Γράφει η Μαριλία Νικολαΐδου
MD, MSc Μαιευτήρας Χειρουργός – Γυναικολόγος Επιμελήτρια Τμήματος Εξειδικευμένης Αντιμετώπισης Διεισδυτικού Πλακούντα, ΙΑΣΩ
• Αριστοτέλους 9, Πειραιάς
• Αγίας Παρασκευής 111, Χαλάνδρι Τηλέφωνο: 211 4096977
nikolaidouiatreio@gmail.com marilianikolaidou@gmail.com
O καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες. Υπολογίζεται πως 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο μαστού σε κάποια φάση της ζωής της. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση του οδηγεί σε ποσοστά ίασης άνω του 90%!
Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, στην Ελλάδα η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 62 έτη. Πάνω από τις μισές περιπτώσεις εμφανίζονται σε γυναίκες 45-69 ετών και 16% των περιστατικών εμφανίζονται σε γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση.
Η πρόληψη χωρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: την πρωτογενή (υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής και αποφυγή βλαβερών καθημερινών συνηθειών) και τη δευτερογενή πρόληψη (προσυμπτωματικός έλεγχος).
Πρωτογενής πρόληψη: Ποια μέτρα μπορούμε να λάβουμε;
- Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους: Η αύξηση του βάρους μετά την εμμηνόπαυση σε επίπεδο παχυσαρκίας, αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού έως και 30%.
- Αποφυγή αλκοόλ: Η κατανάλωση μόλις 1 αλκοολούχου ποτού την ημέρα (π.χ. ένα μικρό ποτήρι κρασί ή μία μπύρα) συνδέεται με 7% έως 10% αυξημένο κίνδυνο.
- Αποφυγή καπνίσματος: Ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος για γυναίκες που ξεκινούν το κάπνισμα κατά την εφηβεία ή τη νεαρή ενήλικη ζωή, καθώς και για γυναίκες που καπνίζουν μακροχρόνια.
– Διατροφή: Αποδεδειγμένα η Μεσογειακή Διατροφή ελαττώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μαστού.
Δευτερογενής πρόληψη: Ποιες εξετάσεις μπορούν να διαγνώσουν έγκαιρα;
Ψηλάφηση του μαστού: Όλες οι γυναίκες άνω των 18 ετών πρέπει να ελέγχουν τον μαστό τους με την αυτοψηλάφηση. Εκτός από την ψηλάφηση που θα μας κάνει ο γιατρός μας κάθε χρόνο, κάθε γυναίκα πρέπει να κάνει αυτο-ψηλάφηση μια φορά τον μήνα.
Για τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η ψηλάφηση καλό είναι να γίνεται 5η-10η ημέρα του κύκλου (1η ημέρα του κύκλου είναι η πρώτη ημέρα της περιόδου). Οι γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση μπορούν να έχουν μια ημέρα σταθερή κάθε μήνα.
Ψηφιακή Μαστογραφία: Γυναίκες άνω των 40 ετών πρέπει να υποβάλλονται σε ψηφιακή μαστογραφία. Συνήθως, συστήνεται μια φορά τον χρόνο και η πρώτη καλό είναι να γίνεται γύρω στα 40 έτη.
Σε γυναίκες με ιστορικό καρκίνου μαστού στην οικογένεια, η πρώτη μαστογραφία γίνεται σε μικρότερη ηλικία, την οποία θα συστήσει ο θεράπων ιατρός. Η ψηφιακή μαστογραφία, που εφαρμόζεται ευρέως σήμερα, έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει πολύ μικρού μεγέθους αλλοιώσεις, με αποτέλεσμα την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση σε περιπτώσεις κακοήθειας. Μπορεί, όμως, να αποκαλύψει και άλλες καλοήθεις καταστάσεις, όπως αποτιτανώσεις κ.λπ.
Το υπερηχογράφημα μαστών έρχεται να συμπληρώσει πολλές φορές τη μαστογραφία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που οι μαστοί είναι «πυκνοί», έχουν δηλαδή αυξημένο αδενικό ιστό, όπως συμβαίνει στις νεότερες γυναίκες. Αποτελεί τον απεικονιστικό έλεγχο του μαστού για γυναίκες από 18 ετών μέχρι 40, καθώς οι μαστοί σε αυτές τις ηλικίες είναι ιδιαίτερα πυκνοί.
