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο «προστατεύονται οι γυναίκες από μισθολογικές διακρίσεις, οι μητέρες, οι θετές μητέρες, οι εργαζόμενοι που κάνουν χρήση αδειών. Αλλά και οι πατέρες εργαζόμενοι από δυσμενή μεταχείριση λόγω άδειας πατρότητας ή φροντίδας, οι εργαζόμενοι με αναπηρία μέσω υποχρεώσεων προσβάσιμης ενημέρωσης, οι εργαζόμενοι σε απομακρυσμένες περιοχές με δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής σε διαδικασίες εργατικών διαφορών. Η ισότητα δεν είναι ζήτημα ενός φύλου. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης για όλους».
«Αλήθεια όγδοη: Το νομοσχέδιο είναι προϊόν διαλόγου»
Η κα Κεραμέως αποκάλυψε ότι κατά τη διάρκεια της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας και της δημόσιας διαβούλευσης υιοθετήθηκαν σχεδόν 100 παρατηρήσεις και προτάσεις φορέων.
«Θέλω και από αυτό το βήμα να ευχαριστήσω θερμά τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή, την πρόεδρό της καθηγήτρια Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου, τα μέλη της επιτροπής, τον Γενικό Γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκο Μηλαπίδη, τους κοινωνικούς εταίρους και όλους όσοι συνέβαλαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου. Το παρόν νομοσχέδιο είναι εφαρμόσιμο και υλοποιήσιμο, γιατί αποτελεί προϊόν σύγκλισης και σύνθεσης απόψεων».
«Αλήθεια ένατη: Η ισότητα στην αμοιβή είναι ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και ζήτημα ανάπτυξης»
Η Υπουργός επεσήμανε ότι μια οικονομία που αξιοποιεί πλήρως το ταλέντο, τις δεξιότητες και τις δυνατότητες όλων των πολιτών της είναι πιο ανταγωνιστική.
«Μια αγορά εργασίας που λειτουργεί με διαφάνεια προσελκύει επενδύσεις. Μια κοινωνία που περιορίζει τις διακρίσεις παράγει περισσότερη ευημερία. Η ανισότητα είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη – η ισότητα, η δικαιοσύνη και η διαφάνεια συνιστούν προϋπόθεση βιωσιμότητας τόσο στον εργασιακό τομέα όσο και στο επιχειρείν και ευρύτερα στην οικονομία. Για έναν λόγο επιπλέον: ναι μεν ο εργαζόμενος δεν μένει απροστάτευτος, αλλά και η επιχείρηση δεν εκτίθεται σε ανεξέλεγκτα ή καταχρηστικά αιτήματα. Προάγεται η υγιής επιχειρηματικότητα, οι σταθερές εργασιακές σχέσεις και η προβλεψιμότητα στο επαγγελματικό περιβάλλον».
«Αλήθεια δέκατη: Το νομοσχέδιο φέρνει μία ιστορική αποκατάσταση»
Η κα Κεραμέως, έκανε ειδική αναφορά «σε μία ακόμη σημαντική παρέμβαση κοινωνικής δικαιοσύνης» όπως τη χαρακτήρισε. Την ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων – διασωστών που υπηρετούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και στο ΕΚΑΒ και υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου.
«Υπήρχε η εξής στρέβλωση: Νοσηλευτές του ιδιωτικού τομέα που υπάγονταν στα ΒΑΕ. Και συνάδελφοι τους στον δημόσιο τομέα που δεν υπάγονταν. Αυτή τη στρέβλωση που ισχύει πάνω από 30 χρόνια, πάμε και τη διορθώνουμε με αυτή τη ρύθμιση» δήλωσε.
Υπενθυμίζεται ότι η ρύθμιση αυτή:
- Εξομοιώνει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του ιδιωτικού τομέα.
- Παρέχει τη δυνατότητα αναγνώρισης προηγούμενου χρόνου απασχόλησης.
- Θεσπίζει σαφείς και δίκαιους κανόνες για το μέλλον.
- Κυρίως όμως αποκαθιστά ένα αίσθημα δικαιοσύνης.
«Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, αν συνεχίσουμε τη σημερινή μας πορεία, θα χρειαστούν διεθνώς 123 χρόνια για να φτάσουμε τη μισθολογική εξίσωση ανδρών και γυναικών σε όλο τον κόσμο. Για τη χώρα μας, το ζητούμενο είναι απλό. Θέλουμε μια αγορά εργασίας όπου η αμοιβή καθορίζεται από την αξία της εργασίας ή μια αγορά εργασίας όπου εξακολουθούν να επιβιώνουν στερεότυπα και αδικίες; Θέλουμε περισσότερη διαφάνεια, εργαλεία προστασίας των εργαζομένων; Θέλουμε η Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών εξελίξεων;» διερωτήθηκε η κα Κεραμέως.
«Η απάντηση της Κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη. Επιλέγουμε τη διαφάνεια, την αξιοκρατία, την ίση μεταχείριση. Επιλέγουμε να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στην αρχή «ίση αμοιβή για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας».
Τέλος, η κα Κεραμέως προανήγγειλε από το βήμα της Βουλής ότι το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα φέρει στο Κοινοβούλιο νομοθετική πρωτοβουλία με την οποία:
- Καταργείται οριστικά η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, που προβλέπεται στο Νόμο Κατρούγκαλου για όλους τους συνταξιούχους που έλαβαν σύνταξη χηρείας μετά το νόμο αυτό.
- Απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αναδρομικών ποσών όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας μετά το νόμο Κατρούγκαλου, για τους οποίους δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα η περικοπή αυτή.
- Προβλέπεται ότι θα συνεχίσει κανονικά η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπως οι συντάξεις χηρείας, όπου η σώρευση των δύο εθνικών συντάξεων πηγάζει από διαφορετικά δικαιώματα.
Όπως διευκρίνισε η Υπουργός, «αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, και στην περίπτωση της σώρευσης θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση του νόμου Κατρούγκαλου, θα δουν τη σύνταξή τους να ανεβαίνει στο 70%, ενώ όσοι αγωνιούσαν ότι θα μειωθεί η σύνταξη χηρείας το επόμενο διάστημα, δεν θα μειωθεί καθόλου, θα παραμείνει στο 70%».
Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η υπεραπόδοση που πέτυχε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης πέρυσι, σε σχέση με τους στόχους του μεσοπρόθεσμου, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 800 εκ. περίπου, επέτρεψε να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος του μερίσματος στη μεγάλη μείωση των φορολογικών συντελεστών από 1/1/26 και στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στους συνταξιούχους, ένα αίτημα πολλών χρόνων.
«Φέτος, από την μέχρι τώρα παρακολούθηση της πορείας εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων για το διάστημα Ιανουάριο – Απρίλιο 2026 προκύπτει ότι μόλις από τους 4 πρώτους μήνες υπερβαίνουμε ήδη τον στόχο του μεσοπρόθεσμου κατά 517 εκατ. χάρη κυρίως στην τολμηρή εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε 2,5 πλέον εκ. εργαζομένους. Αυτές οι επιδόσεις μας επιτρέπουν σήμερα να προχωρήσουμε σε μία ακόμη σημαντική κοινωνική παρέμβαση» τόνισε η Υπουργός προσθέτοντας ότι «με τη ρύθμιση αυτή κλείνει οριστικά μία εκκρεμότητα πολλών ετών. Χιλιάδες δικαιούχοι σύνταξης χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ομηρίας, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και ενισχύεται η προστασία των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους. Και όλα αυτά γίνονται χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, γιατί αποτελούν καρπό της ανάπτυξης, της αύξησης της νόμιμης απασχόλησης και της αποτελεσματικότερης λειτουργίας του ασφαλιστικού μας συστήματος».
Κλείνοντας την ομιλία της η κα Κεραμέως υπογράμμισε ότι αυτή «είναι άλλη μία παρέμβαση της Κυβέρνησης, που αποκαθιστά την κοινωνική δικαιοσύνη, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και επιλύει οριστικά ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε επί χρόνια χιλιάδες οικογένειες».
