Γράφει ο Νίκος Καρούσος: Πολιτικός Μηχανικός
Οι πολιτικές δυνάμεις που διαχειρίζονται τις τύχες της χώρας καθ’ όλη την περίοδο της κρίσης μέχρι σήμερα, 
μιλούν μεν περί επιτροπείας, έστω και χαμηλόφωνα, αποφεύγουν, όμως, σκοπίμως να την καταδείξουν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους για το πώς οδηγήθηκε η χώρα στο σημείο αυτό. Αφηγήματα όπως «εκσυγχρονισμός», «επανίδρυση», «μεταρρυθμίσεις», «δίκαιη ανάπτυξη» και πρόσφατα, «επιτελικό κράτος» χρησιμοποιήθηκαν σαν οράματα – συνθήματα διακυβέρνησης αυτά τα χρόνια, σε μια συστηματική προσπάθεια να δοθεί μια πολιτική και ηθική διάσταση στο μοντέλο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης ανάπτυξης, που έχει αναγορεύσει το κέρδος και την οικονομική καταξίωση, ως τις υπέρτατες αξίες.
Είναι φανερό, σε πόσους άραγε, πως η εξουσία δεν ανήκει πια ούτε στην πολιτική ούτε στους πολιτικούς; Ανήκει σε ανεξέλεγκτες υπερεθνικές δομές και θεσμούς, που δεν έχουν καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση. Το πολιτικό προσωπικό της χώρας, πέρα από την αντικειμενική ανεπάρκειά του να χειριστεί ζητήματα που βρίσκονται στην απόλυτη αρμοδιότητα και δικαιοδοσία του, έχει αποδεχτεί σε πολύ μεγάλο βαθμό την κυρίαρχη ιδεολογική πολιτική αντίληψη της Παγκοσμιοποίησης. Της πολιτικής, δηλαδή, που επιβάλλει την εκχώρηση αρμοδιοτήτων από τα κράτη και τις εθνικές δομές, σε διάφορες συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές (ΑΔΑΕ), σε άλλες μη συνταγματικά κατοχυρωμένες ή ρυθμιστικές αρχές αλλά και σε μορφώματα όπως είναι οι διάφορες Εταιρείες Συμβούλων και οι ΜΚΟ. Αυτή την πολιτική που δρομολόγησε η συνταγματική αναθεώρηση το 2001, με αρχιτέκτονα τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Μια πολιτική που θεωρεί την εξυπηρέτηση, του χρηματιστικού κυρίως κεφαλαίου, υπέρτερη της Δημοκρατίας.
Είναι προκλητική η αποδοχή της παραβίασης του Συντάγματος, όταν κάποιοι που κατέχουν θέσεις σε «Ανεξάρτητες» Αρχές, (όπως ΕΛΣΤΑΤ, ΑΑΔΕ κ.λπ.) λογοδοτούν πρώτα ή και αποκλειστικά σε «θεσμούς», ΕΚΤ, Eurostat κ.λπ. και μετά, και αν θέλουν, εντός της χώρας.
ΜΚΟ – ΑΔΑΕ – ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ
Οι δούρειοι ίπποι της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού
Η σταδιακή μεταφορά αρμοδιοτήτων από εθνικούς θεσμούς σε διάφορα μορφώματα με διαμφισβητούμενη δημοκρατική νομιμοποίηση, αποτελεί την έμμεση και περισσότερο ύπουλη μορφή ιδιωτικοποίησης, με αποτελέσματα ιδιαίτερα καταστροφικά σε πολλαπλά επίπεδα για την εθνική οντότητα και κυριαρχία. Η διαδικασία αυτή, δεν έχει ασφαλώς καμιά σχέση με αυτήν του εκσυγχρονισμού και της επικαιροποίησης των θεσμών και μηχανισμών του κάθε κράτους, που κατά διαστήματα είναι απαραίτητη. Αντιθέτως, αποτελεί συνειδητή προσπάθεια παράκαμψης της νομιμότητας, όταν αυτή δεν επιτυγχάνεται είτε με την εξόφθαλμη καταστρατήγηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου είτε με την πίεση των υπηρεσιακών παραγόντων. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, καταβάλλεται μια εντυπωσιακά επίμονη και συνεχής προσπάθεια των ΜΜΕ, να πεισθούν οι πολίτες ότι όλη αυτή η διαδικασία είναι προς όφελός τους και η οποιαδήποτε αντίδραση αποτελεί αναχρονισμό.
Οι ανεξάρτητες διοικητικές Αρχές είναι γνήσια τέκνα της παγκοσμιοποίησης και της δημιουργίας ενιαίων οικονομικών χώρων, πέρα και πάνω από εθνικά σύνορα. Αποτελεί μια νεοφιλελεύθερη επιλογή για το πέρασμα της πολιτικής και κρατικής εξουσίας σε παράκεντρα που λειτουργούν αδιαφανώς εκτός κοινοβουλευτικού, δημοκρατικού και κοινωνικού ελέγχου.
Οι Εταιρείες Συμβούλων δημιουργήθηκαν από τις «χρόνιες παθογένειες και δυσλειτουργίες του δημοσίου τομέα, οι οποίες επιβάλλουν σήμερα ως άμεση και επιτακτική ανάγκη τον εκσυγχρονισμό και την αναδιοργάνωση του Κράτους και των δημόσιων υπηρεσιών» (sic!), κατά άποψη ενός partner(!) έργων του Δημόσιου Τομέα. Όμως, ο ρόλος, οι επιπτώσεις και το κόστος τους στα Δημόσια Ταμεία άλλα μαρτυρούν. Οι ΜΚΟ και ο ρόλος τους, μαζί με τα -κατά καιρούς- σκάνδαλα που τις συνοδεύουν, είναι περισσότερο γνωστά.
Αυτό όμως που προσχηματικά αναφέρεται ως αναδιοργάνωση και θεραπεία των δυσλειτουργιών του κράτους, όπως π.χ. η κατάργηση της γραφειοκρατίας, είναι πρακτικά μια προσπάθεια για την παράκαμψη της δημοκρατικής νομιμότητας και ουσιαστικά, όπου είναι δυνατόν, για την καταστρατήγησή της. Την καταστρατήγηση αυτή αναλαμβάνουν εκ του ασφαλούς, όντας στο απυρόβλητο, οι Εταιρείες Συμβούλων, προσδίδοντας κύρος και νομιμοφάνεια σε πολιτικές ή διοικητικές αποφάσεις.
Στα χρόνια των μνημονίων, το νομοθετικό έργο ακόμη και για ήσσονος σημασίας θέματα, δεν γίνεται πλέον με βάση τις εισηγήσεις θεσμοθετημένων οργάνων της Διοίκησης, αλλά κατόπιν μελετών και γνωμοδοτήσεων εξωτερικών παραγόντων, που σε πολλές περιπτώσεις έχουν συμφέροντα συμπλέοντα ή διαπλεκόμενα με το αντικείμενο που τους ανατέθηκε για να γνωμοδοτήσουν.
Θεσμοί, μνήμη και συνέχεια του κράτους
Από αρχαιοτάτων χρόνων, η διατήρηση και η μεταβίβαση γνώσης και εμπειρίας υπήρξαν απαραίτητα συστατικά στοιχεία για τη συνέχεια και αναπαραγωγή της κοινότητας. Είναι ιστορικά γνωστός ο ρόλος πανάρχαιων θεσμών όπως το Συμβούλιο Γερόντων, το Ιερατείο και η Γερουσία, που μεταξύ των άλλων αποσκοπούσαν στην άμυνα της αγέλης, στη συνέχεια της ομάδας και τέλος στη θέσπιση και εφαρμογή κανόνων λειτουργίας της. Η διατήρηση ηθών, εθίμων και των μύθων της ομάδας, αποτελούν συνεκτικά στοιχεία της, και η καταστροφή τους αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο γι’ αυτήν.
Θεσμική μνήμη είναι η καθιέρωση τυποποιημένων διαδικασιών, η διατήρηση αρχείων, φακέλων και όλων των απαραίτητων στοιχείων που διαφυλάσσουν, μεταβιβάζουν, αναπαράγουν και προσδίδουν σε μια οργάνωση, πάνω απ’ όλα, διάρκεια και συνέχεια. Μια χώρα που δεν έχει θεσμική μνήμη και συνέχεια, κυβερνιέται τυχαίως και χώρα που κυβερνιέται τυχάρπαστα δεν έχει μέλλον. Είναι εμφανές ότι αυτό που σήμερα επιχειρείται στη χώρα μας, είναι η βίαιη διαγραφή της θεσμικής μνήμης.
• Σταδιακά και μεθοδικά, Υπηρεσίες του Δημόσιου Τομέα υποστελεχώνονται, με την εξώθηση του παλιού και έμπειρου προσωπικού σε συνταξιοδότηση, με τη βιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων σε νεοσύστατες δομές, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, χωρίς μελέτη και χωρίς την απαιτούμενη προετοιμασία.
• Κατακερματίζονται αρχικά, απαξιώνονται λειτουργικά και οικονομικά, και ιδιωτικοποιούνται στη συνέχεια, νευραλγικοί τομείς του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, ο ΟΣΕ κ.λπ. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια κατακτημένης εμπειρίας και τεχνογνωσίας πολλών δεκαετιών. Εμπειρία και τεχνογνωσία, που διατηρεί ακόμη το υφιστάμενο προσωπικό, και χάρη στις οποίες στήθηκε το μεταπολεμικό κράτος μέσα από τα ερείπια του πολέμου.
• Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργεί η κατάργηση της μονιμότητας των υπαλλήλων σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ, η εξόφθαλμη καταστρατήγηση της ιεραρχίας, της επετηρίδας και της όποιας αξιοκρατίας επικρατούσε, με την αντικατάσταση του μόνιμου προσωπικού, με προσωπικό άπειρο, κακοπληρωμένο, εργασιακά ανασφαλές και ευάλωτο σε άνωθεν πιέσεις.
• Τέλος, η επιβολή πρόσληψης «ειδικών» εξωυπηρεσιακών παραγόντων και στελεχών προερχομένων από τον ιδιωτικό τομέα, καθηγητών ΑΕΙ και λοιπών «τεχνοκρατών» νεοφιλελεύθερης κοπής, αποτελεί το επιστέγασμα της όλης διαδικασίας αποδιάρθρωσης – απορύθμισης. Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό ότι πρόκειται για τα ίδια ανακυκλούμενα πρόσωπα που χρησιμοποιούνται από όλες τις κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως κόμματος, που βρίσκεται στην εξουσία, τα οποία, αφού διεκπεραιώσουν τη δουλειά τους, αδρά αμειβόμενα, επιστρέφουν στις προηγούμενες θέσεις τους.
Είναι εμφανές ότι οι καταστάσεις που παρακολουθούμε και αφορούν ουσιαστικά στην καταστροφή της όποιας οργάνωσης εξακολουθεί να λειτουργεί στη χώρα μας, δεν έχουν καμιά σχέση με την επικαιροποίηση διαφόρων τομέων της Δημόσιας Διοίκησης ή με τη βελτίωση των διαδικασιών λειτουργίας της.
Επισημαίνεται, τέλος, ότι οι χώρες του «σκληρού πυρήνα της Ε.Ε.», που εφαρμόζουν ανάλογες νεοφιλελεύθερες πολιτικές, φροντίζουν επιμελώς να διατηρούν υπό τον απόλυτο έλεγχο του κράτους, όχι μόνον τη θεσμική μνήμη της χώρας τους αλλά και τις νευραλγικές επιχειρήσεις που διαχειρίζονται δημόσια αγαθά και τομείς στρατηγικής σημασίας.
Αντίθετα, είναι εντυπωσιακό πως χώρες σαν τη δική μας εκχωρούν τις Δημόσιες Υπηρεσίες τους και τις εταιρείες δημοσίου συμφέροντος, στις αντίστοιχες κρατικές δομές των νεοαποικιοκρατών της Ε.Ε. (COSMOTE, FRAPORT, FERROVIA)!!! Το όλο ζήτημα θα μπορούσε να το δει κάποιος σαν κωμωδία, αν δεν ήταν τραγωδία για την πατρίδα μας.
