Ερώτηση προς τον υπουργό Εσωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα «Μετεγκατάσταση ή έξωση των Ρομά Χαλανδρίου;» υπέβαλε η βουλευτής της Β’ Πειραιά της ΔΗΜΑΡ, Μαρία Γιαννακάκη.
Αναλυτικά, η ερώτηση της κ. Γιαννακάκη έχει ως εξής:
«Στην περιοχή του Νομισματοκοπείου του Δήμου Χαλανδρίου, σύμφωνα με τη μελέτη της ΔΕΠΟΣ του 1999, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έχει δημιουργηθεί καταυλισμός Ρομά σε οικόπεδα εκτός σχεδίου που ανήκουν σε ιδιώτες. Κατά το 1995-1996 η πολεοδομία έκρινε αυθαίρετα και κατεδαφιστέα τα οικήματα των 42 –τότε- οικογενειών Ρομά. Η εκτέλεση των αποφάσεων αποτράπηκε το 1999 με παρέμβαση της τότε δημοτικής αρχής και του γραφείου του τότε Πρωθυπουργού, προκειμένου να προηγηθεί μετεγκατάσταση των Ρομά σε άλλο χώρο από την πολιτεία.
Στο 17724/00/2.2/8-3-2001 έγγραφό του, ο Συνήγορος του Πολίτη αποφάνθηκε πως “σε συμφωνία και με πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις, η βίαιη αποβολή των προσώπων αυτών επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον έχει προηγηθεί η λήψη εκ μέρους της Διοίκησης μέτρων για την κατάλληλη μετακίνησή τους σε άλλο χώρο, στον οποίο αυτοί θα μπορούν να διαμένουν νομίμως και υπό συνθήκες, οι οποίες θα ανταποκρίνονται σε στοιχειώδη πρότυπα υγιεινής και αξιοπρέπειας” και γνωστοποίησε πως “άτυπη συντονιστική επιτροπή δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία, του Συνηγόρου του Πολίτη και με συμμετοχή των Υπουργείων Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, ΠΕΧΩΔΕ, Υγείας, Εργασίας και Δημόσιας Τάξης, του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών και του Δήμου Χαλανδρίου για τη μετεγκατάσταση του οικισμού του Χαλανδρίου».
Δυστυχώς, η επιτροπή αυτή και γενικότερα οι αρμόδιες δημόσιες αρχές απέτυχαν επί περισσότερο από 10 χρόνια να υλοποιήσουν την υποχρέωση της μετεγκατάστασης των Ρομά Χαλανδρίου. Μάλιστα με την απόφαση 642/1-2-2011, το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών καταδίκασε το ελληνικό δημόσιο και το Δήμο Χαλανδρίου σε αποζημίωση των ιδιοκτητών με βάση τις διατάξεις για την αστική ευθύνη του κράτους επειδή «τα όργανα των εναγομένων αδράνησαν επί μακρόν να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για τον καθορισμό των κατάλληλων χώρων στέγασης των πληθυσμών Ρομά και περαιτέρω επέδειξαν με τη συμπεριφορά τους καθυστέρηση που υπερβαίνει τον εύλογο χρόνο για την αποδέσμευση των ακινήτων των εναγόντων και τη μετεγκατάσταση των πληθυσμών Ρομά σε νομίμως οριοθετημένες περιοχές” και να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα έργα υποδομής για την υγιεινή διαβίωση με βάση την ΚΥΑ Γ/Π/23641/2003 (ΦΕΚ 973Β).
Ούτε όμως η καταδίκη αυτή κινητοποίησε τις αρμόδιες αρχές ώστε να προχωρήσουν στη μετεγκατάσταση των Ρομά. Αντίθετα, ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής – ΓΓΑΔΑ αποφάσισε (Φ.244/3823/12/4-9-2013) να εκτελέσει τις αποφάσεις κατεδάφισης στις 18-23 Σεπτεμβρίου 2012. Η κατεδάφιση ματαιώθηκε με προσωρινή διαταγή του Προέδρου του Α’ Τμήματος του Διοικητικού Εφετείου Αθήνας στις 17 Σεπτεμβρίου 2012 ενόψει της συζήτησης αίτησης αναστολής εκτέλεσης. Τελικά, το Α’ Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Αθήνας, χωρίς να μπει στην ουσία της αίτησης αναστολής, την απέρριψε ως απαράδεκτη (απόφαση 1040/12-11-2012) αφού “η απόφαση με την οποία διατάχθηκε η κατεδάφιση των οριστικώς κριθέντων κατασκευών ως αυθαιρέτων δεν έχει εκτελεστό χαρακτήρα”.
Αυτή τη φορά πάντως οι αρμόδιες αρχές απέδειξαν πως υπήρχε διαθέσιμη λύση. Η Επιτροπή του άρθρου 2 της ΥΑΓ.Π/23641/2003/ΚΥΑ στις 14 Δεκεμβρίου 2012, με συμμετοχή του Συνηγόρου του Πολίτη και του εκπροσώπου των Ρομά, αποφάσισε να υλοποιηθεί η μετεγκατάσταση των Ρομά στην εντός σχεδίου ελεύθερη αδόμητη έκταση ιδιοκτησίας του Υπουργείου Οικονομικών με εμβαδόν περίπου 30.000 τ.μ. επί των οδών Λευκωσίας και Σαρανταπόρου του Δήμου Χαλανδρίου (Αριθμός Βιβλίου Καταχώρησης 1168 με φορέα διαχείρισης την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου), σε οικόπεδο όμορο της υπάρχουσας εγκατάστασης στην περιοχή Νομισματοκοπείου/Πεύκου Πολίτη. Με την επιλογή αυτή συμφώνησαν και οι ενδιαφερόμενοι Ρομά.
Παρ’ όλα αυτά, η μετεγκατάσταση δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί. Με το έγγραφο 157002 /9163/2013/5-3-2013 ο Συνήγορος του Πολίτη ρώτησε το Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής γιατί καθυστερεί η μετεγκατάσταση. Αντί για άλλη απάντηση, στις 15 Μαρτίου 2013 επιδόθηκε, θεωρητικά σε 42 οικογένειες του καταυλισμού της περιοχής “Πεύκο Πολίτη” του Δήμου Χαλανδρίου απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Φ.244/5551/12/26-2-2013), σύμφωνα με την οποία ο καταυλισμός στον οποίο ζουν Ρομά εδώ και 40 περίπου χρόνια, θα κατεδαφιζόταν στις 14 Μαΐου 2013.
Οι ενδιαφερόμενοι Ρομά, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι δημότες Χαλανδρίου ενώ τα παιδιά τους είναι ενταγμένα με επιτυχία σε δύο δημοτικά σχολεία του Χαλανδρίου, καθώς και οι οργανώσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων θεωρούν την απόφαση αυτή καταχρηστική αφού δεν έχει υλοποιηθεί η μετεγκατάστασή τους. Παράλληλα, τη θεωρούν παράτυπη αφού δεν τηρήθηκε η διαδικασία της προηγούμενης ακρόασης των ενδιαφερόμενων που προβλέπεται από το Άρθρο 6 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (“Οι διοικητικές αρχές, πριν από κάθε ενέργεια ή μέτρο σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων συγκεκριμένου προσώπου, οφείλουν να καλούν τον ενδιαφερόμενο να εκφράσει τις απόψεις του, εγγράφως ή προφορικώς, ως προς τα σχετικά ζητήματα”) και από την παράγραφο 2 του άρθρου 20 του Συντάγματος (“Το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια ή μέτρο που λαμβάνεται σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων του”). Όπως δε έχει αποφανθεί το Συμβούλιο της Επικρατείας (απόφαση 2382/2012) για ανάλογη υπόθεση «Η συμμόρφωση της… αρχής προς την υποχρέωσή της αυτή αποτελεί προϋπόθεση νομιμότητος της σχετικής διαδικασίας”.
Τέλος, η απόφαση αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως αφού περίπου ένα τέταρτο από τους ιδιοκτήτες Ρομά που αναφέρονται σε αυτή δεν ζουν πια και άρα η απόφαση δεν μπορεί να εκτελεστεί σε βάρος άλλων, ενώ υπάρχουν τουλάχιστον άλλες 20 οικογένειες Ρομά κατά των οποίων δεν έχουν εκδοθεί αποφάσεις κατεδάφισης. Γι’ αυτό αν επιλεγεί αυτή η λύση είναι απαραίτητη η διεξαγωγή νέας αυτοψίας από την Πολεοδομία ώστε η απόφαση αν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες κατοίκησης στον καταυλισμό.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός
1.Θα δώσει εντολή να ακυρωθεί η παράτυπη απόφαση κατεδάφισης (Φ.244/5551/12/26-2-2013) ώστε από τη μία να γίνει σεβαστό το συνταγματικό δικαίωμα πρότερης ακρόασης των Ρομά πριν εκδοθεί νέα απόφαση και από την άλλη να γίνει νέα καταγραφή των αυθαιρέτων από την Πολεοδομία;
2.Θα δώσει εντολή να εκτελεστούν κατά προτεραιότητα και με άντληση διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων τα έργα μετεγκατάστασης στο όμορο οικόπεδο που θα περιλαμβάνουν έργα υποδομής με παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και αποχέτευσης, οικοδόμηση σπιτιών και διάνοιξη ασφαλτοστρωμένων δρόμων, καθώς και χώρους πράσινου και αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, ώστε να ολοκληρωθεί η μετεγκατάσταση μέσα στο 2013 χωρία ταυτόχρονα να διαταραχθεί η φοίτηση των μαθητών στα δημοτικά σχολεία;»
Η ερωτώσα βουλευτής
Mαρία Γιαννακάκη
