Γράφει ο Σεραφείμ Κερασιώτης
Μαθηµατικός – Επίτιµος πρόεδρος Ο.Λ.Τ.Ε.Ε.
Αγαπητές µαθήτριες, αγαπητοί µαθητές,
αγαπητοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί,
Η 24η Ιανουαρίου, Διεθνής Ηµέρα Εκπαίδευσης, µας καλεί κάθε χρόνο όχι µόνο να τιµήσουµε την αξία της παιδείας, αλλά και να αναλογιστούµε το µέλλον της. Για το 2026, η UNESCO θέτει στο επίκεντρο ένα ιδιαίτερα ουσιαστικό µήνυµα: «Η δύναµη των νέων στη συνδηµιουργία της εκπαίδευσης».
Οι νέοι κάτω των 30 ετών αποτελούν σήµερα περισσότερο από το ήµισυ του παγκόσµιου πληθυσµού. Είναι η γενιά που κινεί την καινοτοµία, τη βιώσιµη ανάπτυξη και τον κοινωνικό µετασχηµατισµό. Κι όµως, την ίδια στιγµή, είναι και εκείνη που πλήττεται δυσανάλογα από τη φτώχεια, τις ανισότητες, την επισφάλεια και την περιορισµένη πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και αξιοπρεπή εργασία.
Ακριβώς γι’ αυτό, η σηµερινή ηµέρα στέλνει ένα ξεκάθαρο µήνυµα: Οι νέοι δεν είναι απλοί αποδέκτες της εκπαίδευσης. Είναι συνδηµιουργοί της.
Στην Ελλάδα, η εκπαίδευση υπήρξε διαχρονικά µοχλός κοινωνικής ανόδου και δηµοκρατίας. Ταυτόχρονα όµως, τα τελευταία χρόνια, οι νέοι βιώνουν τις συνέπειες αλλεπάλληλων κρίσεων: οικονοµική ανασφάλεια, κοινωνικές ανισότητες, περιφερειακές αποκλίσεις, αλλά και ένα σχολείο που συχνά δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των Επαγγελµατικών Λυκείων είναι καθοριστικός. Το ΕΠΑ.Λ δεν είναι σχολείο «δεύτερης ευκαιρίας». Είναι σχολείο πρώτης επιλογής για το µέλλον. Είναι χώρος γνώσης, δεξιοτήτων, εργαστηριακής εµπειρίας και σύνδεσης µε την πραγµατική ζωή και την κοινωνία. Οι µαθητές και οι µαθήτριες των ΕΠΑ.Λ βρίσκονται στην πρώτη γραµµή των αλλαγών: γνωρίζουν τι σηµαίνει τεχνολογία, εξειδίκευση, προσαρµογή, εργασία.
Γι’ αυτό και η φωνή τους έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η συνδιαµόρφωση της εκπαίδευσης, ειδικά στα ΕΠΑ.Λ, σηµαίνει:
– να λαµβάνεται υπόψη η εµπειρία των µαθητών στη µαθησιακή διαδικασία,
– να ενισχύεται ο ρόλος των µαθητικών κοινοτήτων,
– να συµµετέχουν ενεργά σε δράσεις, προγράµµατα, καινοτοµίες και συνεργασίες µε την τοπική κοινωνία,
– να αισθάνονται ότι το σχολείο τούς ανήκει και τους προετοιµάζει ουσιαστικά για το αύριο.
Σε µια εποχή τεχνολογικής επανάστασης, ψηφιακού µετασχηµατισµού και νέων επαγγελµάτων, η εκπαίδευση οφείλει να επανεξετάσει τον σκοπό και τους τρόπους της. Και σε αυτή τη διαδικασία, οι νέοι -και ιδιαίτερα οι µαθητές των ΕΠΑ.Λ.- δεν µπορούν να µένουν στο περιθώριο.
Η UNESCO, µέσα από τη ∆ιεθνή Ηµέρα Εκπαίδευσης 2026, αναγνωρίζει τους νέους ως φορείς αλλαγής, σε πλήρη εναρµόνιση µε την Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιµη Ανάπτυξη και τον Στόχο 4 για ποιοτική, ισότιµη και συµπεριληπτική εκπαίδευση. Το ζητούµενο είναι αυτή η φιλοσοφία να µεταφερθεί και στην καθηµερινή σχολική πραγµατικότητα: στο σχολείο, στην τάξη, στο εργαστήριο.
Αγαπητές µαθήτριες και αγαπητοί µαθητές,
το µέλλον της εκπαίδευσης δεν είναι κάτι µακρινό. Χτίζεται σήµερα µε τη συµµετοχή σας, τις ιδέες σας, τις δεξιότητές σας, τη δηµιουργικότητά σας. Το ΕΠΑ.Λ µπορεί να γίνει χώρος ελπίδας, αξιοπρέπειας και επαγγελµατικής προοπτικής, όταν οι νέοι έχουν λόγο και ρόλο.
Και αγαπητοί συνάδελφοι,
η ευθύνη µας είναι να ακούµε, να εµπιστευόµαστε και να ενδυναµώνουµε τους µαθητές µας. Να δηµιουργούµε ένα σχολείο ανοιχτό, δηµοκρατικό και συνεργατικό. Γιατί µια εκπαίδευση που σχεδιάζεται µαζί µε τους νέους, δεν διαµορφώνει απλώς καλύτερους επαγγελµατίες, αλλά ενεργούς πολίτες και µια κοινωνία µε προοπτική.
Ας κάνουµε, λοιπόν, τη σηµερινή ηµέρα όχι απλώς µια επέτειο, αλλά µια δέσµευση:
– να οικοδοµούµε ένα ΕΠΑ.Λ που ακούει τους µαθητές του,
– µια εκπαίδευση που εξελίσσεται,
– ένα σχολείο που προχωρά µπροστά µαζί µε τη νεολαία.
