Ο Δήμος Ωρωπού σε συνεργασία με το Σύλλογο Απογόνων Αγωνιστών 1821 θα διοργανώσουν την ετήσια εκδήλωση μνήμης για τη Μάχη της Απελευθέρωσης του Ωρωπού στο Βυζαντινό Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου στον Ωρωπό την Πέμπτη 13 Ιουλίου 2023 και ώρα 20:00.
Η Μάχη του Ωρωπού είναι μία σειρά γεγονότων και μαχών που κορυφώθηκαν τον Ιούλιο του 1829 με νικηφόρα έκβαση για τους Έλληνες. Είναι η χρονιά ορόσημο για την Ελληνική Επανάσταση, την αναγέννηση του Ελληνικού Έθνους και του Ελληνικού κράτους. Μαζί με τις νικηφόρες μάχες του Ανηφορίτη, της πεδιάδας των Θηβών και της Πέτρας επέβαλαν να συμπεριληφθεί η Αττικοβοιωτία και η Εύβοια στη Συνθήκη της Ανδριανουπόλεως που όριζε τα σύνορα του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους.
H Μάχη του Ωρωπού:
Μετά την πολιορκία και το ολοκαύτωμα του Μεσολογγίου, ο Κιουταχής κατευθύνθηκε στην Αττική, καθιστώντας πάλι, ολόκληρη τη ευρύτερη περιοχή ως τόπο συγκέντρωσης τουρκικών στρατευμάτων. Παράλληλα ο Ομέρ πασάς της Καρύστου, με δύναμη 1.000 ανδρών κατέλαβε το Καπανδρίτι.
Ο Ωρωπός αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της τουρκικής επικυριαρχίας, καθώς κατά την διάρκεια της πολιορκίας της Ακροπόλεως, εξασφαλιζόταν μέσω αυτού (του Ωρωπού) ο ανεφοδιασμός των Τουρκικών στρατευμάτων από την Θεσσαλία και την Εύβοια. Στα τέλη του 1826 και στις αρχές του 1827, Ελληνικές δυνάμεις υπό τους Αδριανό και Κριεζώτη, θέλοντας να εμποδίσουν τον ανεφοδιασμό των Οθωμανικών στρατευμάτων, επιχείρησαν να ανακαταλάβουν τις αποθήκες στην Σκάλα Ωρωπού.
Έστειλαν, λοιπόν, τρία πλοία, την «Ελλάδα», την «Καρτερία» και τον «Νέλσωνα», υπό τους Μιαούλη, Άστιγγα και Παπανικολή.
Το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ήταν η κατάληψη δύο τουρκικών πλοίων, η καταστροφή των πυροβολείων, της ξύλινης οχυρώσεως στον Προφήτη Ηλία και μίας αποθήκης πυρομαχικών των Τούρκων, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί η κατάληψη του Ωρωπού και των αποθηκών που ήταν και ο μεγάλος στόχος.
Ο θάνατος του Καραϊσκάκη τον Απρίλιο του 1827, επέφερε ήττες και συμφορές, μεταθέτοντας την νίκη για δύο χρόνια αργότερα.
Το 1829, και ενώ οι Τούρκοι κατείχαν ακόμα την Θήβα και την Αττική, διαδραματίστηκαν σπουδαίες μάχες στο διάστημα από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο. Στις 2 Ιουνίου του 1829 ο Ομέρ πασάς της Καρύστου, με 1000 τακτικούς, 500-800 ατάκτους και 150 ιππείς, στην προσπάθεια του να ανακαταλάβει τον Ανηφορίτη, θα εμπλακεί σε 5άωρη μάχη ενάντια σε 800 Έλληνες υπό τον Κριεζώτη, στην οποία παρ’ ολίγον να πιαστεί αιχμάλωτος.
Μετά την νίκη αυτή, στάλθηκαν στον Ωρωπό 200-400 Έλληνες, με εντολή να απελευθερώσουν το χωριό σε σκληρή μάχη ενάντια σε 300 Τούρκους, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να πάρουν τις αποθήκες. Ένα μήνα αργότερα, με διαταγή του στρατάρχου Δημητρίου Υψηλάντη, θα αποσταλούν στον Ωρωπό, 400 πεζοί και 50 ιππείς οι οποίοι θα καταδιώξουν τους εναπομείναντες Τούρκους και θα καταλάβουν εξ ολοκλήρου τον Ωρωπό ανοίγοντας το δρόμο για την απελευθέρωση που θα επιτευχθεί τελικά το 1831, όταν ο Σουλτάνος θα αναγκαστεί να υπογράψει την Συνθήκη του Λονδίνου, αναγνωρίζοντας την ίδρυση του Ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.
