Γράφει η Χρύσα Κιούση *
Διαπιστευμένη Life Coach & Mentor,
Διαπιστευμένη NLP Coach (Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός)
Γονεϊκό Coaching,
Επαγγελματίας Mindfulness & Compassion
Στην τελική ευθεία και για τις φετινές Πανελλήνιες εξετάσεις. Μαθητές στις επάλξεις για να διεκδικήσουν μια θέση σε κάποιο πανεπιστήμιο, μια θέση στο όνειρο για πολλούς.
Ανάμεσα στις παρέες ακούω και κάποιους γονείς όλο αγωνία: «Δίνουμε Πανελλήνιες φέτος. Έχουμε κάνει την προετοιμασία μας».
Σίγουρα οι εξετάσεις αυτές είναι οικογενειακή υπόθεση. Όπως σίγουρο είναι ότι θα φέρει και το αίσθημα του άγχους σε όλα τα μέλη της οικογένειας, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο. Ακόμη και εκείνοι οι γονείς που υποστηρίζουν ότι δεν αγχώνονται, τις τελευταίες μέρες νοιώθουν εκείνο το τσίμπημα στην καρδιά. Το τσίμπημα της αμφιβολίας, της προσμονής, της προσδοκίας.
Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες «γονιών Πανελληνίων».
– Η πρώτη είναι οι γονείς που έχουν ακουμπήσει τα προσωπικά τους όνειρα στις πλάτες των παιδιών τους. Είναι οι άνθρωποι που δεν μπόρεσαν, για κάποιους λόγους, να δουν τα δικά τους «θέλω» να παίρνουν σάρκα και οστά και αυτό τους πλήγωσε. Ίσως και να τους θύμωσε. Είναι οι γονείς που θεωρούν ότι έχουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή και στο όνειρο, μέσα από τα παιδιά τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αντιλαμβάνονται την πραγματική πρόθεσή τους. Έτσι, δημιουργούν μια κατάσταση απόλυτης πίεσης προς τα παιδιά αλλά και προς τους ίδιους τους εαυτούς τους. Υποστηρίζουν, πιστεύουν και προσπαθούν να περάσουν την πεποίθηση στα παιδιά ότι το Πανεπιστήμιο είναι μονόδρομος. Πολλές φορές τούς μεταφέρουν τη δική τους «αποτυχία» ως παράδειγμα προς αποφυγή.
Το αποτέλεσμα είναι το άγχος μέσα στην οικογένεια και κυρίως προς τα παιδιά να διογκώνεται. Ζουν με τον φόβο της αποτυχίας, δεν μπορούν να εστιάσουν στην ουσία των εξετάσεων και τελικά, σε πολλές περιπτώσεις, έχουμε ψυχοσωματικά συμπτώματα ή ακόμη και πιο ακραίες καταλήξεις.
– Η δεύτερη κατηγορία είναι οι γονείς που έχουν τελειώσει κάποιο πανεπιστήμιο, ασκούν το επάγγελμα που επέλεξαν να σπουδάσουν και βλέπουν τα παιδιά τους ως συνεχιστές τους. Για εκείνους είναι αυτονόητο τα παιδιά τους να τους διαδεχτούν, και θεωρούν αδιανόητο να θέλουν κάτι διαφορετικό, εφόσον ήδη τους έχουν στρωμένο έδαφος και δεν θα χρειαστεί να κοπιάσουν. Η πίεση στο να πετύχουν εκεί που πέτυχαν και οι ίδιοι γίνεται μια θηλιά στα παιδιά. Ξεχνούν ότι τα παιδιά τους είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα με τα δικά τους «θέλω», ταλέντα και όνειρα. Τα όνειρα γι’ αυτά τα παιδιά είναι σχεδόν απαγορευμένα. Φανταστείτε έναν κόσμο που δεν ονειρεύεται, ένα κόσμο που ακολουθεί μόνο τα «πρέπει». Αναλογιστείτε εκείνα τα παιδιά που δυστυχούν μεγαλώνοντας γιατί ακολουθήσαν ένα ξένο όνειρο. Θέλουμε να μεγαλώσουμε δυστυχισμένα, βεβιασμένα επιτυχημένα παιδιά ή ανεξάρτητα και χαρούμενα;
– Η τρίτη κατηγορία είναι «οι γονείς ανταγωνιστές». Στο μυαλό τους, κυριαρχεί τι έκανε πέρυσι το παιδί της ξαδέρφης, του γείτονα και της κουμπάρας. Πού πέτυχαν; Πόσο διάβασαν; Τι προοπτικές έχουν μέσα από την σχολή που εισήχθησαν; Για εκείνους, πρέπει οπωσδήποτε να πετύχει και το δικό τους παιδί καλύτερα αν όχι τα ίδια αποτελέσματα. Η σύγκριση θα έρθει αυθόρμητα και θα είναι ανελέητη. Θα πέσει σαν πέλεκυς και πάλι πάνω στους ώμους των παιδιών. Η σύγκριση, δεν είναι τίποτα άλλο από τον φόβο της κατωτερότητας, της μη αποδοχής από το πλήθος και κυρίως αποτέλεσμα της ματαιοδοξίας μας. Σε αυτήν την περίπτωση οι γονείς πολύ συχνά γίνονται αρκετά σκληροί απέναντι στα παιδιά. Τους μυούν στον αθέμητο ανταγωνισμό και ο αγώνας τους για την επιτυχία στηρίζεται σε σαθρά θεμέλια και όχι στις φιλοδοξίες που τρέφονται από πραγματικό ζήλο και αγάπη στα όνειρά τους.
– Η τέταρτη κατηγορία «γονιών Πανελληνίων» είναι οι γονείς που ανατράφηκαν με την ελευθερία επιλογών. Αυτοί οι γονείς, είχαν το προνόμιο να μεγαλώσουν ή να διεκδικήσουν μέσα από το κοινωνικό τους περιβάλλον τα «θέλω» τους, είναι οι άνθρωποι που αντιλήφθηκαν κάποια στιγμή στη ζωή τους, συνήθως νωρίς, ότι οι επιλογές μας είναι προσωπικές και είναι το μόνο και απόλυτα αναφαίρετο δικαίωμά μας στη ζωή. Είναι οι γονείς που θα σεβαστούν τις επιθυμίες των παιδιών τους και θα σταθούν κοντά τους.
Οι Πανελλήνιες, είναι η πρώτη δοκιμασία προς την ανεξαρτητοποίηση του εφήβου. Αν αυτό γίνει αντιληπτό από τους γονείς, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν ένα μοναδικό ταξίδι. Ακόμη κι αν αυτό εμπεριέχει άγχος και αγωνία ή δεν έχει την επιθυμητή κατάληξη.
Ο γονιός δεν δίνει εξετάσεις με το παιδί του. Αυτή είναι μια προσωπική μάχη του κάθε παιδιού. Ο γονιός οφείλει να είναι κοντά για να αφουγκράζεται, να ακούει και να συμβουλεύει το παιδί όταν εκείνο το ζητήσει. Ο γονιός στις Πανελλήνιες είναι εκεί ως εμψυχωτής. Να του δίνει το χέρι όταν η αμφιβολία και η αγωνία φωλιάζει στην ψυχή του παιδιού. Είναι εκεί να του λέει «τρέξε μπροστά κι εμείς σε στηρίζουμε. Ο δρόμος είναι δικός σου».
Ο γονιός οφείλει να αφήσει τις προσδοκίες που έχει για το παιδί του στην άκρη, να ξαναφέρει τα χαμένα όνειρά του στην επιφάνεια και να τα κυνηγήσει μόνος του. Ποτέ δεν είναι αργά, κι όχι μέσα από τα μάτια και τις προσπάθειες των παιδιών.
Οφείλει να γίνει όλος μια αγκαλιά για το παιδί που αγωνίζεται για τα όνειρά του. Γιατί τι άλλο μπορεί να μας δώσει απόλυτη ασφάλεια και ευτυχία από την αποδοχή και την αγκαλιά του γονιού μας;
* www.chryssakioussi.gr
info@chryssakioussi.gr
ch.kioussi@gmail.com
