Η βαναυσότητα του Στάλιν δεν την προκαλούσε μόνο η πολιτική ανάγκη ή η λαχτάρα του για την εξουσία: οφειλόταν επιπλέον και στο μίσος του για τους ανθρώπους, κι ακόμα χειρότερα, στο μίσος του για τη μνήμη των ανθρώπων που τον είχαν βοηθήσει να στήσει τα ψέματά του και να ξαναγράψει την ιστορία. Μια ιστορία που την είχαν διαστρέψει οι ηγέτες, που για 74 χρόνια ήταν κύριοι της εξουσίας και, φυσικά της Ιστορίας…
Ο Ραμόν Μερκαντέρ θα θυμόταν σε όλη του τη ζωή, εκείνο το τέλος του πρωινού και την αρχή του απογεύματος της 20ής Αυγούστου του 1940. Την ημέρα που σκότωσε, με το πιολέ, τον Τρότσκι. Το πιολέ, το αναρριχητικό εργαλείο, που άρεσε του Ραμόν, λόγω του συμβολισμού που περιέκλειε η χρήση του. Ήταν σκληρό, βίαιο, εκδικητικό: ένα θανατηφόρο αμάλγαμα του σφυριού και του δρεπανιού.
Ο Ραμόν Μερκαντέρ ήταν θύμα και δήμιος . Ήταν περισσότερο δήμιος παρά θύμα κι αυτό δεν τον άφηνε να ζήσει με γαλήνη. Είναι πολύ φριχτό να ζεις όλη σου τη ζωή σαν να είσαι άλλος, λέγοντας πως είσαι άλλος, και να ξέρεις πως είναι καλύτερο να ζεις κρυμμένος πίσω από κάποιο άλλο όνομα επειδή νιώθεις ντροπή για τον ίδιο σου τον εαυτό…
Για το τι είχε κάνει ο Ραμόν Μερκαντέρ, ο νεαρός Ιβάν ένιωθε αηδία, αλλά επιπλέον ένιωθε και συμπόνια γι’ αυτόν, για τον τρόπο που τον είχαν χρησιμοποιήσει, για την ντροπή που του προκαλούσε το να είναι αυτός που ήταν. Τον Ραμόν Μερκαντέρ τον είχαν σκοτώσει πολλές φορές. Του είχαν πάρει τα πάντα, το όνομα, το παρελθόν, τη βούληση, την αξιοπρέπειά του. Το ήξερε ότι ήταν ένας δολοφόνος και δεν αξίζει συμπόνια, αλλά δεν μπορούσε ο Ιβάν να ξεφύγει από αυτήν!
Ο συγγραφέας δέχεται ότι το αληθινό μεγαλείο του ανθρώπου βρίσκεται στην άνευ όρων καλοσύνη, στην ικανότητα να δίνει σε αυτούς που δεν έχουν τίποτα, όχι όμως εκείνο που μας περισσεύει, αλλά ένα κομμάτι από τα λίγα που έχουμε.
Και με τους ανθρώπους τι γίνεται; αναρωτιέται ο συγγραφέας. Άραγε, σκέφτηκε ποτέ κανένας τους τούς ανθρώπους; Μήπως ρώτησαν κανένα, τον Ιβάν, τον Ραμόν, αν συμφωνούσαν να αναβάλλουν όνειρα, ζωή και όλα τα υπόλοιπα μέχρι να σβήσουν τα όνειρα, η ζωή, μέσα στην ιστορική κόπωση και την Ουτοπία που έχει πια διαστραφεί;
Αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης αυτού του συγκλονιστικού βιβλίου, όλη εκείνη την κοσμική καταστροφή και τη σημασία που είχε το έγκλημα του Μερκαντέρ, μέσα σε τόση προδοσία. Επίσης, αναρωτιέται ο αναγνώστης, ποιος ήταν πιο άρρωστος, ο Στάλιν ή η κοινωνία που του επέτρεψε να θεριέψει;
Πρόκειται για μια ιστορία αγάπης, τρέλας και θανάτου, που θα βοηθήσει κάπως να καταλάβουμε πώς και γιατί διαστρεβλώθηκε η Ουτοπία του 20ού αιώνα αλλά, επιπλέον, θα προκαλέσει ακόμα και συμπόνια.
Πρόκειται για Αριστούργημα. Διαβάστε το.
——————————–
Ο Λεονάρντο Παδούρα γεννήθηκε το 1955 στην Αβάνα. Έχει εργαστεί ως σεναριογράφος, δημοσιογράφος και κριτικός. Έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα και δοκίμια. Εκείνη όμως που τον έκανε παγκοσμίως γνωστό είναι η αστυνομική τετραλογία του «Οι τέσσερες εποχές»(«Ένα άψογο παρελθόν», «Άνεμοι της Σαρακοστής», «Μάσκες», «Φθινοπωρινό τοπίο»). Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ έχει βραβευτεί στην Κούβα, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, και την Αυστρία. Άλλα έργα του είναι «Αντιός, Χεμινγουέϊ», «Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη» κ.ά.
Κώστας Τραχανάς
