Γράφει η
Μιλένα Αποστολάκη
Δικηγόρος, βουλευτής ΠΑΣΟΚ στον Βόρειο Τομέα Αθηνών
Στις 3.2.2025 συζητήθηκε στη Βουλή επίκαιρη ερώτησή μου µε αίτημα την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο. Στη συζήτηση της ερώτησης στη Βουλή απέφυγε να εμφανιστεί ο υπουργός Οικονομικών κ. Χατζηδάκης αναθέτοντας στον υφυπουργό, κ. Δήµα, να εμφανιστεί παρέχοντας διαβεβαιώσεις ότι η Κυβέρνηση θα προχωρήσει άμεσα σε μια ολιστική παρέμβαση για την ανακούφιση των δανειοληπτών. Παρήλθαν περίπου τέσσερις μήνες από τη συζήτηση της ερώτησης, η ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών άλλαξε ύστερα από τον ανασχηματισμό της 14ης Μαρτίου 2025 και μέχρι σήμερα η Κυβέρνηση δεν έχει αναλάβει καμία πρωτοβουλία για την ανακούφιση των δανειοληπτών και δεν έχει παρουσιάσει κανένα μέτρο για την ανακούφισή τους.
Το 2006 έως το 2008, χορηγήθηκαν στη χώρα µας στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο σε δεκάδες χιλιάδες ανυποψίαστους δανειολήπτες υπό το κράτος μιας πολιτικής επιθετικής πιστωτικής επέκτασης, δίχως επαρκές θεσμικό πλαίσιο προστασίας και ενημέρωσης από τις τράπεζες που υποβάθμισαν σκόπιμα τους κινδύνους, χωρίς προγράμματα αντιστάθµισης του συναλλαγματικού κινδύνου, καθώς δεν λήφθηκε καμία µέριµνα υπέρ των δανειοληπτών για τη συναλλαγματική μεταβολή. Οι τράπεζες, κατά την προώθηση των δανείων σε ελβετικό φράγκο, εστίαζαν στη σύγκριση του επιτοκίου τους µε εκείνο των δανείων σε ευρώ, αποσιωπώντας και υποβαθμίζοντας ότι ο συναλλαγματικός κίνδυνος μετατίθεται αποκλειστικά στους δανειολήπτες. Είναι επίσης γνωστό ότι έδιναν μπόνους στα στελέχη τους προκειμένου να πωλούν δάνεια σε ελβετικό φράγκο.
Τα επόμενα χρόνια της χορήγησης των δανείων αυτών ακολούθησε μια απρόβλεπτη σε έκταση επιδείνωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας που ανέτρεψε κάθε αναλογία παροχής και αντιπαροχής για τους δανειολήπτες, οδηγώντας τους σε τραγικό αδιέξοδο. Εξαιτίας της ακραίας ανατροπής της ισοτιµίας, οι δανειολήπτες καλούνται να πληρώσουν εδώ και πολλά χρόνια όχι µόνο υψηλότερους τόκους, αλλά και να επιστρέψουν ένα πολύ μεγαλύτερο κεφάλαιο από αυτό που έλαβαν και χρησιμοποίησαν για την αγορά κατοικίας τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά τη 18ετή εξυπηρέτηση των δανείων αυτών, συνήθως μέσα από ρυθμίσεις, οι οφειλές από τα δάνεια αυτά παραμένουν πάντα υψηλές, σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα ακόμη και στα επίπεδα του ποσού της αρχικής χορήγησης, παρά τα υψηλά ποσά που έχουν καταβληθεί για την αποπληρωμή τους.
Έτσι ξεκίνησε ένας μεγάλος δικαστικός -και όχι µόνο- αγώνας των δανειοληπτών που µέχρι και σήμερα δεν έχει δικαιωθεί. Η στάση των ελληνικών τραπεζών σε ότι αφορά την εφαρμογή συναλλαγματικής ισοτιμίας που διογκώνει πέρα από κάθε οικονομική λογική και µέτρο την οφειλή των δανειοληπτών είναι ιδιαίτερα επαχθής για τους τελευταίους και τους οδηγεί σε µια αδιέξοδη κατάσταση που εντέλει πλήττει και τα πιστωτικά ιδρύματα, αφού καθιστά αδύνατη την εξυπηρέτηση των δανείων αυτών. Αντίθετα, ο µετριασμός των συνεπειών για τους δανειολήπτες θα αποκαταστήσει καλύτερες συνθήκες αποπληρωμής, θα αμβλύνει τις αντιδικίες που έχουν προκληθεί και θα επιτρέψει καλύτερη εξυπηρέτηση αυτών των δανείων.
Οι πρόσφατες κυβερνητικές διαρροές στον Τύπο περί κυοφορούμενης ρύθμισης για την ένταξη των οφειλών σε ελβετικό φράγκο στην πλατφόρμα εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών αποτελούν εμπαιγμό για χιλιάδες δανειολήπτες, δεδομένου ότι θα συνεπάγεται την απώλεια των δικαιωμάτων τους ενώπιον των δικαστηρίων και παραίτησης από κάθε εκκρεμές ένδικο βοήθημα. Μια τέτοια ρύθμιση βρίσκεται εξάλλου, σε απόλυτη αναντιστοιχία µε τις δεσμεύσεις που είχε δώσει η Κυβέρνηση πριν λίγους μήνες για συνολική παρέμβαση για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο. Για τον λόγο αυτόν υπέβαλα ξανά ερώτηση στον υπουργό Οικονομικών για να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες για τους δανειολήπτες.
Ο νέος υπουργός Οικονομικών κ. Πιερακάκης, απέφυγε επίσης να απαντήσει, αναθέτοντας και πάλι στον υφυπουργό κ. Πετραλιά μια διεκπεραιωτική απάντηση που περιείχε γενικολογίες και αοριστολογίες για μέτρα που θα ανακοινωθούν εν ευθέτω χρόνω, ό,τι δηλαδή είχε αναφέρει και ο κ. Δήμας πριν 4 μήνες. Στο ίδιο έργο θεατές από μια Κυβέρνηση που συνειδητά αγνοεί ότι η κατάσταση χιλιάδων δανειοληπτών δεν χωρεί άλλη παράταση.
Η Κυβέρνηση επέλεξε να κρυφτεί για ακόμη μια φορά. Παρότι γνωρίζει ότι υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που οδηγούν στην ακυρότητα των όρων των δανειακών συμβάσεων για την επίρριψη του συναλλαγματικού κινδύνου στους δανειολήπτες, αρνείται να παρέμβει. Η άρνηση της Κυβέρνησης να δοθεί λύση για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο κατατάσσει τη χώρα μας ανάμεσα στα λίγα κράτη – μέλη της ΕΕ που δεν έχουν παρέμβει για την οριστική επίλυση του ζητήματος.
Αυτή τη στιγμή γίνονται πλειστηριασμοί και χάνονται περιουσίες πολιτών που έχουν δάνεια σε ελβετικό φράγκο και σήμερα ακόμα, η Κυβέρνηση αναφέρεται στα δάνεια αυτά σαν να υπάρχει άφθονος χρόνος για περαιτέρω συζητήσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι η επίλυση του προβλήματος απαιτεί πολιτική βούληση την οποία η Κυβέρνηση δεν διαθέτει.
Το ΠΑΣΟΚ έχοντας επανειλημμένα καταθέσει ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης του ζητήματος, με δίκαιο επιμερισμό του συναλλαγματικού κινδύνου ανάμεσα στους δανειολήπτες και τις τράπεζες, δεσμεύεται να συνεχίσει αυτόν τον αγώνα.
Η παρέμβαση της Πολιτείας, είναι οφειλόμενη πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης.
