Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 14/11/2026
Mε την απειλή μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης να παραμένει (εδώ και μήνες) ενεργή, η «εύφλεκτη» Μέση Ανατολή βρίσκεται για ακόμη μια φορά σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο σημείο ισορροπίας. Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στον απόηχο του πολιτικού «τσαλακώματος» των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ, να μην προχωρήσει -προς το παρόν- σε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν δημιουργεί μεν ένα περιορισμένο περιθώριο νέων κινήσεων στη διπλωματική «σκακιέρα», χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζεται ότι η κρίση οδεύει προς οριστική εκτόνωση.
«Στενά» τα παράθυρα σύγκλισης
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη, ενώ οι διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Κατάρ επιχειρούν να αποτρέψουν μια νέα ανάφλεξη. Παρά τις επαφές, οι διαφωνίες παραμένουν σημαντικές και η προοπτική μιας συνολικής συμφωνίας εξακολουθεί να είναι αβέβαιη. Και το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Τα νέα περιστατικά με δεξαμενόπλοια, οι αναφορές για εκρήξεις και οι προειδοποιήσεις για επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου επιβεβαιώνουν ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παραμένει εξαιρετικά επισφαλής και η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές. Ακόμη και χωρίς νέα γενικευμένη σύγκρουση, οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές μεταφορές αρκούν για να διατηρήσουν υψηλό το κόστος ασφάλισης, μεταφοράς και προμήθειας καυσίμων. Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στις χώρες της Μέσης Ανατολής, αλλά μεταφέρονται στις ευρωπαϊκές οικονομίες, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
«Δεμένα χέρια» για Τραμπ
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα νέο πολιτικό περιβάλλον στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές και η κατάκτηση του ελέγχου των δύο Σωμάτων του Κογκρέσου δημιουργούν πρόσθετους περιορισμούς στις κινήσεις του Λευκού Οίκου. Πρακτικά η νέα σύνθεση του Κογκρέσου υποχρεώνει τον Τραμπ να επανεξετάσει τις πολιτικές του προτεραιότητες, καθώς οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τις διεθνείς στρατιωτικές εμπλοκές και τον τρόπο άσκησης της προεδρικής εξουσίας. Ταυτόχρονα, η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται κουρασμένη από τις διεθνείς στρατιωτικές εμπλοκές, ενώ το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν αποκτά ολοένα μεγαλύτερη πολιτική σημασία.
Τα διλήμματα και η Ευρώπη
Κάπως έτσι, για τον Ντόναλντ Τραμπ η επιλογή δεν είναι εύκολη, καθώς τα διλήμματα και το διακύβευμα είναι μεγάλα. Μια νέα στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, ενώ μια συμφωνία που θα εκληφθεί ως υποχώρηση θα προκαλούσε αντιδράσεις στο εσωτερικό του πολιτικού του στρατοπέδου. Και στη μέση όλων αυτών των εύθραυστων ισορροπιών βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς μια ακόμη παράταση της… ήδη παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης θα μπορούσε να ακυρώσει τις ήδη δύσκολες προσπάθειες για οικονομική σταθεροποίηση και να τροφοδοτήσει νέες κοινωνικές εντάσεις, όπως αυτές που συγκλόνισαν τη Γαλλία, την Ισπανία και το Βέλγιο το προηγούμενο διάστημα.
