Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Τζανιδάκης μιλάει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για το νέο του βιβλίο με τίτλο «Παγώνει το Άμστερνταμ» που κυκλοφορεί από την Μελισσιώτικη εκδοτική Belle Epoque και στο οποίο καταγράφει την εκπληκτική πορεία του Παναθηναϊκού την αγωνιστική περίοδο 1995-1996.
Μια περίοδο που μνημονεύεται ακόμα και σήμερα, καθώς το «τριφύλλι» έφτασε ένα βήμα από τον τελικό του Champions League, επικρατώντας του Άγιαξ με 0-1 εκτός έδρας στον πρώτο ημιτελικό με το περίφημο γκολ του Κριστόφ Βαζέχα λίγο πριν το τέλος της αναμέτρησης.
Ακόμα, μας αποκαλύπτει το επόμενο συγγραφικό του έργο το οποίο κινείται σε… ροκ εν ρολ ρυθμούς και υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η προφορική ιστορία στην μετάδοση της πληροφορίας- ειδικά σήμερα την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ανελέητου «σκρολαρίσματος» σε οθόνες και κινητά.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΤΑΣΟΣ ΜΕΡΓΙΑΝΝΗΣ
Μετά το «Οι Ημίθεοι δεν λυγίζουν» για το έπος του Παναθηναϊκού την περίοδο 1984-1985, τι ήταν αυτό που σε οδήγησε να αφιερώσεις ένα ολόκληρο βιβλίο στην πορεία του Παναθηναϊκού τη σεζόν 1995-96 και ειδικά στη νίκη επί του Άγιαξ στο Άμστερνταμ;
Μετά το βιβλίο για την πορεία μέχρι τον ημιτελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1985, νομοτελειακά πήρε τη «σκυτάλη» εκείνο για την αντίστοιχη πορεία μέχρι τον ημιτελικό του Champions League, έντεκα χρόνια αργότερα. Ο τίτλος προέρχεται από τη χαρακτηριστική φράση του Χρήστου Σωτηρακόπουλου, τη στιγμή που περιέγραφε τον αγώνα. Αν και έχει ως επίκεντρο τη μεγάλη νίκη στο Άμστερνταμ, το βιβλίο καταγράφει αναλυτικά όλους τους αγώνες της πορείας λεπτό προς λεπτό. Ήταν η αμέσως επόμενη μεγάλη επιτυχία του Παναθηναϊκού που έπρεπε να καταγραφεί και είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που το κατάφερα.
Ο τίτλος «Παγώνει το Άμστερνταμ» παραπέμπει σε μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές του ελληνικού ποδοσφαίρου. Τι συμβολίζει για σένα εκείνο το γκολ του Βαζέχα και γιατί πιστεύεις ότι συγκινεί ακόμη και σήμερα;
Το γκολ του Κριστόφ Βαζέχα συμβολίζει το ευρωπαϊκό μέγεθος και τη διαχρονικότητα του Παναθηναϊκού. Συμβολίζει την πίστη ότι, με σωστή δουλειά και οργάνωση, τίποτα δεν είναι αδύνατο. Ακόμη και να κερδίσεις την κορυφαία ομάδα του κόσμου μέσα στην έδρα της. Και, όπως είναι φυσικό επακόλουθο, συνεχίζει να γοητεύει και να μαγνητίζει, υπενθυμίζοντας την ευρωπαϊκή κληρονομιά του συλλόγου, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του DNA του. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει φίλαθλος της ομάδας που να μπορεί να δει σήμερα ξανά εκείνο το γκολ χωρίς να τον διαπεράσει ένα ρίγος συγκίνησης.
Στην έρευνά σου αναφέρεις ότι αξιοποίησες άγνωστες ιστορίες και αδημοσίευτο υλικό. Υπήρξε κάποια μαρτυρία ή κάποιο ντοκουμέντο που σε εξέπληξε και σε έκανε να δεις εκείνη την πορεία με διαφορετική ματιά;
Με εντελώς διαφορετική ματιά, όχι. Μπόρεσα, όμως, να αντιληφθώ καλύτερα το μέγεθος κάποιων γεγονότων. Χαρακτηριστικά θα αναφέρω τον αγώνα ρεβάνς με τη Χάιντουκ, στη Ριέκα. Μία συνάντηση που, πέρα από το γεγονός ότι διεξήχθη σε μια περιοχή όπου ακόμη μαινόταν ο εμφύλιος πόλεμος, πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα εξαιρετικά εχθρικό κλίμα, το οποίο βίωσαν στο έπακρο οι ποδοσφαιριστές, οι φίλαθλοι και οι δημοσιογράφοι. Θεωρώ ότι, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις συνθήκες, πρόκειται για μία από τις πιο ηρωικές προκρίσεις που έχει πετύχει ποτέ ελληνική ομάδα, κάτι που προσπάθησα να μεταφέρω στο βιβλίο, ώστε οι αναγνώστες να αντιληφθούν πλήρως το πραγματικό μέγεθος και τη σημασία εκείνης της πρόκρισης.
Ο Άγιαξ του 1995-96 θεωρείται μία από τις κορυφαίες ομάδες στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Ποια στοιχεία επέτρεψαν στον Παναθηναϊκό να σταθεί απέναντί της ως ίσος προς ίσο;
Ο Χουάν Ραμόν Ρότσα, έχοντας ζήσει σπουδαίες ευρωπαϊκές βραδιές φορώντας τη φανέλα με το Τριφύλλι ως ποδοσφαιριστής, γνώριζε καλύτερα από τον καθένα τις απαιτήσεις ενός τέτοιου αγώνα. Είχε καταφέρει να εμφυσήσει στους παίκτες του την πεποίθηση ότι μπορούσαν να σταθούν απέναντι σε οποιονδήποτε αντίπαλο, απαλλάσσοντάς τους από κάθε ίχνος ηττοπάθειας και απελευθερώνοντας τους ταυτόχρονα ψυχολογικά. Με αγωνιστικό πλάνο και προσήλωση στον στόχο, αντιμετώπισαν τον «Αίαντα» ως ίσος προς ίσο και πέτυχαν αυτό που, μέχρι το ξεκίνημα του αγώνα, έμοιαζε αδιανόητο.
Τα βιβλία σου δεν απευθύνονται μόνο στους φιλάθλους του Παναθηναϊκού, αλλά και σε όσους αγαπούν την ιστορία του ελληνικού αθλητισμού. Πόσο σημαντικό είναι να καταγράφονται με τεκμηρίωση αυτές οι μεγάλες στιγμές υπό την μορφή της μεθόδου της «Προφορικής Ιστορίας», πριν χαθούν οι μαρτυρίες των πρωταγωνιστών;
Μπορεί για τη συγγραφή να αξιοποιήθηκε πλούσιο υλικό από εφημερίδες, περιοδικά και άλλες εκδόσεις, όμως χωρίς τις μαρτυρίες των ίδιων των πρωταγωνιστών δεν θα είχε την ίδια αξία. Νιώθω αρκετά τυχερός που είχα τη δυνατότητα να συνομιλήσω με σχεδόν όλους όσους βίωσαν αυτή τη πορεία και να καταγράψω τις αναμνήσεις τους. Πιστεύω ότι οι ιστορικές μνήμες πρέπει να διατηρούνται ζωντανές, να τεκμηριώνονται με ακρίβεια και να αποτελούν παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Φυσικά, ένα μεγάλο ευχαριστώ ανήκει και στον Χουάν Χοσέ Μπορέλι, που μας μίλησε από την Αργεντινή, με μεγάλη θέρμη και αγάπη για την ομάδα, υπογράφοντας τον πρόλογο του βιβλίου.
Έχοντας πλέον καταγράψει δύο από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πορείες του Παναθηναϊκού, σκέφτεσαι να συνεχίσεις αυτή την «πράσινη» ιστορική διαδρομή ή το επόμενο συγγραφικό σου βήμα θα κινηθεί σε διαφορετική κατεύθυνση;
Πρώτα ο Θεός, το επόμενο συγγραφικό εγχείρημα θα μας ταξιδέψει στον μαγευτικό κόσμο του πενταγράμμου και, πιο συγκεκριμένα, στη ζωή και το έργο του Έλβις Πρίσλεϊ, του ανθρώπου που άλλαξε σχεδόν τα πάντα και άνοιξε νέους δρόμους στη μουσική. Μέσα από τις σελίδες του θα φωτιστούν άγνωστες πτυχές της ζωής και της πορείας του, ικανές να εκπλήξουν ακόμη και τους πιο μυημένους θαυμαστές, χωρίς, όμως, να υπάρχει καμία διάθεση αγιογραφίας. Πρόκειται για μια προσέγγιση εντελώς διαφορετική από τα τετριμμένα, έτσι όπως δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ μέχρι σήμερα, τουλάχιστον σε ελληνικό βιβλίο. Αμέσως μετά, θα επιστρέψουμε στα αγαπημένα μας «πράσινα» μονοπάτια!
Σας ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία.
