Γράφει ο Τάσος Μεργιάννης – Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας – φύλλο Πεντέλης – Μελισσίων – Βριλησσίων 22/10/2026
Καθώς πλησιάζει η 28η Οκτωβρίου, τα σχολεία των Βριλησσίων και της Πεντέλης προετοιµάζονται για τις καθιερωµένες εκδηλώσεις τιµής και µνήµης.
Οι µαθητικές παρελάσεις αποτελούν ένα από τα πιο αναγνωρίσιµα στοιχεία του εορτασµού. Ταυτόχρονα, όµως, επαναφέρουν ένα ουσιαστικό ερώτηµα που απασχολεί όλο και πιο έντονα την ελληνική κοινωνία, ειδικά από τα χρόνια της κρίσης µέχρι και σήµερα: τι σηµαίνει σήµερα για έναν νέο άνθρωπο να παρελαύνει;
Κατά καιρούς διατυπώνεται η άποψη ότι ολοένα και περισσότεροι µαθητές αποστασιοποιούνται από τις παρελάσεις των Εθνικών Επετείων αντιµετωπίζοντάς τες ως µια τυπική σχολική υποχρέωση. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή, συγκρίσιµα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται γενικευµένη και αυξανόµενη αποχή. Η συζήτηση, εποµένως, δεν πρέπει να στηρίζεται σε εντυπώσεις ή σε µεµονωµένες µαρτυρίες, αλλά να δίνει χώρο στην ίδια τη φωνή των µαθητών.
Η ουσία, άλλωστε, δεν βρίσκεται αποκλειστικά στον αριθµό όσων συµµετέχουν ούτε στην ακρίβεια του βηµατισµού τους. Βρίσκεται στο κατά πόσο γνωρίζουν τα ιστορικά γεγονότα, αντιλαµβάνονται το νόηµα της αντίστασης απέναντι στον φασισµό και συνδέουν το «Όχι» του 1940 µε τις σηµερινές αξίες της ελευθερίας, της δηµοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Μια παρέλαση µπορεί να είναι µια όµορφη συλλογική εµπειρία, µια στιγµή υπερηφάνειας και συµµετοχής. Μπορεί, όµως, να παραµείνει και µια τυπική διαδικασία ενώπιον συγγενών και επισήµων, εάν δεν συνοδεύεται από ουσιαστική γνώση και προβληµατισµό. Η διαφορά εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από το σχολείο, τους εκπαιδευτικούς, τις οικογένειες και τον τρόπο µε τον οποίο µεταδίδουµε την ιστορική µνήµη στις νεότερες γενιές.
Ας µη ξεχνάµε οτι η συµµετοχή στην παρέλαση αποτελεί και µια έµπρακτη έκφραση σεβασµού και ευγνωµοσύνης προς όλους εκείνους που θυσίασαν τη ζωή τους, αγωνιζόµενοι για τη δική µας ελευθερία.
Ίσως, λοιπόν, η 28η Οκτωβρίου να αποτελεί και µια ευκαιρία να ακούσουµε τους ίδιους τους νέους. Τι τους συγκινεί; Τι τους προβληµατίζει; Πώς θα ήθελαν να τιµάται η επέτειος; Άλλωστε, η συµµετοχή αποκτά βαθύτερο νόηµα όταν δεν επιβάλλεται απλώς ως καθήκον, αλλά συνδέεται µε την κατανόηση και την προσωπική επιλογή.
∆εν γνωρίζω τον τρόπο µε τον οποίο θα µπορούσε να γίνει µια τέτοια… διαβούλευση, πάντως είναι κάτι που πρέπει να εξεταστεί σοβαρά κάποια στιγµή από το συναρµόδια Υπουργεία (Εθνικής Άµυνας και Παιδείας) ώστε να επενδύσουµε όχι µόνο στην επιτυχηµένη διοργάνωση των παρελάσεων, αλλά και στην ουσιαστική εκπαίδευση των παιδιών.
Εκπαίδευση για την κατοχύρωση της ιστορικής γνώσης (ώστε η µαθητιώσα νεολαία να µη συγχέει τον… ελληνοϊταλικό πόλεµο µε την Επανάσταση του 1821) όσο και προστασίας απέναντι στους κινδύνους που ελλοχεύουν σε ολόκληρο τον πλανήτη, όπως ο κίνδυνος απέναντι στο τέρας του φασισµού.
Η καλύτερη τιµή σε όσους αγωνίστηκαν για την Ελευθερία δεν είναι µόνο να τους θυµόµαστε µία ηµέρα τον χρόνο. Είναι να κατανοούµε καθηµερινά τις αξίες για τις οποίες αγωνίστηκαν και να τις υπερασπιζόµαστε µε τις πράξεις µας.
Αυτή είναι η πραγµατική πρόκληση της 28ης Οκτωβρίου: η ιστορική µνήµη να µη µένει στον βηµατισµό, αλλά να γίνεται συνείδηση.
