Ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής βρίσκεται στην πρώτη τριάδα του Δείκτη Αποτελεσματικότητας Δήμων 2023 στην κατηγορία των 47 «Μητροπολιτικών Κέντρων» τον οποίο δημοσίευσε το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών σε συνεργασία με το Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Πολιτικής Οικονομίας και Διακυβέρνησης (ΚεΔΕΠΟΔ) του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
Αντιθέτως, από τους Δήμους του Βορείου Τομέα, ψηλά στην πρώτη δεκάδα της συγκεκριμένης κατηγορίας, βρίσκονται οι Δήμοι Αμαρουσίου (5η θέση), Παπάγου-Χολαργού (6η θέση), Χαλανδρίου (7η θέση) και Πεντέλης 9η θέση.
Αντιθέτως στις χαμηλότερες θέσεις της συγκεκριμένης λίστας των 47 Δήμων της συγκεκριμένης κατηγορίας βρίσκονται οι Δήμοι Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας (45η θέση), Φιλοθέης – Ψυχικού (43η θέση) και Λυκόβρυσης-Πεύκης (40η θέση).
Συγκεκριμένα, οι δήμοι που συγκαταλέγονται στο 10% με την καλύτερη συνολική επίδοση ανά κατηγορία είναι οι εξής:
– Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων: Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου, Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη, Δήμος Ηρακλείου Αττικής, και Δήμος Χαϊδαρίου.
– Μεγάλοι Ηπειρωτικοί Δήμοι: Δήμος Ηρακλείου Κρήτης, Δήμος Θέρμης, Δήμος Μαραθώνος, Δήμος Αλμωπίας, Δήμος Τρικκαίων, Δήμος Ελασσόνας, Δήμος Φλώρινας, Δήμος Βόλου, και Δήμος Χανίων.
– Μεσαίοι Ηπειρωτικοί Δήμοι: Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου, Δήμος Καμένων Βούρλων, Δήμος Ιστιαίας-Αιδηψού, Δήμος Πάργας, Δήμος Φαρσάλων, Δήμος Φαιστού, Δήμος Πυλής, Δήμος Μουζακίου, και Δήμος Μονεμβασίας.
– Μικροί Ηπειρωτικοί Και Μικροί Ορεινοί Δήμοι: Δήμος Ανωγείων, Δήμος Βελβεντού, και Δήμος Αγίου Βασιλείου.
– Μεγάλοι Και Μεσαίοι Νησιωτικοί Δήμοι: Δήμος Μυκόνου, και Δήμος Σαλαμίνας.
– Μικροί Νησιωτικοί Δήμοι: Δήμος Ύδρας, Δήμος Σκύρου, και Δήμος Οινουσσών.
«Οι δήμοι συνεχίζουν να μη μετρούν τις επιδόσεις τους»
Σύμφωνα με το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, «οι δήμοι στην Ελλάδα συνεχίζουν να μη συγκεντρώνουν κρίσιμα δεδομένα για τις επιδόσεις τους που θα τους επέτρεπαν να χαράσσουν, να παρακολουθούν και να υλοποιούν αποτελεσματικά τις πολιτικές τους σύμφωνα με τον Δείκτη Αποτελεσματικότητας Δήμων του 2023».
Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή των αποτελεσμάτων του, «σημαντική μπορεί να είναι στην κατεύθυνση αυτή η δημιουργία διαδικτυακού κόμβου παρακολούθησης των επιδόσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο Υπουργείο Εσωτερικών όπως προβλέπει ο νέος νόμος 5056/2023.
Η μεγαλύτερη αδυναμία των δήμων εντοπίζεται στη μέτρηση και τήρηση δεδομένων δεικτών βιωσιμότητας (πεδίο στο οποίο η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι η μικρότερη), ενώ η καλύτερη επίδοσή τους αφορά την οικονομική διαχείριση (πεδίο στο οποίο η διαθεσιμότητα των στοιχείων είναι η μεγαλύτερη).
Οι κατηγορίες
Ο Δείκτης Αποτελεσματικότητας των Δήμων επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικοί οι δήμοι στο έργο τους, προσεγγίζοντας την αποτελεσματικότητα (effectiveness) στο
πλαίσιο της αποδοτικότητας (efficiency) και της συμμόρφωσής τους (compliance) ως προς το κανονιστικό πλαίσιο που τους δεσμεύει.
Οι δύο βασικές έννοιες αξιολόγησης είναι η αποδοτικότητα των πόρων και η συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο. Ο Δείκτης αποτελείται από 5 βασικές κατηγορίες και 109 ενδείκτες που αξιολογούν:
1. Την οργάνωση και τη διακυβέρνηση: το κατά πόσο ο δήμος δρα βάσει ενός συγκεκριμένου επιχειρησιακού πλάνου, με στοχοθεσία, διαφάνεια και λογοδοσία (αποτελείται από 15 ενδείκτες).
2. Την οικονομική διαχείριση: την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, στοχεύοντας στις επενδύσεις για βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών με την μικρότερη δυνατή επιβάρυνση του πολίτη (αποτελείται από 8 ενδείκτες).
3. Τις υπηρεσίες: το εύρος υπηρεσιών που προσφέρει ο δήμος σε νέους, παιδιά, ηλικιωμένους, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, τις υπηρεσίες πολιτισμού, άθλησης και εκπαίδευσης (αποτελείται από 32 ενδείκτες).
4. Τη βιωσιμότητα: το κατά πόσο ο δήμος ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις για απορρίμματα, ανακύκλωση και πράσινη ανάπτυξη (αποτελείται από 4 ενδείκτες).
5. Την πολιτική προστασία: τον βαθμό ετοιμότητας του δήμου για επέμβαση σε περιπτώσεις ανάγκης (αποτελείται από 12 ενδείκτες).
Συμπεράσματα – στοιχεία
Σύμφωνα πάντα με το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, η οικονομική ανεξαρτησία των δήμων από την κεντρική διοίκηση φαίνεται να συνδέεται με καλύτερη επίδοση στη συνολική βαθμολογία του Δείκτη Αποτελεσματικότητας Δήμων. Αυτή η σχέση αφορά κυρίως το πεδίο των Υπηρεσιών, ενώ ακολουθούν τα πεδία της Πολιτικής Προστασίας και της Οργάνωσης και Διακυβέρνησης.
Οι Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων συγκεντρώνουν την υψηλότερη μέση βαθμολογία, με επίδοση με 36,5 στα 100, και ακολουθούν οι Μεγάλοι Ηπειρωτικοί Δήμοι με βαθμολογία 32,8, οι Μεσαίοι Ηπειρωτικοί Δήμοι με βαθμολογία 25,9, οι Μεγάλοι και Μεσαίοι Νησιωτικοί Δήμοι με βαθμολογία 24,3, οι Μικροί Ηπειρωτικοί και Μικροί Ορεινοί Δήμοι με βαθμολογία 20,6, ενώ τη μικρότερη βαθμολογία σημειώνουν οι Μικροί Νησιωτικοί Δήμοι με 18,3.
Οι δήμοι αδυνατούν να συγκεντρώσουν και να επεξεργαστούν στοιχεία που μετρούν την απόδοσή τους με σκοπό τη χάραξη, την παρακολούθηση και την υλοποίηση αποτελεσματικών και στοχευμένων πολιτικών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είναι ενδεικτικό πως στο ερωτηματολόγιο της μελέτης απάντησε μόλις το 10% των δήμων, ποσοστό το οποίο καταδεικνύει τόσο τη μικρή επιχειρησιακή ικανότητα των δήμων όσο και την έλλειψη κουλτούρας αξιολόγησης και διαφάνειας.
Οι προβλέψεις του νέου νόμου 5056/2023 για δημιουργία στο Υπουργείο Εσωτερικών διαδικτυακού κόμβου παρακολούθησης των επιδόσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπεται ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην παρακολούθηση επιδόσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης και θα διευκολύνουν την εκπόνηση και βελτίωση του Δείκτη Αποτελεσματικότητας Δήμων.
Ο Δείκτης Ποιότητας Νομοθέτησης αξιολογεί όλες τις δημοτικές Αρχές της χώρας βάσει των επιδόσεών τους στα πεδία που αποτελούν τις βασικές τους αρμοδιότητες.
Ν. Ρώμπαπας: «Οδικός χάρτης για τον νέο κόμβο ο Δείκτης»
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών Νίκος Ρώμπαπας σχολίασε τα αποτελέσματα ως εξής:
«Η πρώτη αρχή της διοίκησης είναι πως δεν μπορείς να βελτιώσεις κάτι αν δεν το μετρήσεις. Σήμερα, οι δήμοι στην Ελλάδα συνεχίζουν να μην μετράνε κρίσιμες επιδόσεις τους, γεγονός που έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα των πολιτικών τους. Ο νέος κόμβος παρακολούθησης των επιδόσεων των ΟΤΑ στο Υπουργείο Εσωτερικών μπορεί να συμβάλει καθοριστικά σ’ αυτό, αρκεί να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί σωστά. Η μεθοδολογία του Δείκτη Αποτελεσματικότητας Δήμων που δημοσιεύει τα τελευταία χρόνια το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών προσφέρει έναν χρήσιμο οδικό χάρτη στην κατεύθυνση αυτή».
Ν. Μπάμπαλος: «Ανεβαίνει ο πήχης για τον Δήμο μας»
Σχολιάζοντας αποκλειστικά στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ την υψηλή θέση του Δήμου Ηρακλείου στον Δείκτη Αποτελεσματικότητας, ο δήμαρχος Νίκος Μπάμπαλος δήλωσε: «Προφανώς και είναι τιμητικό για την δημοτική μας αρχή όταν το έργο μας για τον Δήμο και τους δημότες συγκαταλέγεται στη λίστα με τις καλύτερες επιδόσεις ανάμεσα στους δήμους της χώρας και μάλιστα σε μια άκρως σοβαρή έρευνα όπως είναι αυτή που διεξήγαγαν το ΚΕΦιΜ και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Ταυτόχρονα όμως ανεβάζει τον πήχη ακόμα πιο ψηλά και μεγαλώνει την ευθύνη που έχουμε απέναντι στους συμπολίτες μας να κάνουμε το Ηράκλειο ακόμα καλύτερο τα επόμενα χρόνια».
Η κατάταξη των 47 Μητροπολιτικών Δήμων
Στην κατηγορία «Δήμοι Μητροπολιτικών Κέντρων» περιλαμβάνονται 47 Δήμοι και η κατάταξη στον Δείκτη Αποτελεσματικότητας για το 2023 έχει ως εξής:
1. ΔΗΜΟΣ ΜΟΣΧΑΤΟΥ-ΤΑΥΡΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
2. ΔΗΜΟΣ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
3. ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
4. ΔΗΜΟΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
5. ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
6. ΔΗΜΟΣ ΠΑΠΑΓΟΥ-ΧΟΛΑΡΓΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
7. ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
8. ΔΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
9. ΔΗΜΟΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
10. ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
11. ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
12.ΔΗΜΟΣ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
13. ΔΗΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
14. ΔΗΜΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
15. ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ-ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
16. ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
17. ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
18. ΔΗΜΟΣ ΒΥΡΩΝΟΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
19. ΔΗΜΟΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
20. ΔΗΜΟΣ ΙΛΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
21. ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
22. ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
23. ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
24. ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
25, ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
26. ΔΗΜΟΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΕΩΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
27. ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
28. ΔΗΜΟΣ ΓΛΥΦΑΔΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
29. ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
30. ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
31. ΔΗΜΟΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
32. ΔΗΜΟΣ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
33. ΔΗΜΟΣ ΔΑΦΝΗΣ-ΥΜΗΤΤΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
34. ΔΗΜΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
35. ΔΗΜΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΦΑΛΗΡΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
36. ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
37. ΔΗΜΟΣ ΒΡΙΛΗΣΣΙΩΝ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
38. ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΜΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
39. ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
40. ΔΗΜΟΣ ΛΥΚΟΒΡΥΣΗΣ-ΠΕΥΚΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
41. ΔΗΜΟΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
42. ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ-ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
43. ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ-ΨΥΧΙΚΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
44. ΔΗΜΟΣ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ-ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
45. ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ – ΝΕΑΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
46. ΔΗΜΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ)
47. ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)
Δείτε ΕΔΩ τα αποτελέσματα της έρευνας, πατώντας τον παρακάτω σύνδεσμο
