Γράφει η Καλλιόπη Καπνουτζή
Κλινική Ψυχολόγος, Οικογενειακός – Ομαδικός Θεραπευτής, Ψυχαναλύτρια
Μέλος των εταιρειών: EEΨΨΕ, ΕΕΑοΟΨ, ΕΨΕ (Ελληνική Ψυχαναλυτική Εταιρεία), IPSO, IPA
Στρ. Λέκκα 33, Μαρούσι
Ήρθε στο γραφείο μου όταν ο γιατρός τής ανακοίνωσε τη διάγνωση: «Καρκίνος του μαστού, αλλά όχι πολύ επιθετικός».
Η Κ. είναι μια γυναίκα 45 χρόνων. Υψηλό στέλεχος σε φαρμακευτική εταιρεία. Εκείνη και ο σύντροφός της ζουν μαζί με τον δεκάχρονο γιο τους. Περιγράφει τη ζωή της σαν «πλήρη αν και λίγο παγωμένη». Με το άκουσμα της διάγνωσης αισθάνθηκε να καταρρέει. Όταν ήρθε να με δει δεν είχε χειρουργηθεί και ο νους της πήγαινε στα χειρότερα. Θεωρούσε ότι ο καρκίνος είναι μια αρρώστια που αφορούσε τους άλλους. Σε μεγαλύτερη απόγνωση ο σύντροφός της. Τα λόγια έτρεχαν και το άγχος της, την κατέκλυζε.
Η Κ. είναι μια από τις πολλές γυναίκες που ακούν από τον γυναικολόγο τους αυτή τη διάγνωση. Από μια «εξωτερική» πηγή ο μαστογράφος τούς λέει τι συμβαίνει στο σώμα τους. Το μηχάνημα και ο γιατρός ξέρουν και καταλαβαίνουν περισσότερα από ότι η ίδια ήξερε για το σώμα της. Το πλήγμα πολλαπλό και μεγάλο. Πλήγμα καταρχήν στην υγεία, που σημαίνει πλήγμα στον ναρκισσισμό, πλήγμα στη θηλυκότητα και την ολότητα του σώματος. Σκέψεις για τη μητρική λειτουργία, μια που από κει, από το μαστό και το γυναικείο σώμα για όλους μας, έρχεται η πρώτη τροφή, η πρώτη πηγή ζωής.
Μεγάλη η αναστάτωση, μεγάλη η αγωνία, πολλά έχουν έρθει στο προσκήνιο, παλιά και καινούργια, ζητούν εκ νέου να βρουν τη διαδρομή προς το ψυχικό τοπίο. Το πλήγμα στο σώμα είναι καταρχήν πλήγμα στον ψυχισμό, στην εικόνα του εαυτού.
Ωστόσο, από την ανακοίνωση της διάγνωσης κιόλας, η θεραπεία έχει ήδη αρχίσει. Θα ακολουθήσουν χειρουργείο ή και χειρουργεία, κατόπιν χημειοθεραπείες, μια μακρά διαδρομή με πολλά σκαμπανεβάσματα, για να ξαναβρεθούμε στο καταρχήν και πολυπόθητο: ελεύθερη νόσου.
Οι Γάλλοι συνάδελφοι, μας συζητούν στην ψυχοσωματική κοινότητα τη σχέση με το σώμα και τις περιπέτειές του. Σε κάθε περίπτωση, το ανθρώπινο σώμα ξεκινά από το πρώτο κλάμα μέχρι τη δυνατότητα να εκφράσουμε με λόγια τα πράγματα που ζούμε, αποκαθιστώντας έτσι το τραύμα μέσα μας. Σίγουρα είναι μια στιγμή κρίσης, όταν σκεφτόμαστε το σώμα μας να αρρωσταίνει, μια στιγμή κάμψης και παλινδρόμησης.
Η γυναικεία ταυτότητα βάλλεται, το στήθος, τα μαλλιά πέφτουν, σύμβολα θηλυκότητας. Αυτά θα χαθούν προσωρινά για να σωθεί η ζωή επειγόντως.
Όσο και αν φαίνεται περίεργο, σε ένα δεύτερο χρόνο είναι μια στιγμή που τα πράγματα μπορούν να επαναπροσδιοριστούν και να τα ζήσουμε και να τα σκεφτούμε με ένα διαφορετικό τρόπο. Μπορεί δηλαδή να γίνει μια επανεγγραφή. Λίγο πιο κοντά στην αλήθεια που από πάντα ξέραμε: ότι είμαστε θνητοί και γι’ αυτό φθαρτοί.
Η θηλυκότητα θα επαναπροσδιοριστεί με άξονα τον δυναμισμό της δημιουργίας και της ανθεκτικότητας.
Η ασθενής μου, μαζί με τη θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού, και μέσα στη ψυχοθεραπεία της ξανάζησε την ιστορία της, βρήκε εκ νέου τις επιθυμίες της, ξεπάγωσε με ένα μεγάλο τράνταγμα, πολλές σκέψεις που είχε φοβηθεί. Ο καρκίνος δεν έκανε βέβαια τη ζωή της πιο εύκολη, της θύμισε όμως αυτό που μέσα στη ρουτίνα της είχε ξεχάσει: ότι, το να ζει κανείς και να αγωνίζεται γι’ αυτά που θεωρεί αυτονόητα, αξίζει τον κόπο!
