Γράφει ο Ευθύμιος Φούντας: Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Γραμματέας Forum Νέων Αμαρουσίου
Η παγκοσμίως επιταχυνόμενη αύξηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης φέρνει στο προσκήνιο το μεγάλο ζήτημα της παραγωγής και συσσώρευσης αστικών αποβλήτων, των οποίων η αποτελεσματική διαχείριση αναδεικνύεται σε σημαντική πρόκληση διεθνώς. Η διαχείριση των αποβλήτων δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε αναχρονιστικές μεθόδους, αλλά προϋποθέτει σημαντικές μεταρρυθμίσεις βασισμένες στις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Ενός σύγχρονου μοντέλου, που καταργεί ουσιαστικά την έννοια των αποβλήτων και θέτει ως στόχο την επαναχρησιμοποίηση και τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πόρων που εμπεριέχονται σε αυτά.
Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται απαραίτητο να μειωθεί το ποσοστό των απορριμμάτων που οδηγεί η χώρα μας για ταφή στους ΧΥΤΑ και να υλοποιηθούν στρατηγικές που επικεντρώνονται στη βέλτιστη διαχείριση των βιοαποβλήτων, των αποβλήτων εκείνων, δηλαδή, που μπορούν να συλλεχθούν στους καφέ κάδους, οι οποίοι έχουν εισαχθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Τα βιοαπόβλητα αποτελούν άνω του 40% του συνόλου των αστικών αποβλήτων -ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό- περιλαμβάνοντας απορρίμματα τροφών και κουζίνας από οικίες και επιχειρήσεις, καθώς και προϊόντα κηπουρικής, τα οποία μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με τη μέθοδο της κομποστοποίησης σε ειδικές μονάδες επεξεργασίας.
Όμως, παρά τα σημαντικά βήματα που γίνονται τα τελευταία χρόνια για την καθιέρωση του καφέ κάδου, η διαχείριση των αστικών αποβλήτων παραμένει μια μεγάλη πρόκληση για τη χώρα μας. Η ταφή των απορριμμάτων σε ΧΥΤΑ εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια μέθοδο, σε ποσοστό που αγγίζει το 80%, απέχοντας κατά πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 25% και από τις πρακτικές άλλων κρατών που στοχεύουν σχεδόν αποκλειστικά στην κομποστοποίηση και στην ανακύκλωση. Οι πράσινοι κάδοι κυριαρχούν στην καθημερινότητά μας και δέχονται το σύνολο των απορριμμάτων, με ένα μεγάλο μέρος των βιοαποβλήτων που θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν, εάν τοποθετούνταν στους καφέ κάδους, να καταλήγουν και αυτά τελικά σε ΧΥΤΑ.
Απαιτείται, λοιπόν, μια ολιστική προσέγγιση, τόσο από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, όσο και από τους Δήμους, με ενέργειες που θα επιτρέψουν την προώθηση της κομποστοποίησης. Αυξάνοντας τους καφέ κάδους, έτσι ώστε να υπάρχει ένας για κάθε πολυκατοικία και κάθε κοινόχρηστο χώρο της πόλης, με συχνό πλύσιμο και συγκεκριμένη συχνότητα συλλογής. Εφαρμόζοντας στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, μέσω διαδραστικών ενημερωτικών δράσεων από τους Δήμους σε κάθε γειτονιά και τη δημιουργία μιας δημοτικής ιστοσελίδας με όλες τις πληροφορίες για τους καφέ κάδους, όπως το είδος των αποβλήτων που τοποθετούνται, τις θέσεις τους αποτυπωμένες σε
ψηφιακό χάρτη της πόλης και το πρόγραμμα αποκομιδής τους. Ενεργοποιώντας τη μαθητική κοινότητα μέσω θεματικών εργασιών, δραστηριοτήτων και σχολικών διαγωνισμών με αντικείμενο την προστασία του περιβάλλοντος μέσω της κομποστοποίησης. Τέλος, εξετάζοντας τη δυνατότητα σύνδεσης της χρήσης των καφέ κάδων με την εφαρμογή ενός συστήματος επιβράβευσης από τις τοπικές επιχειρήσεις, δίνοντας έτσι κίνητρα στους δημότες να συμμετάσχουν ενεργά και να λάβουν εκπτώσεις σε καταστήματα της πόλης που επιθυμούν να συνδράμουν στην προσπάθεια αυτήν ή σε δημοτικές υπηρεσίες, όπως αθλητικά και πολιτιστικά προγράμματα.
Η χωριστή διαλογή των βιοαποβλήτων στους καφέ κάδους επιτρέπει την παραγωγή κομπόστ, οργανικού λιπάσματος, που μπορεί να καλύψει την υψηλή ζήτηση σε χημικά λιπάσματα και να χρησιμοποιηθεί σε πάρκα και κοινόχρηστους χώρους από τους Δήμους που εφαρμόζουν τη διαδικασία αυτή, ως μια πιο οικονομική και ποιοτική λύση λιπάσματος. Ταυτόχρονα, η μέθοδος ταφής των απορριμμάτων κοστίζει ακριβά στους Δήμους, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν μεγάλα ποσά με βάση τους τόνους αποβλήτων που οδηγούν κάθε χρόνο στους ΧΥΤΑ. Αντίθετα, με τη χρήση των καφέ κάδων το λειτουργικό κόστος διαχείρισης των αποβλήτων μειώνεται κατά πολύ, με άμεσο όφελος προς τους δημότες, καθώς τα ποσά που δαπανώνται για ταφή απορριμμάτων θα μπορούν να αποδοθούν σε τεχνικά έργα και άλλες δημοτικές ανάγκες. Επιπλέον, περιορίζεται η ρύπανση του εδάφους, ευνοείται η συμμόρφωση με τους κανόνες της Ε.Ε. και δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίες.
Η χρήση των καφέ κάδων επιτρέπει τη χρήση των υλικών για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με πιο έξυπνο και αποτελεσματικό τρόπο, σε αντίθεση με την υγειονομική ταφή τους, η οποία αποτελεί μια περιβαλλοντική και οικονομική πληγή με διαστάσεις πιο ορατές από ποτέ. Η βέλτιστη διαχείριση των απορριμμάτων και η ένταξη των καφέ κάδων στην καθημερινότητά μας χρειάζεται αφενός ενημέρωση και ενθάρρυνση των πολιτών και αφετέρου εφαρμογή σύγχρονων πρακτικών με συγκεκριμένους στόχους από τους Δήμους.
Η μετάβαση σε μια καθαρή και πράσινη κυκλική οικονομία διαχείρισης αποβλήτων είναι ευθύνη όλων μας.
