Με την ευκαιρία της επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το Cine -Δράση την Πέμπτη 17 Νοεμβρίου στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ προβάλλει το εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ «Κατάσταση πολιορκίας» του Κώστα Γαβρά. Η ταινία, που απέσπασε το Βραβείο των Ηνωμένων Εθνών στα BAFTA, αναφέρεται στις αμερικανικές επεμβάσεις στην Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα στην Ουρουγουάη. Χώρα μακρινή, αλλά πολύ κοντινές, αν όχι ίδιες οι πρακτικές της υπερδύναμης που επέβαλε και την δικτατορία στην Ελλάδα.
«Εν μέσω μιας πρωτοφανούς ρευστής κατάστασης στη χώρα μας και παγκοσμίως συμπληρώνονται φέτος 49 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Και αν κάποιοι από όσους συμμετείχαν μας αποχαιρετούν σιγά-σιγά και άλλοι επέλεξαν διαφορετικούς δρόμους από αυτούς της νιότης τους, η αλήθεια είναι ότι σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή τα αιτήματα του ζητούν επιτέλους ικανοποίηση. Γιατί ακόμα δεν εξασφαλίστηκε για όλο το λαό ούτε ΨΩΜΙ, ούτε ΠΑΙΔΕΙΑ, ούτε ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ δέχεται επίθεση στον βασικό πυρήνα της και η εξάρτηση της χώρας από ξένες δυνάμεις παίρνει νέες μορφές και αποκτά πολύμορφες διαστάσεις» επισημαίνει σε σχετική ανακοίνωση η δραστήρια Κινηματογραφική Λέσχη.
Μια αληθινή ιστορία
Ο Γαβράς μετά το «Ζ», συνεχίζει το κινηματογραφικό του ταξίδι στον κόσμο, εντοπίζοντας και αξιοποιώντας πολιτικές καταστάσεις που δύσκολα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν δημοκρατικές, δίνοντας σάρκα και οστά στο «πολιτικό θρίλερ», ένα είδος σινεμά που μέχρι τότε δεν υπήρχε καταχωρημένο. Σταματά στην Λατινική Αμερική και την Ουρουγουάη, που μόλις έχει συνέλθει από πολυετή στρατιωτική δικτατορία. Αλλά και πάλι το κράτος δεν λειτουργεί σύμφωνα με τους θεσμούς. Τα μέλη της κυβέρνησης είναι όλοι πάμπλουτοι επιχειρηματίες, που κινούνται σύμφωνα με τα συμφέροντα και τις επιταγές των ΗΠΑ. Τότε εισβάλλουν στην καθημερινότητα της χώρας οι Τουπαμάρος, αριστεροί αντάρτες πόλης που η δράση τους περιλαμβάνει απαγωγές. Σε μία από αυτές ανάμεσα στους απαχθέντες υπάρχει ένας Αμερικάνος που διατείνεται πως είναι εκπρόσωπος εταιρίας τηλεπικοινωνιών που θέλει να βελτιώσει το τηλεφωνικό δίκτυο της Ουρουγουάης. Στην πραγματικότητα είναι ο Νταν Μιτριόνε, μυστικός πράκτορας των ΗΠΑ εξειδικευμένος σε πρακτικές ανάκρισης με χρήση βασανιστηρίων (ηλεκτροσόκ) και εκπαιδευτής των λατινοαμερικανικών αστυνομιών στις σύγχρονες «τεχνικές ανάκρισης» της CIA. Έχει ήδη διαπρέψει στη Βραζιλία, χώρα επίσης προβληματική πολιτικά, όπως άλλωστε και η γειτονική Αργεντινή. Οι αντάρτες θα ζητήσουν ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωση του Μιτριόνε, να αφεθούν ελεύθεροι 150 πολιτικοί κρατούμενοι, αίτημα που απορρίπτει η κυβέρνηση της Ουρουγουάης, μετά από συνεννόηση με τους Αμερικάνους. Κατόπιν τούτου ο απαχθείς θα βρεθεί εκτελεσμένος λίγες μέρες αργότερα.
Δύο χρόνια αργότερα, η παραπάνω αληθινή ιστορία έγινε σενάριο από τους Γαβρά και Solinas και στη συνέχεια ταινία. Οι δυο τους είχαν δουλέψει πολύ και προς διάφορες κατευθύνσεις για να συγκεντρώσουν στοιχεία για το φιλμ. Ανάμεσα στα άλλα, είχαν κουβεντιάσει και με τους Τουπαμάρος οι οποίοι έβλεπαν αρκετά ευνοϊκά, αν και με επιφυλάξεις, την δημιουργία μιας ταινίας για τον αγώνα τους. Τα γυρίσματα έγιναν το 1972 στην Χιλή του Αλιέντε, στο Σαντιάγκο, το Βαλπαραΐσο και την Βίνια ντελ Μαρ. Η Χιλή επιλέχθηκε αφενός γιατί ήταν απαραίτητο να γυριστεί το φιλμ στην Λατινική Αμερική και αυτή ήταν η μόνη χώρα χωρίς λογοκρισία. Αφετέρου η ανάπτυξη της κινηματογραφικής της βιομηχανίας επέτρεπε να γυριστεί μια ταινία υψηλών απαιτήσεων. Με βάση τα παραπάνω ο Γαβράς κάνει ένα φιλμ που έχει πολιτικό θέμα και ταυτόχρονα ενσωματώνει τεχνικές σκιαγράφησης των χαρακτήρων και εξέλιξης της «αγωνίας. Έξοχη για ακόμη μια φορά η ερμηνεία του Yves Montand, που υποδύεται εδώ τον αρνητικό χαρακτήρα της ιστορίας. Ξεχωρίζει επίσης ο Renato Salvatori, ως σαδιστής αρχηγός της Αστυνομίας.
Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη
Τη μουσική έχει γράψει ο Μίκης Θεοδωράκης, ο οποίος και δηλώνει σε συνέντευξή του: «Τις μέρες των Χριστουγέννων του 1972 τις περάσαμε με τον Κώστα Γαβρά και τους μουσικούς σ’ ένα στούντιο στο Παρίσι, ηχογραφώντας τη μουσική του φιλμ «Κατάσταση Πολιορκίας»…Στο φιλμ αυτό, εκτός από τους μουσικούς της ορχήστρας μου, χρησιμοποίησα και τους Χιλιανούς Los Calchakis. Κι αυτό γιατί είδα το φιλμ σαν μια πτυχή του έπους του αγώνα των Νοτιαμερικανών εναντίον του Βορειοαμερικανικού ιμπεριαλισμού και των μεθόδων του, όπως τις περιγράφει και ο Pablo Neruda στο «Canto General», που κατά σύμπτωση συνέθετα εκείνο τον καιρό…Μετά από λίγο καιρό με επισκέφθηκε ο Υβ Μοντάν στο σπίτι μου και ανήσυχος μου είπε ότι ενώ στην αρχή ο Γαβράς είχε βάλει στο φιλμ όλη τη μουσική, στη συνέχεια αφαίρεσε ένα μεγάλο μέρος της, πράγμα που τον λυπούσε, δεδομένου ότι του άρεσε πολύ όπως την είχε ακούσει αρχικά. «Το φιλμ φτωχαίνει» μου είπε, «κάνε κάτι για να ξαναμπεί»….Σε λίγο βρεθήκαμε και οι τρεις και είδαμε το φιλμ με την κομμένη μουσική. Όταν ρώτησα τον Γαβρά γιατί το έκανε, μου είπε ότι τελικά φοβόταν ότι αυτός ακριβώς ο επικός χαρακτήρας της μουσικής θα δημιουργούσε ψευδαισθήσεις και αυταπάτες, μιας και ο ίδιος πίστευε ότι ο αγώνας των Tupamaros είναι αδιέξοδος…..Νομίζω ότι είχε τελικά δίκιο». To soundtrack όμως περιλαμβάνει όλη τη μουσική σύνθεση.
Στην πατρίδα μας η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά μετά την πτώση της δικτατορίας, στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1974.
Γαλλία,Ιταλία,Ισπανία, Δυτική Γερμανία, Πολιτικό θρίλερ, 1973. Διάρκεια: 115’. Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς. Σενάριο: Franco Solinas, Κώστας Γαβράς. Πρωταγωνιστές: Yves Montand, Renato Salvatori, O.E. Hasse, Jacques Weber, Jean–Luc Bide. Μουσική Soundtrack: Mikis Theodorakis, Μυθοπλασία, , έγχρωμο 115 λεπτά
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=nsByMnQbxck
