Το Cine Δράση συνεχίζει τις ζωντανές προβολές την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου, στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ (Υμηττού & Πλαταιών), με την ταινία «Σκιές στον Παράδεισο» του Φινλανδού, εξαιρετικά δημοφιλούς και στο ελληνικό κοινό, Aki Kaurismaki («Το Λιμάνι της Χάβρης», «Ο Άνθρωπος Χωρίς Παρελθόν»), σημαντικότερου κινηματογραφικού εκπροσώπου της χώρας του και ενός από τους πλέον σημαντικούς σύγχρονους σκηνοθέτες.
Ταινία πολιτική και βαθιά ανθρώπινη, σκηνοθετικά λιτή, απέριττη, καλοδουλεμένη η οποία μαζί με τα φιλμ «Ariel» (1988) και «The Match factory Girl» (1990) συναποτελούν την αποκαλούμενη τριλογία «της εργατικής τάξης». Και με αυτή, όπως με το σύνολο του σταθερά ποιοτικού έργου του, ο Kaurismaki, δίνει φωνή σε ανθρώπους του περιθωρίου, φτωχούς, αδύναμους που ανήκουν στα κατώτερα στρωματά της Φινλανδικής κοινωνίας, με ένα εντελώς προσωπικό ύφος τολμηρό, ουμανιστικό, ρομαντικό, εμποτισμένο με υπόγειο αλλά υπονομευτικό χιούμορ και πικρή ειρωνεία. Άνθρωποι δοκιμασμένοι από τη ζωή, καταδικασμένοι αντιήρωες σε αδιέξοδες δοκιμασίες οι οποίοι σε πείσμα των καιρών και παρά τις δυσκολίες διαθέτουν τεράστια αποθέματα θάρρους και αλληλεγγύης, διατηρούν την ελπίδα τους, συνεχίζουν να ονειρεύονται και δίνουν καθημερινά μάχες για ισότητα και δικαιοσύνη. Το ευφάνταστο και πνευματώδες σινεμά του ισορροπεί εύστοχα ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα, υμνεί τις ανθρώπινες αξίες και είναι μια συνεχής απόλαυση.
Μια περίεργη ιστορία αγάπης
Το «Shadows in Paradise» είναι μια περίεργη ιστορία αγάπης που συνοδεύεται από μια ληστεία εκδίκησης, ένα ζευγάρι σε φυγή και μια κυκλοθυμική μοιραία γυναίκα. Διηγείται την ιστορία του Nikkander. Ενός ενάρετου, ανέκφραστου, στωικού μοναχικού και λιγομίλητου αουτσάιντερ που εργάζεται πολύ σκληρά, διάγει μία απλή, σχεδόν βαρετή ζωή, χάνει όλα όσα έχει, συναντά την αγάπη της ζωής του, και, μετά από μια σειρά αποκαρδιωτικά γεγονότα, θα αποδράσει μαζί της προς την ελευθερία, η οποία παρεμπιπτόντως βρίσκεται οπουδήποτε αλλού εκτός από τη Φινλανδία.
Ο Nikkander είναι οδηγός απορριμματοφόρου και τον υποδύεται ο καλύτερος φίλος του Kaurismäki και αγαπημένος πρωταγωνιστής του, ο Matti Pellonpää. Η καθημερινή του ρουτίνα ανατρέπεται όταν μετά από έναν καβγά σε μπαρ θα καταλήξει στη φυλακή. Λίγο νωρίτερα έχει δει το φίλο και σύμμαχο του στα σχέδια να ιδρύσουν τη δική τους εταιρεία συλλογής απορριμμάτων, να πεθαίνει ξαφνικά. Και το «κακό» θα τριτώσει μόλις ερωτευτεί, κάπως άγαρμπα και άκομψα, την Ilona Rajamäki, μια ντροπαλή νεαρή κοπέλα, ταμία στο σουπερμάρκετ που ψωνίζει. Την υποδύεται η συνήθης πρωταγωνίστρια του σκηνοθέτη, Kati Outinen.
Παρακολουθώντας ο θεατής ταυτόχρονα αφενός τον ήρωα μας να τρώει μόνος σπίτι, κοιτάζοντας λυπημένα έξω από το παράθυρο και αφετέρου την Ilona μόνη σε ένα νυχτερινό κέντρο διασκέδασης όπου κανένας δεν την προσκαλεί να χορέψουν, αντιλαμβάνεται ότι αυτοί οι δύο άνθρωποι ανήκουν ο ένας στον άλλον. Αλλά η σχέση τους γρήγορα παίρνει την κατηφόρα. Χωρίζουν σε ένα μαγαζί με τυχερά παιχνίδια. Όταν η εκείνη απολύεται άδικα και για εκδίκηση κλέβει το διεφθαρμένο αφεντικό της εκείνος θα την βοηθήσει να αντιμετωπίσει την εμπλοκή που προκύπτει. Και στη διάρκεια ενός μαθήματος αγγλικής γλώσσας που παρακολουθεί, ο Nikkander θα εμπνευστεί από τη φράση της ημέρας: «Είναι πολύ αστείο. Και είναι επίσης πολύ διασκεδαστικό να είσαι ερωτευμένος». Το σκάει από το σχολείο, για να εμφανιστεί ξαφνικά μπροστά στην Ilona στη νέα της δουλειά και να την φέρει προ τετελεσμένου γεγονότος όπως στα φινάλε κάθε ρομαντικής κωμωδίας: «Έρχεσαι μαζί μου», της ανακοινώνει. «Πού;», ρωτάει εκείνη. «Σε μήνα του μέλιτος. Δεν μπορείς να τα καταφέρεις μόνη σου». Και έτσι το παράδοξο αυτό ερωτικό δράμα θα έχει ευτυχή κατάληξη καθώς το ζευγάρι δραπετεύει επιτυχώς στην Εσθονία προς κοινή πλέον αναζήτηση νέων εμπειριών και δοκιμασιών, αφού ο πεσιμιστής -όπως ο ίδιος δηλώνει- δημιουργός αφήνει μια γλυκιά αίσθηση αισιοδοξίας στη γεμάτη ειρωνεία και αυτοσαρκασμό ταινία του. Όπως λέει μιλώντας εξ ονόματος των ηρώων του: «Όταν πλέον δεν υπάρχει ελπίδα, δεν υπάρχει και λόγος για να είμαστε απαισιόδοξοι».
Η σκηνοθεσία
Με ένα έργο επίκαιρο, που εκτείνεται σε διάφορα κινηματογραφικά είδη από φιλμ νουάρ, rock μιούζικαλ και κωμικά road movies, ο Kaurismaki υποστηρίζει και υπερασπίζεται ένα είδος ιδιόμορφου ποιητικού ρεαλισμού. Προσανατολισμένος πάντα προς τους απόκληρους και τους μη έχοντες μιας ευημερούσας κοινωνίας, με λιτό σκηνοθετικό ύφος, με εμφανείς τις επιρροές από τη φινλανδική καλλιτεχνική παράδοση, την ποπ-ροκ μουσική και το χολιγουντιανό μελόδραμα, το έργο του είναι μοναδικό στο τοπίο του σύγχρονου κινηματογράφου. Στο χώρο αυτό που κατακλύζεται από το υπερθέαμα, τον κυνισμό, τις παραποιήσεις και τα ψέματα των ειδικών εφέ, ο Φιλανδός δημιουργός στρέφει την κάμερα του προς τον άνθρωπο και δημιουργεί έργα που ξεχειλίζουν από συγκίνηση και αληθινά συναισθήματα. Και οι «Σκιές στον Παράδεισο» είναι σκηνοθετικά λιτή και απέριττη ταινία που με μια δεύτερη ανάγνωση αποκαλύπτει κρυμμένα μυστικά και νοήματα. Προσεγγίζει με κωμικοτραγική διάθεση το θέμα του, με τους πρωταγωνιστές του που αν και απόκληροι αντιήρωες ονειρεύονται το δικό τους καλύτερο μέλλον.
Φινλανδία, Δραματική Κομεντί, 1986. Διάρκεια: 76’. Σκηνοθεσία: Aki Kaurismäki. Πρωταγωνιστούν: Matti Pellonpää, Kati Outinen, Sakari Kuosmanen.
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=ghuSkyWcmqg
