To Cine- Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου στις 20.15 (Υμηττού και Πλαταιών), στο ΤΥΠΕΤ με την ταινία «Χαρακτηριστικά γνωρίσματα» της Fernanda Valadez. Ένα κοινωνικό δράμα και ταυτόχρονα ταινία δρόμου και μαγικά ρεαλιστική πολιτική αλληγορία, που χρησιμοποιεί με ποιητικό τρόπο κανόνες του θρίλερ, στοιχεία ντοκιμαντέρ και αρχαίας τραγωδίας. Η Mercedes Hernández δίνει εκπληκτική φυσική ερμηνεία στο ρόλο της της Μαγκνταλένα, μιας μάνας που αναζητά τα ίχνη του παιδιού της. Παρά το γεγονός ότι οι προσπάθειες της φαντάζουν μάταιες καθώς δεν βρίσκει βοήθεια πουθενά αντίθετα συναντά διαρκώς εμπόδια ακόμα και από την ίδια την Πολιτεία, εκείνη συνεχίζει. Φοβάται το χειρότερο αλλά θέλει να ξέρει.
Η υπόθεση της ταινίας
Για την ιστορία: Χιλιάδες φτωχοί Μεξικάνοι επιχειρούν κάθε χρόνο να περάσουν τα σύνορα των ΗΠΑ. Ελάχιστοι τα καταφέρνουν, ιδίως στις δύο θητείες του Ντόναλντ Τραμπ. Οι πιο πολλοί αποτυγχάνουν θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους. Οι περισσότεροι τη χάνουν. Για κάποιους, αυτές οι ευτελείς ζωές αποτελούν μέσο πλουτισμού. Μια ολόκληρη φάμπρικα στήνεται, γύρω από τα σύνορα εξόχως προσοδοφόρα. Κάτω από την επιφάνεια κρύβονται πολλά για το οργανωμένο έγκλημα ή καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών. Άνθρωποι στρατολογούνται με το ζόρι σε αυτά. Συμμορίες, που εν πολλοίς απαρτίζονται από τα ίδια τα απελπισμένα παιδιά τα οποία αρχικά αναζήτησαν την τύχη τους στην άλλη πλευρά των συνόρων. Συμμορίες από ανθρώπους που καταλήγουν γενίτσαροι χωρίς ανθρώπινα συναισθήματα, που μπορούν να σκοτώσουν, για ασήμαντους λόγους. Επί του προκειμένου, σύμφωνα με το σενάριο ο Χεσούς και ο Ρίγκο είναι κολλητοί φίλοι. Πριν την ενηλικίωσή τους, για να γλυτώσουν από την φτώχεια που ταλανίζει την περιοχή τους στο Γκουαναχουάτο του Μεξικού, αποφασίζουν να περάσουν τα σύνορα με τις ΗΠΑ παράνομα, προκειμένου να βρουν μια καλύτερη ζωή και δουλειές, για να επιβιώσουν και να βοηθήσουν τις οικογένειές τους.
Δύο μήνες μετά και χωρίς να έχουν μάθει νέα τους, οι μητέρες τους, η Μαγκνταλένα και η γειτόνισσά της, η Τσούγια, αποφασίζουν να ακολουθήσουν τη διαδρομή τους, μήπως και μάθουν κάτι για την τύχη τους. Ο Ρίγκο είχε ένα χαρακτηριστικό σημάδι στο πρόσωπό του και τον αναγνωρίζουν καθώς κοιτάζουν δεκάδες φωτογραφίες από νεκρούς ή αγνοουμένους σε ένα κέντρο, που προσπαθεί να βοηθήσει όσους τους αναζητούν. Για τον Χεσούς, όμως, δεν υπάρχει καμία ανάλογη ένδειξη. Οι αρμόδιες υπηρεσίες ζητάνε τη συγκατάθεση της μάνας για να σταματήσουν τις έρευνες.
Όμως η Μαγκνταλένα δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει εύκολα τον μικρό της Χεσούς. Μόνη, αλλά αποφασισμένη, κατευθύνεται προς τα σύνορα, εκεί που χάθηκε το λεωφορείο των παιδιών. Το μόνο που βρίσκει η Μαγκνταλένα είναι η σάκα του γιου της, σε έναν ρηχό τάφο. Στις αναζητήσεις της θα συναντήσει τον Μιγκέλ που έχει μόλις απελαθεί από τις ΗΠΑ όπου έζησε παράνομα για πέντε χρόνια και μετά από τόσο καιρό λαχταράει να ξαναδεί τη μητέρα του. Οι δρόμοι των δύο τους διασταυρώνονται, μαζί περιπλανώνται στις παραμεθόριες ερημιές, όπου βασιλεύουν η ανομία, η βία και η απόγνωση. «Από πίσω, σχεδόν του μοιάζεις» λέει η Μαγκνταλένα στον Μιγκέλ, αναφερόμενη στον Χεσούς. «Από πίσω, όλοι μοιάζουμε μεταξύ μας», της απαντάει εκείνος. Για την Εξουσία, όταν δεν είσαι ένας από αυτούς που την ασκούν, δεν διαθέτεις ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Είσαι απλά μέλος μιας απρόσωπης μάζας, απόλυτα αναλώσιμος. Υπάρχει και χειρότερη εκδοχή. Αυτή που γίνεσαι εκτελεστικό όργανο αυτής της Εξουσίας που σου αφαίρεσε κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα.
H σκηνοθεσία
Η Fernanda Valadez, η θαρραλέα Μεξικάνα σκηνοθέτης, χωρίς να υπηρετεί κάποια συγκεκριμένη ατζέντα ή να ασκεί μικροπολιτική, κάνει μια ταινία, όπου παρουσιάζει όλες τις παθογένειες της πανέμορφης χώρας της με επίκεντρο το ζήτημα της μετανάστευσης στις ΗΠΑ. Αν και τα φαινόμενα που προκαλούν όλη αυτή τη βία είναι περίπλοκα, διασυνδεόμενα και δύσκολα στην κατανόηση, καταφέρνει να αποδώσει την αίσθηση του να ζεις σε ένα πολύ επικίνδυνο μέρος. Σαν ένα ταξίδι στο άγνωστο, που δεν γνωρίζεις ή δεν καταλαβαίνεις. Ένα ταξίδι στον φόβο. Στο Μεξικό είναι ένας φόβος που ορίζει την καθημερινή ζωή. Πιο πολύ στις αγροτικές περιοχές παρά στην Πόλη του Μεξικού, που είναι μια γιγάντια μητρόπολη. Αυτή η αίσθηση γίνεται οξύτερη και πιο προφανής όταν ένας άνθρωπος ξεκινά ένα τέτοιο ταξίδι, όπως οι οικογένειες που αναζητούν τους αγνοούμενους συγγενείς τους. Με βαθιά γνώση της τέχνης του σινεμά, ταιριαστούς ρυθμούς καταλήγει σε ένα συγκλονιστικό φινάλε από αυτά που μένουν αξέχαστα, συγκλονίζουν το θεατή και τον κάνουν να αναρωτιέται για το μέλλον της ανθρωπότητας. Το σοκαριστικό της αποτέλεσμα οφείλει πολλά στην υπεύθυνη φωτογραφίας Claudia Becerril Bulos, που καταγράφει το έντονο φως, το απόλυτο σκοτάδι και συλλαμβάνει το φως λίγο πριν βραδιάσει και λίγο πριν ξημερώσει. Η εικόνα ξεπλένει την ανθρώπινη φρίκη στην υπέροχη γαλήνη της φύσης, δίχως να ξεμακραίνει από τον μινιμαλισμό της αφήγησης και δημιουργώντας χαρακτήρες που θα τους θυμόμαστε. Ιδιαίτερα τη μάνα την Mercedes Hernández που έχει μεγάλη εμπειρία στο θέατρο, διαθέτει την ικανότητα να αποδίδει διαφορετικές διαλέκτους και προφορές και να συνομιλεί με μη επαγγελματίες ηθοποιούς. Τη μάνα που διασχίζει περήφανα τη μεξικάνικη γη χωρίς να χάνει το στόχο της, έτσι όπως κι η ταινία δεν θα χάσει ποτέ το δικό της, με ένα βλέμμα, έτοιμο για όλα, εκτός από αυτό που θα συμβεί, όμοια με το θεατή που αισθάνεται δέος μπροστά στην τελική αποκάλυψη.
Η Fernanda Valadez γεννήθηκε στο Γκουαναχουάτο του Μεξικού το 1981 και είναι σκηνοθέτης και παραγωγός. Είναι απόφοιτος του Κέντρου Κινηματογραφικής Κατάρτισης του Μεξικού. Η πρώτη της ταινία μικρού μήκους «De este mundo» κέρδισε το Βραβείο Καλύτερης Μεξικανικής Ταινίας στο είδος της από το Επιμελητήριο Κινηματογραφικής Βιομηχανίας της χώρας. Η μικρού μήκους ταινία αποφοίτησής της «400 Bags» επιλέχθηκε για το Editing Studio του Berlinale Talents και κέρδισε διάφορα βραβεία ανά τον κόσμο. Τα «Χαρακτηριστικά Γνωρίσματα» είναι η πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία.
Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ του του Σάντανς (2020), όπου κέρδισε το βραβείο κοινού στο τμήμα «World Cinema – Dramatic». Ακολούθησαν βραβεύσεις της σε πολλά φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Πραγματοποίησε την πανελλήνια πρεμιέρα της στο 61ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπου και τιμήθηκε με τον Χρυσό Αλέξανδρο Καλύτερης Ταινίας. Ήταν υποψήφια για 16 βραβεία της Ακαδημίας Κινηματογράφου του Μεξικού (Ariel). Κέρδισε 9, ανάμεσα τους αυτά της Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Πρωτότυπου Σεναρίου, Φωτογραφίας, Μοντάζ, Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας.
Info
Μεξικό, Ισπανία, Δραματική, 2020. Διάρκεια:100’. Σκηνοθεσία: Fernanda Valadez. Σενάριο: Fernanda Valadez, Astrid Rondero. Πρωταγωνιστούν: Mercedes Hernandez, David Illescas, Juan Jesus Varela, Ana Laura Rodriguez, Laura Elena Ibarra, Xicotencatl Ulloa
