Γράφει η Ευτυχία Παρασύρη
Απόφοιτη του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ
Πρόεδρος Forum Νέων Δήμου Αμαρουσίου
Εντεταλμένη Σύμβουλος Κοινωνικών Δικτύων Δήμου Αμαρουσίου
Η συμμετοχή των νέων στην πολιτική έχει ιδιαίτερη αξία όχι επειδή η ηλικία αποτελεί από μόνη της προσόν, αλλά επειδή οι σημερινοί νέοι και νέες έχουν διαμορφώσει στάσεις, αντιλήψεις και προτεραιότητες μέσα σε ένα κοινωνικό, οικονομικό και τεχνολογικό περιβάλλον που μεταβάλλεται διαρκώς. Αυτή η εμπειρία μπορεί να αναδείξει στη δημόσια συζήτηση ανάγκες, προβληματισμούς και τρόπους προσέγγισης, που διαφορετικά μπορεί να μένουν λιγότερο ορατοί.
Η παρουσία τους στη δημόσια ζωή συνδέεται, επομένως, με την ίδια την έννοια της αντιπροσωπευτικότητας.
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα διαμορφώνουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο οι νεότερες γενιές θα εργαστούν, θα δημιουργήσουν, θα σχεδιάσουν τη ζωή τους και θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών. Είναι εύλογο, λοιπόν, η οπτική τους να αποτελεί μέρος της διαδικασίας μέσα από την οποία διαμορφώνονται αυτές οι αποφάσεις.
Παράλληλα, ακούγεται συχνά η άποψη ότι οι νέοι δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική ή ότι έχουν απομακρυνθεί από αυτήν. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η πολιτική συμμετοχή δεν εκφράζεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο ούτε εξαντλείται στις παραδοσιακές μορφές δραστηριοποίησης. Οι νέοι και οι νέες συμμετέχουν τόσο μέσα από αυτές όσο και μέσα από διαφορετικούς τρόπους οργάνωσης, διεκδίκησης, δημόσιας παρέμβασης και κινητοποίησης.
Το ενδιαφέρον, λοιπόν, δεν απουσιάζει. Εκείνο που συχνά καθορίζει αν θα μετατραπεί σε σταθερή συμμετοχή είναι η αίσθηση πολιτικής αποτελεσματικότητας: κατά πόσο, δηλαδή, ένας νέος άνθρωπος πιστεύει ότι η φωνή και η παρουσία του μπορούν πράγματι να έχουν αποτέλεσμα. Όταν αισθάνεται ότι μπορεί να επηρεάσει, έστω και σε έναν βαθμό, όσα τον αφορούν, η απόσταση από την πολιτική μικραίνει. Όταν, αντίθετα, θεωρεί ότι οι αποφάσεις είναι ήδη ειλημμένες και ότι η συμμετοχή του δεν μεταβάλλει τίποτα, η αποστασιοποίηση γίνεται ευκολότερη.
Το πιο απαιτητικό μέρος της συζήτησης αρχίζει τη στιγμή που ένας νέος ή μια νέα αποφασίζει πράγματι να συμμετάσχει. Η πολιτική λειτουργεί μέσα σε δομές, πρακτικές και αντιλήψεις που έχουν διαμορφωθεί με τον χρόνο. Η είσοδος νέων ανθρώπων αποτελεί ένα πρώτο βήμα· το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι ακολουθεί και κατά πόσο η παρουσία τους μπορεί να μεταφραστεί σε λόγο, πρωτοβουλία και δυνατότητα επιρροής.
Η παρουσία νέων προσώπων μπορεί εύκολα να αξιοποιείται στον πολιτικό λόγο ως ένδειξη ανανέωσης και ως μήνυμα σύνδεσης με τη νέα γενιά. Δεν είναι λίγες οι φορές που η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη επικοινωνιακή αξία, χωρίς να συνοδεύεται απαραίτητα από αντίστοιχη μεταβολή στην πράξη.
Εκεί κρίνεται η διαφορά ανάμεσα στη συμβολική παρουσία και στην ουσιαστική συμμετοχή. Η στήριξη προς τη νέα γενιά αποκτά πραγματικό περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από εμπιστοσύνη, ευκαιρίες, δυνατότητα ανάληψης ευθύνης και, κυρίως, από την ελευθερία να εκφράζει άποψη, να διαφωνεί και να προτείνει. Όχι επειδή οι νέοι χρειάζονται ιδιαίτερη μεταχείριση, αλλά επειδή κάθε κάλεσμα για συμμετοχή έχει αξία μόνο όταν αυτή μπορεί να έχει πραγματικό αντίκρισμα.
Σε αυτό υπάρχει και μια ιδιαίτερη ευθύνη για όσους από εμάς έχουμε ήδη επιλέξει να κάνουμε αυτό το βήμα.
Έχοντας γνωρίσει από κοντά μια διαδρομή που δεν είναι πάντοτε εύκολη, γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να αισθάνεται ένας νέος άνθρωπος ότι μπορεί να βρει τον δικό του ρόλο και να παραμείνει ενεργός. Και ακριβώς γι’ αυτό μπορούμε, από τη θέση στην οποία βρίσκεται ο καθένας, να συμβάλουμε ώστε η διαδρομή να γίνει λίγο πιο ανοιχτή για εκείνους που θα ακολουθήσουν.
Δεν χρειάζονται μεγάλες διακηρύξεις. Χρειάζεται μια πολιτική κουλτούρα που δεν αρκείται στο να μιλά για τους νέους, αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε περισσότεροι να δοκιμάσουν, να αναλάβουν ευθύνη και να επιμείνουν.
Όσο περισσότεροι νέοι και νέες κάνουν αυτό το βήμα, τόσο λιγότερο η παρουσία τους μοιάζει με εξαίρεση και τόσο περισσότερο γίνεται φυσικό κομμάτι της πολιτικής ζωής.
