Ο πιο ιδιαίτερος ναός του Αμαρουσίου, ο Αη Γιάννης ο Πέλικας, γιορτάζει κάθε 29 του Αυγούστου. Το μικρό πανέμορφο εκκλησάκι χρονολογείται από τον 14ο-15ο αιώνα, με σπάνιες αγιογραφίες και βρίσκεται σε ένα πυκνοκατοικημένο πλέον σημείο της πόλης. Ανοίγει κάθε χρόνο παραμονή και ανήμερα της εορτής για να τιμήσει τον Άγιο.
Ανάμεσα στις σύγχρονες πολυκατοικίες του Αμαρουσίου, ο μικρός ασβεστωμένος ναός του Αη Γιάννη του Πέλικα στέκει ως ένα ζωντανό απομεινάρι μιας άλλης εποχής. Η λιτή του μορφή, οι σπάνιες αγιογραφίες, τα ξύλινα στασίδια και η γαλήνη του αυλόγυρου δημιουργούν έναν χώρο μοναδικής κατάνυξης, αποκομμένο από τον θόρυβο της πόλης.
Το εκκλησάκι συνδέεται με δύο ιδιαίτερες ιστορίες. Η πρώτη αφορά δύο αδέλφια που έχασαν τη ζωή τους κατά την κατασκευή ενός σπιτιού, στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας. Θάφτηκαν στον αυλόγυρο του Αη Γιάννη με τα αμύγδαλα που είχαν στις τσέπες τους. Σύμφωνα με την παράδοση, από τον τάφο τους φύτρωσαν δύο αμυγδαλιές, που ακόμη και σήμερα θυμίζουν την ιστορία των δύο παιδιών.
Το δεύτερο μυστικό οδηγεί ακόμη πιο πίσω, στην αρχαιότητα. Ο ναός, που πιθανότατα χτίστηκε στα τέλη του 15ου αιώνα και επισκέφθηκε το 1529 ο Πατριάρχης Ιερεμίας Α΄, έχει ασυνήθιστο βόρειο προσανατολισμό. Σύμφωνα με την παράδοση και τα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής, στη θέση του σημερινού ναού, βρισκόταν παλαιότερα ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος. Μάλιστα, στις αρχές του 20ού αιώνα βρέθηκε σε κοντινή απόσταση αρχαίο ορόσημο με την επιγραφή «ΟΡΟΣ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΤΕΜΕΝΟΣ ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ».
Έτσι, ο Αη Γιάννης του Αμαρουσίου δεν αποτελεί απλώς ένα παλιό εκκλησάκι. Είναι ένας τόπος όπου συναντώνται η αρχαιότητα, η βυζαντινή και μεταβυζαντινή παράδοση, η λαϊκή μνήμη και η βαθιά πνευματικότητα. Ένας μικρός, κρυμμένος θησαυρός μέσα στη σύγχρονη πόλη, που συνεχίζει να γοητεύει όσους τον επισκέπτονται και αναζητούν το μυστικό της ηρεμίας και της ιστορίας του.
