Το Cine -Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 14 Μαΐου, στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ (Υμηττού και Πλαταιών) με την ταινία «Μια αξιοπρεπής οικογένεια» του Massoud Bakhshi. Ο έμπειρος στα ντοκιμαντέρ σκηνοθέτης κάνει εδώ το ντεμπούτο του στις ταινίες μυθοπλασίας με ένα ιδιότυπο φιλμ νουάρ που ισορροπεί ανάμεσα στο οικογενειακό δράμα και το πολιτικό θρίλερ και προβλήθηκε στο Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών στις Κάννες. Με όχημα μια αμιγώς προσωπική ιστορία ο σκηνοθέτης δίνει στο διεθνές κοινό μια πραγματική εικόνα του σημερινού λαού του Ιράν, μακριά από τη μονόπλευρη, συχνά εμπαθή ενημέρωση που «προσφέρουν» τα δελτία ειδήσεων. ¨Ήρωες του είναι καθημερινοί άνθρωποι όλων των ηλικιών, της παλιάς και της νέας φρουράς, ιδεολόγοι και συμφεροντολόγοι, γυναίκες προοδευτικές ή φανατικές μουσουλμάνες, επιλεγμένοι επιδέξια για να εξυπηρετήσουν την ανάγκη μετατροπής ενός καθαρά ιρανικού θέματος από ξένο σε οικείο και πανανθρώπινο.
Η υπόθεση
Η ταινία «Μια Αξιοπρεπής Οικογένεια» επιβεβαιώνει την γενική εκτίμηση ότι η, δημοφιλής ανά τον κόσμο, ιρανική κινηματογραφία βρίσκεται στην ακμή της με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την εξωστρέφεια και τον ανθρωπισμό. Ο Bakhshi ως γνήσιος εκπρόσωπος της εμπνέεται από τη θεσμοθετημένη διαφθορά της πατρίδας του και διηγείται μια πραγματική, προσωπική ιστορία, που η πλοκή της διαδραματίζεται σε διάστημα μερικών ημερών, όμως ξεκινά από την επανάσταση του 1977, συνεχίζει κατά τη διάρκεια του πολέμου και καταλήγει στο σήμερα, στην τωρινή εμπειρία της πολυτάραχης χώρας.
Κεντρικός ήρωας είναι ο Αράς, ένας πανεπιστημιακός καθηγητής, χαμηλών τόνων και αποστασιοποιημένος από συγγενείς και φίλους, γεννημένος στο Ιράν που σπούδασε και δουλεύει στη Δύση τα τελευταία 22 χρόνια. Ο Αράς προσκαλείται από το πανεπιστήμιο της Σιράζ, μια πόλη μακριά από την Τεχεράνη, για έναν κύκλο σεμιναρίων που διαρκεί μερικούς μήνες. Στη Σιράζ ζει η μητέρα του, η οποία έχει χωρίσει από τον πατέρα του από την εποχή που αυτός ήταν έφηβος. Μία εβδομάδα πριν την αναχώρησή του για τη Δύση, έρχεται αντιμέτωπος με μια δυσάρεστη έκπληξη. Οι αρχές δεν του επιτρέπουν την έξοδο από τη χώρα καθώς τον θεωρούν ανυπότακτο και υπόχρεο στρατιωτικής θητείας. Παράλληλα, οι πρυτανικές αρχές διακόπτουν τα σεμινάριά του προσβάλλοντας βάναυσα την ελευθερία του λόγου. Η εμφάνιση ενός δικηγόρου, εκπροσώπου του ετοιμοθάνατου πατέρα του, ο οποίος αφήνει στον γιο και την πρώην σύζυγό του ένα τεράστιο χρηματικό ποσό, περιπλέκει και άλλο τα πράγματα. Η μητέρα αρνείται τα χρήματα, τα χαρακτηρίζει βρώμικα. Πιστεύει ότι ο πρώην σύζυγος της επιχειρεί να εξαγοράσει με αυτά αμαρτίες του παρελθόντος. Και κάπως έτσι ο Αράς βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια δίνη από οικογενειακές και οικονομικές ίντριγκες, ενώ ανακαλύπτει ξανά μια χώρα που έχει υποστεί ριζικές αλλαγές και πλέον λειτουργεί με κώδικες άγνωστους στον ίδιο. Τα νήματά της οικογενειακής συνωμοσίας κινεί ο ετεροθαλής αδελφός του, εκπρόσωπος μιας διεφθαρμένης μεσαίας τάξης που διαπλέκεται ποικιλοτρόπως με την επίσημη εξουσία. Με τον θάνατο του πατέρα του, μαθαίνει τα μυστικά της «αξιοπρεπούς οικογένειάς» του και τότε αναγκάζεται να κάνει τις επιλογές του. Έτσι ενώ αρχικά απλά παρατηρεί, χωρίς να αντιδρά ή να συμμετέχει στις εξελίξεις στη συνέχεια επιλέγει συνειδητά να παραμείνει και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις.
Η σκηνοθεσία
Ο Bakhshi, μιλώντας για την ταινία του, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Σε αυτήν την ταινία συνυπάρχουν διάφορες αφηγηματικές προσεγγίσεις γιατί αγαπώ ιδιαίτερα την ικανότητα του σύγχρονου κινηματογράφου να παντρεύει διαφορετικά είδη. Η «Αξιοπρεπής Οικογένεια», ακολουθεί τη δομή μιας ταινίας εγκλήματος, ενός θρίλερ… Έχω δεχθεί επιρροές και αντλώ έμπνευση από ταινίες όπως αυτές του Jean-Pierre Melville ή το Νέο Κύμα. Η ίντριγκα που ορίζει την πορεία του Αράς, του κεντρικού ήρωα, είναι το προοδευτικό ξεδίπλωμα μιας σειράς μυστικών και δολοπλοκιών. Μια άλλη γραμμή της αφήγησης είναι εμπνευσμένη από τις ταινίες που πραγματεύονται «οικογενειακά δράματα» και κυρίως από τον Ιταλικό Νέο-ρεαλισμό. Το δράμα λαμβάνει χώρα μέσα στην οικογένεια. Αυτές οι γραμμές μπλέκονται, αλληλοσυμπληρώνονται, διασταυρώνονται. Σε αυτές προστίθενται, όταν ανακαλείται το παρελθόν που έζησε ο Αράς, κινηματογραφικά αρχεία από τον πόλεμο. Αυτό με παθιάζει ακόμα περισσότερο μιας και προέρχομαι από το ντοκιμαντέρ…».
Ο κεντρικός χαρακτήρας, συνεχίζει, «δεν φέρει τυχαία το όνομα ενός ήρωα της προφορικής ιρανικής παράδοσης, του Arash l Archer, τον οποίο ο θρύλος θέλει να θυσιάστηκε για να σώσει την πατρίδα. Ο Αράς δεν είναι ένας «εξόριστος»: έφυγε όταν ήταν έφηβος για να σπουδάσει. Οι περιπέτειές του μεταξύ Σιράζ και Τεχεράνης εκτυλίσσονται σε λιγότερο από μια βδομάδα και η ταινία είναι σχεδόν εξολοκλήρου δοσμένη από τη ματιά του, ενώ περιλαμβάνει, σε φλας μπακ, τις παιδικές του αναμνήσεις που μας δίνουν μια άλλη χρονική διάσταση. Χρησιμοποίησα αυτό το διπλό χρόνο για να δώσω περισσότερη ένταση στο σενάριο και για να τονίσω ακόμα πιο πολύ το ερώτημα στο οποίο τελικά ο Arash πρέπει να δώσει μια απάντηση: να μείνει ή να φύγει; Όπου κι αν στρέψει το βλέμμα του, βλέπει σκηνές βίας, στους δρόμους της Τεχεράνης, στην εθνική οδό, παντού στην πόλη… αυτές οι σκηνές καθημερινής βίας ή κτηνωδίας τον περιβάλλουν ασταμάτητα, βλέπει τα σημάδια της στην καθημερινότητά του χωρίς να κάνει τίποτα. Ρωτάει τους φοιτητές του: «Τι μπορώ να κάνω;» Οι φοιτητές απαντούν: «Να μας βοηθήσετε.». Κεντρικό ζήτημα της νεολαίας του Ιράν είναι η αναζήτηση ταυτότητας, το νόημα του να είσαι σήμερα Ιρανός. Είναι το ίδιο ερώτημα που απασχολεί τη νεολαία όλου του κόσμου. Τι ακριβώς σημαίνει σήμερα να είσαι Έλληνας, Ιταλός, Ευρωπαίος; Και τι ακριβώς υποχωρήσεις πρέπει να κάνεις για να ανήκεις κάπου
Ιράν, Γαλλία, Δραματική, 2012. Διάρκεια: 90′ Σενάριο- Σκηνοθεσία: Massoud Bakhshi. Πρωταγωνιστούν: Babak Hamidian, Mehrdad Sedighian, Mehran Ahmadi
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=89QXMPa0XGQ
