Η 14η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από την Βουλή των Ελλήνων ως Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος.
Μήνυμα για την επέτειο της αιματηρής σελίδας της Ιστορίας μας, έστειλε ο δήμαρχος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, Γιάννης Τομπούλογλου.
«Υπάρχουν κορυφαίες στιγμές στην Ιστορία που παραμένουν ζωντανές, ως μνήμη κι ως συναίσθημα.
Υπάρχουν τόποι που είναι πατρίδες, είναι ρίζες, είναι ένας ολόκληρος κόσμος που χάθηκε από τον χάρτη, αλλά δεν σβήνεται από τη μνήμη.
Τέτοια ήταν η Ιωνία.
Για περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια, από τα χρόνια των αρχαίων Ελλήνων και τις απαρχές της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία, στις ακτές της Ιωνίας άνθισε ένας σπουδαίος ελληνικός κόσμος. Ένας κόσμος που δημιούργησε πόλεις, πολιτισμό, γράμματα, τέχνες και μια παράδοση που σημάδεψε βαθιά την Ιστορία του Ελληνισμού.
Εκείνο τον μαύρο Σεπτέμβρη του 1922, μέσα σε λίγες ημέρες, ένας κόσμος αιώνων γνώρισε την καταστροφή, τον θάνατο και τον ξεριζωμό. Άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες. Άνθρωποι που μέχρι τότε πίστευαν ότι θα ζήσουν και θα πεθάνουν στον τόπο όπου είχαν γεννηθεί, βρέθηκαν ξαφνικά πρόσφυγες, με μια ζωή ολόκληρη πίσω τους και ένα άγνωστο αύριο μπροστά τους.
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε όσα συνέβησαν τότε, μπορούμε, όμως, να αρνηθούμε τη λήθη, να θυμόμαστε τους ανθρώπους που έφυγαν κυνηγημένοι, εκείνους που δεν πρόλαβαν να φύγουν, εκείνους που χάθηκαν στη θάλασσα ή κάτω από τα μαχαίρια που έβγαλαν οι βάρβαροι Τσέτες από τα θηκάρια τους, εκείνους που άφησαν πίσω τους σπίτια, περιουσίες, εκκλησίες, τάφους προγόνων και μια ζωή χτισμένη μέσα στους αιώνες.
Να θυμόμαστε τους προγόνους μας όχι μόνο ως θύματα μιας μεγάλης τραγωδίας, αλλά ως ανθρώπους που, όταν όλα είχαν χαθεί, βρήκαν τη δύναμη να ξαναρχίσουν.
Μέσα στον πόνο του ξεριζωμού γεννήθηκε μια νέα ζωή, κι ένα κομμάτι βρίσκεται εδώ, στη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα.
Βρίσκεται στους δρόμους μας, στις γειτονιές μας, στις εκκλησίες μας, στις οικογένειές μας, στις παραδόσεις μας, βρίσκεται στις ιστορίες που πέρασαν από γενιά σε γενιά, στις μνήμες που δεν έσβησαν, στα τραγούδια, στις γεύσεις, στις λέξεις και στις συνήθειες που ταξίδεψαν από τις χαμένες πατρίδες και ρίζωσαν εδώ.
Οι άνθρωποι εκείνοι δεν έφεραν μαζί τους μόνο όσα μπορούσαν να χωρέσουν σε μια βαλίτσα, έφεραν έναν ολόκληρο πολιτισμό, έναν δικό τους τρόπο ζωής.
Και πάνω στα συντρίμμια της ζωής τους, έχτισαν ξανά. Έφτιαξαν σπίτια, μεγάλωσαν παιδιά, δημιούργησαν οικογένειες, έστησαν σχολεία, εκκλησίες, συλλόγους, επιχειρήσεις. Δούλεψαν, αγωνίστηκαν, προχώρησαν. Και μας παρέδωσαν μια πόλη που είναι η συνέχεια της δικής τους ζωής.
Γι’ αυτό, κάθε φορά που τιμούμε τη μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής, δεν κοιτάζουμε μόνο πίσω. Κοιτάζουμε και μπροστά. Γιατί η μνήμη δεν είναι μόνο υποχρέωση, είναι και ευθύνη. Εμείς έχουμε σήμερα την ευθύνη να κάνουμε αυτή την πόλη ακόμη καλύτερη. Να την κάνουμε αντάξια των ανθρώπων που την δημιούργησαν, να εργαζόμαστε καθημερινά ώστε τα παιδιά μας να μεγαλώνουν σε μια πόλη με περισσότερες ευκαιρίες, περισσότερη ανθρωπιά, περισσότερη αλληλεγγύη, περισσότερη ποιότητα ζωής.
Το οφείλουμε στα παιδιά μας, αλλά το οφείλουμε και σε εκείνους.
Σε εκείνους που έπαιξαν τη ζωή τους κορώνα- γράμματα για να μπορέσουμε εμείς σήμερα να υπάρχουμε εδώ, σε εκείνους που, έχοντας χάσει τα πάντα, δεν έχασαν την πίστη τους στη ζωή, σε εκείνους που πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς και, αντί να παραδοθούν στην καταστροφή, έγιναν οι ίδιοι δημιουργοί μιας καινούργιας πατρίδας.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο μάθημα που μας δίδαξαν: Ότι μπορεί να χαθεί ένας τόπος, αλλά δεν χάνεται μια πατρίδα όταν τη μεταφέρεις μέσα σου. Και όσο εμείς θυμόμαστε, η Ιωνία δεν θα είναι μια χαμένη πατρίδα. Θα είναι μια ζωντανή παρουσία μέσα στην πόλη μας, θα είναι οι ρίζες μας, θα είναι η μνήμη των ανθρώπων μας, θα είναι η ευθύνη μας απέναντι στις επόμενες γενιές.
Σήμερα, με βαθιά συγκίνηση και σεβασμό, σκύβουμε το κεφάλι μπροστά στη μνήμη των θυμάτων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Μνημονεύουμε τους προγόνους μας που χάθηκαν εκείνον τον μαύρο Σεπτέμβριο του 1922.
Και τους υποσχόμαστε κάτι απλό, αλλά πολύτιμο: Δεν θα σας ξεχάσουμε ποτέ. Θα κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη σας και θα προσπαθούμε κάθε μέρα να κάνουμε την πόλη που μας εμπιστευθήκατε καλύτερη.
Η Νέα Φιλαδέλφεια και η Νέα Χαλκηδόνα είναι ο τόπος όπου ζούμε, αλλά ταυτόχρονα είναι ο τόπος στον οποίο συνεχίζεται η ζωή εκείνων που ξεριζώθηκαν.
Και όσο υπάρχει αυτή η πόλη, όσο υπάρχουν οι άνθρωποί της, όσο υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν και ακούν τις ιστορίες των παππούδων και των γιαγιάδων τους, η μνήμη τους θα ζει για πάντα».
