Με αφετηρία την αγάπη της για τα βιβλία η Αντριάνα Παρασκευοπούλου αναλαμβάνει τον συντονισμό της νέας Λέσχης Ανάγνωσης του ΚΑΠΗ Βριλησσίων «Οι βιβλιοφάγοι».
Λίγο πριν από την πρώτη συνάντηση, που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 27 Οκτωβρίου (οι συναντήσεις θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη, από τις 10:30 έως τις 11:30 στο Πνευματικό Κέντρο Βριλησσίων -Αίθουσα «Μουσών», Κισσάβου 11), η Βριλησσιώτισσα δημοσιογράφος και παρουσιάστρια ειδήσεων της ΕΡΤ μίλησε στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τη μαγεία της ανάγνωσης, τη σημασία της επικοινωνίας και της ανταλλαγής βιωμάτων, αλλά και για τον πολύτιμο πλούτο των προσωπικών ιστοριών που διασώζονται μέσα από την αφήγηση.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΤΑΣΟΣ ΜΕΡΓΙΑΝΝΗΣ
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τους «Βιβλιοφάγους» και τι σας έκανε να πείτε «ναι» σε αυτή τη νέα αναγνωστική παρέα στο ΚΑΠΗ Βριλησσίων;
Η σχέση μου με τα βιβλία ξεκινά από τα παιδικά μου χρόνια. Από τις πιο αγαπημένες μου συνήθειες ήταν να πηγαίνω στις βιβλιοθήκες και να χάνομαι μέσα στις σελίδες τους. Πάντα πίστευα ότι ένα βιβλίο είναι ένας μοναδικός τρόπος να ταξιδεύεις σε μέρη που δεν έχεις επισκεφθεί, να γνωρίζεις ανθρώπους που δεν έχεις συναντήσει, διαφορετικές κουλτούρες, ιδέες και φιλοσοφίες.
Θυμάμαι ακόμη την ανυπομονησία με την οποία περίμενα να περάσει το χρονικό διάστημα δανεισμού, ώστε να μπορέσω να επιστρέψω τα βιβλία και να πάρω καινούρια. Υπήρχαν φορές που καθόμουν στο πεζούλι έξω από τη βιβλιοθήκη και διάβαζα, περιμένοντας να έρθει η στιγμή να ανανεωθεί η κάρτα μου για τον επόμενο δανεισμό.
Οι φίλοι μου τότε μου είχαν βγάλει το παρατσούκλι «βιβλιοφάγος». Ίσως λοιπόν η συμμετοχή μου στους «Βιβλιοφάγους» των ΚΑΠΗ Βριλησσίων να είναι και μια όμορφη επιστροφή σε εκείνο το παιδί.
Η απόφασή μου να συμμετάσχω εθελοντικά είχε, όμως, και έναν βαθύτερο λόγο. Με συναρπάζει η ανθρώπινη μνήμη και κυρίως η ανάγκη να διασώζουμε τις ιστορίες των ανθρώπων. Είναι κάτι που με απασχολεί έντονα και στη δημοσιογραφική και στην ερευνητική μου διαδρομή.
Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας είναι φορείς μιας ανεκτίμητης βιωματικής γνώσης. Έχουν ζήσει εποχές, αλλαγές, γεγονότα που οι νεότεροι γνωρίζουμε πολλές φορές μόνο μέσα από τα βιβλία. Η σκέψη ότι μπορούμε να συναντιόμαστε γύρω από ένα βιβλίο, να συζητάμε και να μοιραζόμαστε εμπειρίες ήταν για μένα ένας πολύ ουσιαστικός λόγος να πω «ναι».
Τι μπορεί να προσφέρει ένα βιβλίο στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας πέρα από την ίδια την απόλαυση της ανάγνωσης;
Πιστεύω ότι ένα βιβλίο μπορεί να προσφέρει κάτι πολύ περισσότερο από την απόλαυση μιας καλής ιστορίας. Μπορεί να γίνει αφορμή επικοινωνίας, συντροφικότητας, αναστοχασμού και, κυρίως, ενεργοποίησης της μνήμης.
Ένα μυθιστόρημα μπορεί να ξυπνήσει μια προσωπική ανάμνηση, να μας θυμίσει έναν άνθρωπο, έναν τόπο, μια εποχή. Μπορεί να μας οδηγήσει σε μια συζήτηση που ίσως δεν θα κάναμε ποτέ διαφορετικά.
Ειδικά για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας θεωρώ πολύ σημαντικό να δημιουργούνται ευκαιρίες ουσιαστικής συμμετοχής. Να αισθάνονται ότι οι εμπειρίες τους έχουν αξία, ότι η φωνή τους ακούγεται, ότι εξακολουθούν να έχουν πολλά να προσφέρουν.
Και υπάρχει κάτι ακόμη που θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό: η ανάγνωση δεν έχει ηλικία. Η περιέργεια, η φαντασία και η ανάγκη να ανακαλύπτουμε τον κόσμο δεν πρέπει να σταματούν ποτέ.
Ως δημοσιογράφος και πλέον συντονίστρια της λέσχης ανάγνωσης του ΚΑΠΗ Βριλησσίων, τι θέλετε να πετύχετε μέσα από τις εβδομαδιαίες αυτές συναντήσεις; Ποια είναι η στόχευσή σας;
Θα ήθελα οι «Βιβλιοφάγοι» να γίνουν κάτι περισσότερο από μια λέσχη ανάγνωσης. Να αποτελέσουν ένα ζωντανό εργαστήρι μνήμης, όπου το βιβλίο θα λειτουργεί ως αφορμή για να ανασύρουμε προσωπικές αναμνήσεις, βιώματα και ιστορίες που μπορεί να έχουν μείνει για χρόνια στη σιωπή.
Μια φράση, ένας λογοτεχνικός ήρωας, η περιγραφή ενός τόπου ή μιας εποχής μπορούν να ενεργοποιήσουν τη μνήμη και να μας ταξιδέψουν πίσω στον χρόνο. Να ξυπνήσουν εικόνες από την παιδική ηλικία, πρόσωπα αγαπημένα, συναισθήματα και εμπειρίες που νομίζαμε ότι είχαμε ξεχάσει.
Αυτός είναι ο ουσιαστικός μου στόχος: να χρησιμοποιήσουμε τη λογοτεχνία ως έναυσμα ενεργοποίησης της μνήμης και προσωπικής αφήγησης. Να δώσουμε στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας την ευκαιρία όχι μόνο να θυμηθούν, αλλά και να μοιραστούν όσα έχουν ζήσει.
Γιατί πιστεύω βαθιά ότι η μνήμη αποτελεί ζωντανή δύναμη. Ανανεώνεται μέσα από την αφήγηση και αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία όταν μεταδίδεται. Και κάθε προσωπική ανάμνηση είναι ένα μικρό, πολύτιμο κομμάτι της συλλογικής μας ιστορίας.
Αν σας ζητούσαμε να προτείνετε ένα βιβλίο ως «πρώτη γνωριμία» των Βιβλιοφάγων, ποιο θα επιλέγατε και γιατί;
Θα κάνω μια μικρή ανατροπή στην ερώτησή σας. Για την πρώτη μας συνάντηση δεν θα επιλέξω ένα βιβλίο, αλλά ένα ιστορικό φύλλο εφημερίδας.
Οι συναντήσεις μας ξεκινούν στις 27 Οκτωβρίου, παραμονή της εθνικής επετείου, και σκέφτηκα ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο ενδιαφέρουσα αφετηρία από ένα ταξίδι στην 28η Οκτωβρίου του 1940, μέσα από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της εποχής.
Θέλω να διαβάσουμε μαζί πώς κατέγραψε ο Τύπος μία από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Να παρατηρήσουμε τους τίτλους, τη γλώσσα, τον τρόπο με τον οποίο μεταδόθηκε η είδηση στους ανθρώπους εκείνης της εποχής.
Και στη συνέχεια να αφήσουμε τις εφημερίδες να λειτουργήσουν ως αφορμή ενεργοποίησης της μνήμης. Να ανακαλέσουμε οικογενειακές αφηγήσεις, ιστορίες που ακούσαμε από τους γονείς και τους παππούδες μας, εικόνες και βιώματα που πέρασαν από γενιά σε γενιά.
Για μένα αυτή η πρώτη συνάντηση έχει και έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Συνδέει τις δύο μεγάλες μου αγάπες, τη δημοσιογραφία και την ανάγνωση, με κάτι που θεωρώ εξίσου σημαντικό: τη διάσωση της ανθρώπινης μνήμης.
Γιατί μια εφημερίδα καταγράφει την ιστορία τη στιγμή που συμβαίνει. Η ανθρώπινη μνήμη μάς επιτρέπει να ανακαλύψουμε πώς αυτή η ιστορία βιώθηκε. Και θα ήθελα στους «Βιβλιοφάγους» να συναντηθούν ακριβώς αυτές οι δύο διαστάσεις, η καταγεγραμμένη ιστορία και η προσωπική μαρτυρία.
Ποιο βιβλίο ή ποια ιστορία σας έχει συνταράξει τόσο, ώστε να παραμένει μέσα σας μέχρι σήμερα;
Ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία, που εξακολουθεί να με συναρπάζει, είναι το «Εκατό χρόνια μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. Ένα αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που ανάμεσα στα πολλά ζητήματα που πραγματεύεται θέτει και ένα βαθιά υπαρξιακό ερώτημα: τι απομένει από τον άνθρωπο όταν χάνει τη μνήμη του;
Υπάρχει μια συγκλονιστική στιγμή στο βιβλίο, όταν οι κάτοικοι του Μακόντο, αντιμέτωποι με μια παράξενη επιδημία αϋπνίας και λήθης, αρχίζουν να ξεχνούν ακόμη και τα ονόματα των καθημερινών αντικειμένων. Για να αντισταθούν στη λήθη, γράφουν πάνω στα αντικείμενα τι είναι και, σταδιακά, σε τι χρησιμεύουν.
Αυτή η εικόνα με συγκινεί ιδιαίτερα, γιατί μου θυμίζει πόσο εύθραυστη και ταυτόχρονα πόσο πολύτιμη είναι η ανθρώπινη μνήμη. Και πόσο σημαντικό είναι να τη διασώζουμε, όχι μόνο ως προσωπικό βίωμα αλλά και ως κομμάτι της συλλογικής μας ιστορίας.
Ένα γεμάτο βιογραφικό!
Η Αντριάνα Παρασκευόπουλου είναι δημοσιογράφος, παρουσιάστρια του δελτίου ειδήσεων της ΕΡΤ και επικεφαλής των ενημερωτικών εκπομπών της Δημόσιας Τηλεόρασης. Το μεταπτυχιακό της στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει αντικείμενο τη Δημοσιογραφία και τα Νέα Μέσα. Είναι πολυβραβευμένη για τα επιστημονικά ντοκιμαντέρ της.
Έχει λάβει βραβείο δημοσιογραφίας από τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκοπή Παυλόπουλου για το ντοκιμαντέρ «CERN Tα μυστικά του Σύμπαντος», ενώ έχει λάβει διεθνή βραβεία και για το αρχαιολογικό της ντοκιμαντέρ «Το αίνιγμα της Κερου» το οποίο έχει επιλέγει και από την Aegean και είναι διαθέσιμο σε όλες τις πτήσεις με wi if on board. Πρόσφατα προβλήθηκε και το νέο της ντοκιμαντέρ επετειακού χαρακτήρα για το CERN με τίτλο «70 χρόνια CERN -το ελληνικό αποτύπωμα».
Έχει αναγορευτεί σε Πρέσβειρα Επικοινωνίας του Ιδρύματος Ευγενίδου, για τη συμβολή της στη διάχυση της επιστήμης στο ευρύ κοινό.
