Από την έντυπη έκδοση της IASIS που κυκλοφορεί
Γράφει ο Νικόλαος Τσιλιµιγκάκης: Ορθοπαιδικός χειρουργός Ευρωκλινική Αθηνών
Η αύξηση του προσδόκιµου ζωής σε συνδυασµό µε την αλλαγή του τρόπου ζωής µας, έχουν κάνει την αρθρίτιδα και ειδικότερα τις δύο πιο συχνές µορφές της, την οστεοαρθρίτιδα και τη ρευµατοειδή αρθρίτιδα, από τις συχνότερες παθήσεις. Αποτελεί, µάλιστα, η αρθρίτιδα το κυριότερο ακτινολογικό εύρηµα (80% – 90%) σε ηλικίες άνω των 65 ετών. Και είναι χαρακτηριστικό ότι η ανακάλυψη ενός φαρµάκου για τη θεραπεία της, θα αύξανε το προσδόκιµο ποιοτικής ζωής µας για 5 έτη.
Η οστεοαρθρίτιδα είναι µια χρόνια και προοδευτικά εξελισσόµενη πάθηση των αρθρώσεων, η οποία σε προχωρηµένα στάδια χαλάει την ποιότητα της ζωής. Στην πραγµατικότητα, είναι µια µη αναστρέψιµη γήρανση των οστών όπου ο χόνδρος (το ελαστικό µέρος που καλύπτει το οστό στο σηµείο της άρθρωσης) αλλοιώνεται και το αρθρικό υγρό αλλάζει σύσταση, µε αποτέλεσµα να παρουσιάζεται πόνος και φλεγµονή.
Στα πιο προχωρηµένα στάδια, τα οστά έρχονται σε επαφή µεταξύ τους. Η ρευµατοειδής αρθρίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσηµα, στο οποίο ο οργανισµός επιτίθεται στις αρθρώσεις και τις καταστρέφει ενώ ταυτόχρονα µπορεί να επηρεάσει και άλλα όργανα όπως την καρδιά, τους πνεύµονες και τους οφθαλµούς. Σύµφωνα µε µια µελέτη του Κέντρου Νοσηµάτων των ΗΠΑ (CDC) η αρθρίτιδα θα επηρεάσει έναν στους πέντε ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ζωής του. Οι συχνότερες αρθρώσεις που προσβάλλονται είναι αυτές που καταπονούνται πιο πολύ, όπως τα γόνατα, τα ισχία και η σπονδυλική στήλη.
Προδιαθεσικοί παράγοντες για την αρθρίτιδα είναι το φύλο (γυναίκες περισσότερο από άντρες), η ηλικία (αν και τελευταία παρουσιάζεται σε όλο και νεότερα άτοµα χωρίς ιστορικό προηγούµενου τραυµατισµού κάποιας άρθρωσης), το αυξηµένο σωµατικό βάρος, ο τρόπος ζωής, η χρόνια βαριά επαγγελµατική απασχόληση και οι εκ γενετής δυσπλασίες.
Συµπτώµατα
Το πρώτο σύµπτωµα που πρέπει να µας οδηγήσει στον γιατρό στην οστεοαρθρίτιδα είναι ο πόνος σε µια συγκεκριµένη άρθρωση, στην αρχή µετά από παρατεταµένη κούραση και καταπόνηση της άρθρωσης, που υποχωρεί µετά από κάποιες ηµέρες ξεκούρασης και λήψης απλών αναλγητικών. Σε πιο προχωρηµένο στάδιο, ο πόνος γίνεται όλο και πιο συχνός, ακόµη και χωρίς καταπόνηση της άρθρωσης. Ο πόνος ακολουθείται από τη δυσκαµψία της άρθρωσης στην αρχή µετά από παρατεταµένη ακινητοποίηση του σκέλους (π.χ. πρωινή δυσκαµψία), η οποία εξελίσσεται σε έντονη και µόνιµη καθώς προχωράει η νόσος. Η χωλότητα του πάσχοντος σκέλους ξεκινάει στην αρχή µετά από κόπωση και σε πιο προχωρηµένα στάδια σε όλη τη διάρκεια της ηµέρας.
Η διόγκωση της άρθρωσης, λόγω της φλεγµονής, είναι ένα ακόµα σύνηθες σύµπτωµα. Στη ρευµατοειδή αρθρίτιδα το συνηθέστερο πρώιµο σύµπτωµα είναι ο πόνος και η δυσκαµψία στις µικρές αρθρώσεις των χεριών και των ποδιών και αργότερα επηρεάζει και µεγαλύτερες αρθρώσεις.
Η αρθρίτιδα γόνατος
Η αρθρίτιδα του γόνατος δεν µπορεί να αντιµετωπιστεί συντηρητικά. Μπορούµε µόνο να καθυστερήσουµε την πρόοδο των συµπτωµάτων στα πρώιµά της στάδια, µε ενδυνάµωση των µυών γύρω από την πάσχουσα άρθρωση µε φυσικοθεραπείες, αλλαγή του τρόπου ζωής, όπως απώλεια βάρους και αποφυγή των δραστηριοτήτων που προκαλούν έξαρση του πόνου. Φαρµακευτικά βοηθάµε µε λήψη απλών αναλγητικών, πάντα όµως είναι απαραίτητη η συµβουλή του γιατρού. Ενδαρθρικές εγχύσεις κορτιζόνης ή υαλουρονικού οξέος µπορούν, επίσης, να βοηθήσουν προσωρινά.
Ο ασθενής οδηγείται στο χειρουργείο λόγω απώλειας της ποιότητας ζωής του π.χ. νυχτερινός πόνος που τον ξυπνάει, αδυναµία ανόδου – καθόδου κλίµακας, αδυναµία να φορέσει ή να βγάλει τις κάλτσες, δυσκολία και πόνος στο περπάτηµα.
Οι χειρουργικές µέθοδοι
Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι µια χειρουργική επέµβαση αντικατάστασης των κατεστραµµένων επιφανειών µε ειδική πρόθεση. Με τις καινούργιες τεχνικές όπως αρθροπλαστική µε ψηφιακή υποβοήθηση, MIS (minimally invasive surgery) και ροµποτική υποβοήθηση και δείχνοντας σεβασµό στους ιστούς, µειώσαµε το χρόνο παραµονής στο νοσοκοµείο (σε 1 – 2 ηµέρες), έχουµε επαναληψιµότητα στα πολύ καλά αποτελέσµατα, και ταχύτερη και πιο ανώδυνη αποκατάσταση, χωρίς να ξεχνάµε το σηµαντικότερο που είναι να φτιάξουµε µια τεχνητή άρθρωση που θα διαρκέσει πολλά χρόνια.
Σήµερα, η κινητοποίηση του ασθενούς είναι άµεση µετά το χειρουργείο (λίγες ώρες µετά) και έχει εκπαιδευτεί στο ανέβασµα και στο κατέβασµα κλίµακας πριν λάβει εξιτήριο. Μετά ακολουθεί ειδικό πρόγραµµα φυσικοθεραπείας. Είναι σηµαντικό να πούµε ότι τόσο οι µέθοδοι περιοχικής αναισθησίας, κατά το χειρουργείο, όσο και η άµεση κινητοποίηση του ασθενούς και η µικρή παραµονή στο νοσοκοµείο, αποτελούν στις µέρες µας τη νέα πραγµατικότητα της αρθροπλαστικής γόνατος, όπως άλλωστε και ισχίου.
Άρα, είναι σηµαντικό, όσο ηλικιωµένος κι αν είναι ο ασθενής, κι όσα προβλήµατα υγείας κι αν έχει, να επισκέπτεται τον ορθοπαιδικό χειρουργό και να αποφασίζει, εφόσον το επιτρέπει η κατάστασή του, να προχωρήσει στο χειρουργείο αυτό χωρίς καθυστέρηση. Τα µυοσκελετικά δηµιουργούν πολλά προβλήµατα στο άτοµο που τα βιώνει χαλώντας την ποιότητα της ζωής του. Επιπλέον, καταστρέφουν τον ύπνο και την ψυχολογία του, οδηγώντας πολλούς σε κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
Δείτε επίσης: Γιώργος Πατούλης: «Το Σύστημα Υγείας πρέπει να είναι ισχυρό και δίπλα στον πολίτη»
