Τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις της επί του Σχεδίου Νόμου του υπουργείου Εργασίας το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις δημοσίου και λοιπές ασφαλιστικές διατάξεις, κατέθεσε σε υπόμνημα η ΚΕΔΕ, στον Πρόεδρο και τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.
Με αφορμή την κατάθεση του υπομνήματος ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ τόνισε τα εξής:
«Οι αιρετοί δεν είναι πολιτικό προσωπικό β’ κατηγορίας. Πρόκειται για συμπολίτες μας με σημαντικό αυτοδιοικητικό έργο και προσφορά στις τοπικές κοινωνίες.
Ζητούμε δίκαιη και ισότιμη αντιμετώπιση των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού με το υπόλοιπο πολιτικό προσωπικό της χώρας, στη βάση και των σχετικών αποφάσεων που έχουμε λάβει στα Διοικητικά Συμβούλια της ΚΕΔΕ αλλά και στα Συνέδρια μας».
Ειδικότερα η ΚΕΔΕ, στο υπόμνημα που κατέθεσε, ζητά:
– Να εξακολουθούν να έχουν επικουρική ασφάλιση και εφ’ άπαξ παροχές οι πρώην Δήμαρχοι που υποχρεωτικά είχαν ασφαλιστεί στο τέως ΤΑΔΚΥ το οποίο στη συνέχεια μετεξελίχθηκε στο ΕΤΕΑ. Επίσης να μην επιστρέφουν πίσω στο ΕΤΕΑ καταβληθείσες σε αυτούς συντάξεις και εφ’άπαξ βοηθήματα.
– Να εφαρμοσθούν και στην περίπτωση Δημάρχων, οι διατάξεις της παρ. 3 του α. 20 Ν. 3232/2004, προκειμένου να έχουν το δικαίωμα εξαγοράς της θητείας τους ως πρώην Πρόεδροι Κοινοτήτων, ανεξαρτήτως του χρόνου υπαγωγής τους στην υποχρεωτική ασφάλιση του Ταμείου Υπηρεσίαν Δημάρχου, έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα θεμελίωσης και λήψης εφ’ άπαξ και συντάξεως. Επίσης να μην επιστρέφονται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά εφ’ άπαξ που έλαβαν τέως Δήμαρχοι που εξαγόρασαν χρόνο προς συμπλήρωση της 8ετίας ως Δήμαρχοι.
– Να μην αναστέλλεται, για όσο διάστημα διαρκεί η θητεία τους, η καταβολή κύριων και επικουρικών συντάξεων στους εν ενεργεία αιρετούς οι οποίοι είναι συνταξιούχοι. Συγκεκριμένα προτείνεται η παντελής εξαίρεση των συνταξιούχων- αιρετών από τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν.4387 του 2016.
– Να υλοποιούνται τα προγράμματα ανοιχτής κοινωνικής φροντίδας καθώς και κλειστής περίθαλψης για την προστασία των υπερηλίκων, είτε από τους Δήμους, είτε από τις επιχειρήσεις των ΟΤΑ Α’ βαθμού, είτε από τα Νομικά Πρόσωπα των Δήμων, είτε από ιδιωτικούς φορείς κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Το υπόμνημα της ΚΕΔΕ αναλυτικά:
Α. ΜΕΡΟΣ
Άρθρο………
«Ασφαλισμένοι του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών (Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π.- Θ’ Διεύθυνση Επικουρικής Ασφάλισης) που υπήχθησαν υποχρεωτικά στην επικουρική ασφάλιση και στον κλάδο εφάπαξ παροχών του συγχωνευθέντος σ’ αυτό, Ταμείο Ασφαλίσεως Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ΤΑΔΚΥ) και οι οποίοι κατέβαλαν αδιαλείπτως και επί σειρά ετών τις προβλεπόμενες κατά νόμο ασφαλιστικές εισφορές εξακολουθούν να λαμβάνουν τις καθοριζόμενες από την νομοθεσία αυτού παροχές, επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας που δικαιώθηκαν ή δικαιούνται.
Αχρεωστήτως αναζητηθέντα χρηματικά ποσά επιστρέφονται στους δικαιούχους και εκκρεμείς συνταξιοδοτικές υποθέσεις επανεξετάζονται οίκοθεν από την Υπηρεσία του Ταμείου.»
Αιτιολογική έκθεση
Με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 91/1943 (ΦΕΚ Α΄129) ορίζεται ότι:
«Οι από 1η Ιανουαρίου 1925 διατελέσαντες Δήμαρχοι ή εφ’ εξής διατελούντες Δήμαρχοι, έχοντες οκταετή πραγματική υπηρεσία δημάρχου απομακρυνόμενοι οπωσδήποτε της υπηρεσίας δικαιούνται, ισοβίως μηνιαίας χορηγίας. Της ανωτέρω χορηγίας δικαιούνται και οι διατελέσαντες δήμαρχοι, έχοντες επταετή υπηρεσία δημάρχου και τετραετή τοιαύτην δημοτικού συμβούλου ή προέδρου κοινότητας.» Σύμφωνα, με τις διατάξεις του άρθρου 33 παρ. 1 του ΝΔ 4541/1996 (ΦΕΚ Α’ 176) « Εις την ασφάλιση του Ταμείου Ασφαλίσεως Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων υπάγονται υποχρεωτικώς και οι από 1ης Ιανουαρίου 1945 διατελέσαντες ή διατελούντες δήμαρχοι.»
Εξάλλου, με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 30 του Ν. 2262/1952 «Χρόνος υποχρεωτικής ασφαλίσεως είναι ο χρόνος της πραγματικής υπηρεσίας, καθ’ ον ο ασφαλισμένος υπόκειται νομίμως εις τας υπέρ του Ταμείου εισφοράς». Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 53 του Ν. 2084/1992 ορίζεται ότι οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου των ασφαλισμένων των φορέων κύριας ασφάλισης, όπως τροποποιούνται με τις διατάξεις του παρόντος, ισχύουν και για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, στους οποίους υπάγονται οι ασφαλισμένοι και ότι οι υφιστάμενες ευνοϊκότερες διατάξεις των καταστατικών φορέων επικουρικής ασφάλισης προσαρμόζονται κατά τα ανωτέρω μέχρι 31.12.1997.
Τέλος, με τη διάταξη του άρθρου 18 του Ν. 2676/1999 που προβλέπεται η σύσταση και η λειτουργία του ΤΕΑΔΥ, ορίζεται ότι:
«Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ΤΕΑΔΥ
Ασφαλισμένοι του ΤΕΑΔΥ και τα μέλη της οικογενείας αυτών δικαιούνται σύνταξη, αν συνταξιοδοτήθηκαν για την αυτή αιτία από το Δημόσιο ή το φορέα κυρίας ασφάλισης και έχουν κατά περίπτωση τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης του κύριου φορέα».
Σύμφωνα με τις προαναφερθείσες ρυθμίσεις, υπάρχουν ασφαλισμένοι του τ. ΤΑΔΚΥ (κυρίως αιρετοί, δήμαρχοι) που υπάχθηκαν υποχρεωτικά στους κλάδους επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας του ταμείου αυτού και οι οποίοι, αφού κατέβαλαν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές για τους προαναφερθέντες δύο κλάδους του ταμείου αυτού, δικαιώθηκαν και τους χορηγήθηκαν οι παροχές αυτού. Με τη συγχώνευση του ταμείου στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), το οποίο στη συνέχεια μετεξελίχθηκε στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών (Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. – Θ’ Διεύθυνση Επικουρικής Ασφάλισης) προέκυψε αμφισβήτηση για τη χορήγηση των καταβληθέντων σ’ αυτούς παροχών (καταβολή επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχών), παρότι οι ανωτέρω έχουν καταβάλει διαχρονικά τις οριζόμενες εισφορές.
Προς απεμπλοκή των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί στο Ταμείο και στους ενδιαφερόμενους, προτείνεται η παραπάνω διάταξη».
Β. ΜΕΡΟΣ
Άρθρο……………
«α) Η διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 20 του Ν. 3232/2004 καλύπτει και τους Δημάρχους, οι οποίοι εξαγοράζουν τη θητεία τους ως Προέδρων Κοινοτήτων ανεξαρτήτως χρόνου υπαγωγής τους εις την υποχρεωτική ασφάλιση του Ταμείου υπηρεσίαν Δημάρχου.
β) Δεν επιστρέφονται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά εφ’ άπαξ που έλαβαν τέως Δήμαρχοι που εξαγόρασαν χρόνο προς συμπλήρωση της 8ετίας ως Δημάρχων».
Αιτιολογική έκθεση
Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων του ΤΑΔΚΥ και κατ΄ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 20 του Ν. 3232/2004, το οποίο προβλέπει ότι «Ασφαλισμένοι Επικουρικών Ταμείων που συνταξιοδοτούνται από το Δημόσιο ή συνταξιοδοτούνται με καθεστώς κύριας ασφάλισης ίδιο ή εξομοιούμενο με αυτό του Δημοσίου, βάσει ιδιαίτερων νομοθετημάτων, μπορούν να αναγνωρίσουν κάθε προϋπηρεσία τους που συμπίπτει με συντάξιμο χρόνο στο Δημόσιο ή το φορέα κύριας ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένης και της στρατιωτικής υπηρεσίας εφόσον για το χρόνο αυτό ο ασφαλισμένος δεν είχε άλλη επικουρική ασφάλιση, με εξαίρεση το Μ.Τ.Π.Υ.», λαμβάνοντας ταυτοχρόνως υπόψιν ότι η αναγνώριση γίνεται με απόφαση του Ταμείου μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, εγκρίθηκαν σχετικές αιτήσεις εξαγοράς της θητείας των Προέδρων Κοινοτήτων.
Ως αποτέλεσμα αυτού, αρκετοί αιρετοί έλαβαν το εφ’ άπαξ βοήθημα από το ανωτέρω ταμείο και κανονίσθηκε γι’ αυτούς η μηνιαία παροχή. Προσφάτως με σχετικές αποφάσεις της η Διεύθυνση Επικουρικής Ασφάλισης του Α’ Τμήματος Απονομής επικουρικής σύνταξης ανακάλεσε προηγούμενες αποφάσεις του ΤΑΔΚΥ με το σκεπτικό ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις και δήθεν ότι δεν ερμηνεύθηκαν σωστά οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 20 του Ν. 3232/2004, διότι σύμφωνα με το άρθρο 33 του Ν. 4541/1966 και τις διατάξεις του Ν. 1726/1944, ο διατελέσας Δήμαρχος δύναται να εξαγοράσει μόνον την, προ της υπαγωγής του εις την υποχρεωτική ασφάλιση του Ταμείου, Υπηρεσία Δημάρχου.
Επικαλούμενοι τα ανωτέρω, το ΕΤΕΑ ανεκάλεσε προηγούμενες αποφάσεις της Διοίκησης του ΤΑΔΚΥ και εκάλεσε αυτούς που έλαβαν το εφ’ άπαξ βοήθημα να επιστρέψουν τούτο ως αχρεωστήτως καταβληθέν.
Είναι προφανές ότι παραβιάζεται κατ΄ αυτόν τον τρόπο η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του διοικουμένου, αφού οι αιτηθέντες αιρετοί ενέργησαν με υπόδειξη των Υπηρεσιών του ΤΑΔΚΥ και εξαγόρασαν προηγουμένως θητεία τους ως Προέδρων Κοινοτήτων, υποβάλλοντας πραγματικά στοιχεία που είχαν σχέση με το χρόνο υπαγωγής τους στην υποχρεωτική ασφάλιση του Ταμείου Υπηρεσία Δημάρχου, με υπόδειξη του ΤΑΔΚΥ, το οποίο ορθώς ερμήνευσε τη διάταξη του άρθρου 20 του Ν. 3232/2004 με την επισήμανση ότι ουδεμία δόλια συμπεριφορά υπήρξε από πλευράς αιρετών, οι οποίοι καλοπίστως κατέβαλαν το ποσό εξαγοράς και εν συνεχεία καλοπίστως εισέπραξαν και το εφ’ άπαξ βοήθημα, καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις τη μηνιαία χορηγία.
Γ.ΜΕΡΟΣ
Επίσης, επειδή με το άρθρο 20 του Ν. 4387/12-5-2016 ΦΕΚ 85 Α΄ (Απασχόληση συνταξιούχων) προβλέπεται μεταξύ άλλων στην παρ. 2 ότι: «Στην περίπτωση που οι συνταξιούχοι του Δημοσίου και όλων των φορέων, Ταμείων, Κλάδων ή λογαριασμών που εντάσσονται στον ΕΦΚΑ, οι οποίοι αναλαμβάνουν εργασία ή αποκτούν ιδιότητα ή δραστηριότητα σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, η καταβολή της σύνταξης ή των συντάξεών τους, κύριων και επικουρικών, αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η παροχή της εργασίας ή των υπηρεσιών τους ή της δραστηριότητάς τους».
Από την παραπομπή της παρ. 3 του ίδιου άρθρου στο άρθρο 2 παρ. 2 του Ν. 3833/2010 προκύπτει ότι σ’ αυτήν την περίπτωση υπάγονται και τα αιρετά όργανα των ΟΤΑ, που είναι συνταξιούχοι.
Περαιτέρω στην παρ. 6 του ίδιου άρθρου αναφέρεται ότι οι διατάξεις του παρόντος άρθρου έχουν εφαρμογή για όσους θα αναλάβουν εργασία ή θα αυτοαπασχοληθούν γενικά, από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου και εντεύθεν, καθώς και για τα πρόσωπα της παρ. 3 και 4, στα οποία υπάγονται και οι αιρετοί – συνταξιούχοι.
Στη συνέχεια ο νομοθέτης εξαιρεί από τη ρύθμιση αυτή όσους συνταξιούχους έχουν ήδη αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχολούνται ήδη. Δεν εξαιρεί όμως τα αιρετά όργανα – που είναι συνταξιούχοι.
Προτείνεται η παντελής εξαίρεση των συνταξιούχων – αιρετών από τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 4387/2016 (ΦΕΚ Α΄85).
Πέραν των ανωτέρω, προτείνουμε στο άρθρο 60 να προστεθούν τα εξής:
Άρθρο 60
«Περιεχόμενο Προστασίας»
Στην παράγραφο 1 αναφέρεται ότι το Υπουργείο Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καταρτίζει και εφαρμόζει προγράμματα ανοιχτής κοινωνικής φροντίδας καθώς και κλειστής περίθαλψης για την προστασία των υπερηλίκων και χρονίως πασχόντων ατόμων.
Να διευκρινιστεί ποια προγράμματα εννοεί, δεδομένου ότι ήδη υλοποιούνται από τους Δήμους τα προγράμματα «Βοήθεια στο Σπίτι» ΚΗΦΗ κ.λπ., καθώς και από πού θα προέρχεται η χρηματοδότηση των προγραμμάτων αυτών.
Επίσης, προτείνεται στην παράγραφο 2: Στους φορείς υλοποίησης, εκτός των Επιχειρήσεων των Ο.Τ.Α., να προστεθούν και οι Δήμοι και τα Νομικά Πρόσωπα αυτών.
Έτσι η παράγραφος 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«Τα ανωτέρω προγράμματα δύναται να υλοποιούνται είτε από τους φορείς του άρθρου 3 του ν. 2646/1998 (Α’ 236) είτε από τους Δήμους, είτε από τις επιχειρήσεις των ΟΤΑ Α΄ βαθμού, είτε από τα Νομικά Πρόσωπα των Δήμων, είτε από ιδιωτικούς φορείς κερδοσκοπικού χαρακτήρα που, σύμφωνα με τις καταστατικές τους διατάξεις έχουν σκοπό την κοινωνική ανάπτυξη και πρόνοια ή συναφή προς τα ανωτέρω σκοπό».
