Το Cine- Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 30 Ιουλίου στις 21.00 στο 3ο Δημοτικό Βριλησσίων με την επίκαιρη ταινία «Ακόμα και η βροχή» της Ισπανίδας Iciar Bollain, βασισμένη σε πραγματική ιστορία.
«Ένα φιλμ για την κοινωνική αδικία, την ληστρική εκμετάλλευση του αναπτυσσόμενου κόσμου και των κατοίκων του, εν προκειμένω της Βολιβίας από τους δυτικούς με αποτέλεσμα η φτώχεια να μαστίζει τη χώρα και ο φυσικός πλούτος της, ακόμα και το νερό της βροχής να βρίσκονται στα χέρια ξένων, που σήμερα δεν έχουν την μορφή των κατακτητών αποίκων της εποχής του Χριστόφορου Κολόμβου αλλά των πολυεθνικών» σχολιάζει η δραστήρια κινηματογραφική λέσχη.
Η υπόθεση
Στην πραγματική ιστορία, η βολιβιανή κυβέρνηση ιδιωτικοποίησε το 2000 την παροχή νερού, δημόσιου αγαθού ως τότε, με προτροπή της Παγκόσμιας Τράπεζας. Οι πολυεθνικές εταιρίες που προσέλαβε να διαχειρίζονται τα κοιτάσματα νερού τριπλασίασαν την τιμή του, με αποτέλεσμα ευρύτατα στρώματα του βολιβιανού λαού να το στερούνται. Τα νότια προάστια της Κοτσαμπάμπα, τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Βολιβίας, δεν είχαν καν εγκαταστάσεις ύδρευσης και έτσι οι κάτοικοι δημιούργησαν δεξαμενές που μάζευαν το νερό της βροχής και το φίλτραραν. Το βολιβιανό κράτος απαγόρεψε και τη συλλογή του βρόχινου νερού ως αυθαίρετη. Δημιούργησε δε ειδική αστυνομία νερού που έλεγχε τα σπίτια και γκρέμιζε τις δεξαμενές.
Ακολούθησαν κινητοποιήσεις των κατοίκων που οδήγησαν τη χώρα κοντά στο χάος. Μετά το γκρέμισμα από τους διαδηλωτές των γραφείων της νομαρχίας και της Bechtel Corp της σημαντικότερης ξένης εταιρείας η κυβέρνηση αποφάσισε να ακυρώσει την ιδιωτικοποίηση. Ο πετυχημένος αυτός αγώνας ονομάζεται από τους ντόπιους la guerra del agua – ο πόλεμος του νερού.
Παίρνοντας αφορμή από αυτές τις κινητοποιήσεις το σενάριο του Paul Loverty (μόνιμου συνεργάτη του Ken Loach) δομεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα για την σπειροειδή ροή της ιστορίας και τον τρόπο που η μοίρα των αδύναμων λαών σπάνια αλλάζει στο πέρασμα των αιώνων. Σύμφωνα με αυτό ο Σεμπαστιάν (Gael Garcia Bernal) ένας σκηνοθέτης και ο παραγωγός του Κόστα (Luis Tosar) φτάνουν στη Βολιβία με τη φιλοδοξία να γυρίσουν μια ταινία για τον Χριστόφορο Κολόμβο, που θα εξετάζει το ρόλο του σε βάθος και θα αποκαλύπτει την καταλήστευση των λαών από τους αποικιοκράτες με πρόσχημα τη διάδοση της χριστιανικής θρησκείας. Φτάνοντας με το καστ και το συνεργείο στα βουνά της χώρας, μακριά από τις ακτές της Καραϊβικής που πρωτοπάτησε το πόδι του ο Κολόμβος θα αντιληφθούν ότι η φτώχεια εξακολουθεί να μαστίζει το λαό της, ενώ ο φυσικός της πλούτος βρίσκεται και πάλι στα χέρια ξένων. Άλλωστε τη χώρα την επέλεξε για τα γυρίσματα ο παραγωγός γιατί εκεί το κόστος παραγωγής ήταν πολύ χαμηλό. Όπως καυχιέται οι ιθαγενείς Ινδιάνοι μπορούν να προσληφθούν ως κομπάρσοι για 2 δολάρια την ημέρα και να θεωρούνται τυχεροί, ή να ασχοληθούν σε βαριά χειρωνακτική εργασία. Ο Κόστα είναι στην «ευχάριστη» θέση να τους χρησιμοποιήσει ως γερανούς για να μεταφέρει έναν γιγάντιο σταυρό στη θέση που τον χρειάζεται. Όσο όμως ο Σεμπαστιάν και οι συνεργάτες του βρίσκονται στα γυρίσματα, ξεσπούν οι ταραχές για τον πόλεμο του νερού. Οι ιθαγενείς της ταινίας μετακομίζουν στα οδοφράγματα. Ο σκηνοθέτης και το συνεργείο αντιδρούν, η ταινία κινδυνεύει να μην τελειώσει. Κατά αυτούς οι ιθαγενείς είναι ακόμα σκλάβοι τους και ως κομπάρσοι δεν έχουν το δικαίωμα να παρατήσουν τα γυρίσματα και να τρέχουν στις πορείες. Ο ιθαγενής πρωταγωνιστής Ντανιέλ (Juan Carlos Aduviri), ο οποίος υποδύεται τον ηγέτη της αντίστασης των ιθαγενών εναντίον του στρατού του Κολόμβου πρωτοστατεί και στον πόλεμο του νερού. Η αστυνομία τον συλλαμβάνει και ο παραγωγός θα πάει, εμφανώς νευριασμένος, να τον ελευθερώσει. Οι μώλωπες στο πρόσωπο του από τους ξυλοδαρμούς θα πρέπει να καλυφθούν με τόνους μακιγιάζ. Η αδικία και η καταπίεση της εποχής του Κολόμβου, είναι διάχυτη γύρω τους, αλλά εκείνοι δυσκολεύονται να την αντιληφθούν.
Τα γυρίσματα
Το φιλμ «Ακόμα και η βροχή» είναι γυρισμένο στην Κοτσαμπάμπα την και στο τροπικό δάσος Τσαπάρε μέχρι πρότινος απλησίαστο λόγω του ναρκεμπορίου. Η σκηνοθέτης Iciar Bollain με μια προσωπική, συναρπαστική κινηματογραφική γλώσσα επικεντρώνεται περισσότερο στις δοκιμασίες του σκηνοθέτη Σεμπαστιάν, που προσπαθεί να τελειώσει την ταινία του, παρά στον πόλεμο του νερού. Παίζοντας και εναλλάσσοντας την εικόνα ανάμεσα στο παρόν στην Κοτσαμπάμπα και στην εποχή του Κολόμβου, οδηγεί εύκολα τον θεατή σε συμπεράσματα για την εκμετάλλευση των ιθαγενών τότε και τώρα. Ο συμβολισμός είναι πολύ καθαρός.
Η παραγωγή της ταινίας εκμεταλλεύεται τους Ινδιάνους όπως ακριβώς έκανε ο Κολόμβος. Η διαφορά είναι ότι εκείνος επικαλέστηκε τον Χριστιανισμό ως δικαιολογία για τις απάνθρωπες πράξεις του, ενώ η ταινία αν και πιστεύει ότι τον καταγγέλλει, στην πραγματικότητα έχει απέναντι τους την ίδια στάση, συμπεριλαμβανομένου του σκηνοθέτη, ο οποίος θέλει να φέρει στο φως τη λιγότερο γοητευτική πλευρά του «ανθρώπου που ανακάλυψε την Αμερική», τρέφει αόριστες συμπάθειες για τους χαμηλόμισθους εργάτες, αλλά βάζει την ανάγκη να προχωρήσει η ταινία του πάνω από όλα. Με τον ίδιο τρόπο οι ηθοποιοί του, μπορεί να συζητούν τα κίνητρα και την ηθική στάση των ιστορικών προσώπων που υποδύονται, όταν όμως οι ταραχές απειλήσουν την καλοβαλμένη ύπαρξή τους, στην πλειοψηφία τους θα το σκάσουν πίσω στη δύση. Οι δοκιμασίες της παραγωγής και του Σεμπαστιάν στην Κοτσαμπάμπα δεν προέρχονται μόνο από την εξέγερση για το νερό, αλλά και από την πάλη με το ίδιο τους τον εαυτό και τη συνείδησή τους. Δεν δημιούργησαν τη φτώχεια αυτοί – η ταινία τους μάλιστα δίνει δουλειά στο ντόπιο πληθυσμό. Αλλά μήπως έχουν μέρος της ευθύνης; Εδώ ο ιθαγενής Ντάνιελ λειτουργεί ως καταλύτης ώστε ο κυνικός παραγωγός να ανακαλύψει ότι υπάρχει μια διαφορετική οπτική από την εξοικονόμηση χρημάτων και αυτή δεν είναι τόσο όμορφη. Η στάση του αλλάζει καθώς βλέπει τις συνθήκες γύρω του και στο τέλος υποχρεώνεται να πάρει θέση. μπροστά στην αδικία.
Η ερμηνεία του Luis Tosar στο ρόλο του παραγωγού Κόστα είναι σίγουρη και στιβαρή, επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση ότι πρόκειται για έναν από τους πιο σπουδαίους ισπανόφωνους ηθοποιούς. Ο Gael Garcia Bernal στο ρόλο του σκηνοθέτη, είναι άτσαλος και ταλαντευόμενος όπως ακριβώς ο χαρακτήρας που υποδύεται και τον υποδύεται άψογα. Η ταινία καταλήγει βάζοντας ένα ερώτημα για το πόσο η Iciar Bollain πλήρωσε τους κατοίκους-κομπάρσους της. Μάλλον θέλει να επισημάνει το γεγονός ότι η εκμετάλλευση δεν σταματά με μια νίκη. Εξάλλου, στους τίτλους τέλους, οι συντελεστές αφιερώνουν το Ακόμα και η βροχή στον Howard Zinn. Η αντίσταση των καταπιεσμένων για την οποία μιλούσε αυτός όσο ζούσε, είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ.
Το σχόλιο του Cine-Δράση
«Το επίκαιρο της προβολής βρίσκεται στο γεγονός ότι αυτές τις ημέρες κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου για την προστασία και διαχείριση των υδάτινων πόρων. Οι κυβερνητικές μέχρι τώρα πρακτικές δημιουργούν μεγάλες ανησυχίες για το κατά πόσο οι αλλαγές που εξαγγέλλονται αφορούν πράγματι την ορθολογική αξιοποίηση και εξασφάλιση της καθολικής πρόσβασης του πληθυσμού στο νερό ή την πώληση (παραχώρηση) σε ιδιώτες και την κερδοφορία. Ας ανησυχούμε» σχολιάζει η κινημαγογραφική λέσχη.
Δείτε το trailer:
Ισπανία, Κοινωνική, 2010. Σκηνοθεσία: Iciar Bollain. Σενάριο: Paul Loverty. Μουσική: Alberto Iglesias. Πρωταγωνιστούν: Juan Carlos Aduviri, Gael Garcia Bernal, Luis Tosar.
