Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 03/10/2026
Ένας νέος γύρος παρασκηνιακών διπλωματικών επαφών βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς η Τεχεράνη φέρεται να έλαβε μέσω του Κατάρ την αμερικανική απάντηση στο επταήμερο σχέδιο για αποκλιμάκωση και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η βασική διαφωνία Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δεν αφορά τόσο τα επιμέρους στοιχεία της πρότασης όσο τη σειρά και τον χρόνο εφαρμογής τους, με αποτέλεσμα η εξέλιξη αυτή να αφήνει ανοιχτό ένα νέο παράθυρο διαπραγμάτευσης ξανά από την αρχή, παρά την προηγούμενη απόρριψη των ιρανικών όρων από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Μεγάλη… εβδομάδα
Η πρόταση της Τεχεράνης προς την αμερικανική πλευρά προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης μέσα σε επτά ημέρες, περιλαμβάνοντας τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και την επανεκκίνηση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν δηλώνει ότι μπορεί να αποκαταστήσει την κανονική ναυσιπλοΐα στα κλειστά Στενά του Ορμούζ. Το Κατάρ συνεχίζει τη διαμεσολάβηση, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών και αναζητώντας έναν συμβιβασμό που θα δώσει πολύτιμες ανάσες και στην παγκόσμια οικονομία.
Οι επαφές στη Νέα Υόρκη
Η νέα παρασκηνιακή διπλωματική εξέλιξη έρχεται μετά τις δύσκολες επαφές στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και τις απαιτήσεις της αμερικανικής πλευράς για ευρύτερες δεσμεύσεις από το Ιράν, ιδιαίτερα στο κομβικό ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος. Η αβεβαιότητα ωστόσο παραμένει υψηλή και το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης για τη ναυσιπλοΐα λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να επιβαρύνει την αγορά – κυρίως τις τιμές του πετρελαίου που «καίνε» ολόκληρο τον πλανήτη.
Αμερικανικό ερωτηματικό
Η αμερικανική πλευρά πάντως δεν έχει δεσμευτεί μέχρι στιγμής ούτε για άρση των κυρώσεων ούτε για τερματισμό της πίεσης, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαψεύσει δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία θα προσέφερε ελάφρυνση κυρώσεων με αντάλλαγμα συγκεκριμένες πυρηνικές δεσμεύσεις. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη εμφανίζεται μεν διατεθειμένη να εξετάσει έναν μηχανισμό σταδιακών βημάτων, αλλά μόνον υπό την προϋπόθεση ότι οι αμερικανικές κινήσεις θα προηγηθούν ή θα εφαρμοστούν παράλληλα.
Δυσοίωνες προβλέψεις
Αναλυτές που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου το 2026, επικαλούμενοι τις παρατεταμένες διαταραχές στις ροές μέσω του Περσικού Κόλπου, καθώς είναι χαρακτηριστικό ότι η άνοδος της τιμής για τον μήνα Σεπτέμβριο έκλεισε στο 14%. Όπως είναι φυσικό, η επόμενη φάση των επαφών ΗΠΑ – Ιράν θα κρίνει εάν η αμερικανική απάντηση μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνία για σταδιακή αποκλιμάκωση ή εάν η κρίση θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε έναν νέο κύκλο αμοιβαίων πιέσεων, με άμεσες συνέπειες για τις ενεργειακές αγορές και την παγκόσμια οικονομία.
