Στην ημερίδα για την Ίδρυση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου σε ΟΤΑ και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις μίλησαν ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης και ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης.
Ο υπουργός Εσωτερικών, απηύθυνε χαιρετισμό στην ημερίδα που διοργάνωσαν την Τρίτη 4 Ιουλίου η Γενική Γραμματεία για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς και η Expertise France (Τεχνική Βοήθεια για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση), με θέμα «Ιδρύοντας Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου στους ΟΤΑ και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση».
Ακολουθούν σημεία του χαιρετισμού του κ. Σκουρλέτη:
«Θα μπορούσα να μιλάω αρκετή ώρα για τη σταθερή θέση της ελληνικής κυβέρνησης υπέρ της προώθησης και υποστήριξης θεσμών, οι οποίοι έχουν ως αποστολή την εξέλιξη της Δημόσιας Διοίκησης και των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας. Θεωρώ ότι το ισχυρό παρών της Κυβέρνησης στη σημερινή εκδήλωση καταδεικνύει πολύ πιο εμφατικά αυτή τη θέση.
Πράγματι, η ελληνική κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη σημασία στους νέους θεσμούς και στα εργαλεία που θα μας επιτρέψουν να κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα προόδου σε αυτούς τους δύσκολους τομείς, οι οποίοι χαρακτηρίζονται διαχρονικά από αδύνατα σημεία και παθογένειες.
Αυτοί είναι και οι λόγοι που, μιλώντας για τη Δημόσια Διοίκηση και, λιγότερο, για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η κοινή γνώμη συχνά ανακαλεί εικόνες έντονης γραφειοκρατίας, καθυστερήσεων, παρωχημένων διαδικασιών και γενικά συνθηκών που ευνοούν την αμέλεια, την παρατυπία, αλλά και την εκδήλωση φαινομένων διαφθοράς.
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και οι γενικεύσεις αδικούν πολλές φορές τις φιλότιμες προσπάθειες των εργαζομένων σε πολλές υπηρεσίες, που επιμένουν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους παρά τις αντιξοότητες.
Οι ακατάλληλες διαδικασίες, ο περιττός φόρτος, τα φαινόμενα αδυναμίας κατανόησης των οδηγιών ή της προβληματικής παροχής αυτών των οδηγιών, κατατρέχουν ολόκληρο το οικοδόμημα της διοίκησης, δημιουργώντας προβλήματα και στους πολίτες και στο προσωπικό.
Φυσικά, υπάρχει και μια ακόμη σοβαρή πτυχή, αυτή της δυσκολίας εμπέδωσης και υλοποίησης, σε ικανό χρόνο, των κατευθύνσεων και των θεσμικών παρεμβάσεων της πολιτικής ηγεσίας κάθε φορέα που ασκεί δημόσια διοίκηση, είτε μιλάμε για το κεντρικό κράτος είτε για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Θέλουμε λοιπόν, να διευκολύνουμε τον πολίτη σε όλες τις πλευρές της επαφής του με τη δημόσια διοίκηση.
Θέλουμε να δημιουργήσουμε εκείνο το λειτουργικό περιβάλλον, που θα βοηθήσει το προσωπικό να κάνει καλύτερα τη δουλειά του σε λιγότερο χρόνο και με λιγότερο κόπο.
Θέλουμε τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών, για να περιορίσουμε τα φαινόμενα λάθους και τα περιθώρια αλλοίωσης των αποφάσεων.
Θέλουμε μια ουσιαστική και αποτελεσματική αφομοίωση των αλλαγών στη διαχείριση και στη διεκπεραίωση των εργασιών.
Η σημερινή εκδήλωση είναι εστιασμένη σε ένα από αυτά τα εργαλεία. Στην ίδρυση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας αναμένονται ιδιαίτερα θετικά.
Ορισμένα από αυτά είναι:
– Αντικειμενική και συστηματική αξιολόγηση των διαδικασιών και των λειτουργιών του φορέα
– Υποστήριξη τόσο της Διοίκησης όσο και των προϊσταμένων των υπηρεσιών στην επίτευξη των στόχων και την εκτέλεση των καθηκόντων
– Μεγιστοποίηση της οικονομίας πόρων τόσο οικονομικών όσο και ανθρώπινων
– Επίτευξη βέλτιστης λειτουργίας του φορέα
– Αύξηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας για όλους τους εμπλεκόμενους
– Βελτίωση της εικόνας του φορέα προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις
Το θέμα έχει πολλές σημαντικές τεχνοκρατικές πτυχές και πιστεύω ότι στη συνέχεια της συζήτησης θα αναπτυχθεί επαρκώς. Σε αυτό το επίπεδο, το κανονιστικό, ο τρόπος προσέγγισης του θέματος είναι, μάλλον, μονοσήμαντος. Για να έχουν οι μονάδες μια αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία, χρειάζεται:
– Εφαρμογή κατάλληλων προτύπων και μεθοδολογιών ελέγχου
– Παροχή κατάλληλων εργαλείων και υποδομών
– Εξασφάλιση της ανεξαρτησίας των ελεγκτών με την αναφορά τους απευθείας στο μέγιστο επίπεδο διοίκησης (Δήμαρχος, Περιφερειάρχης, Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης)
– Επαρκής στελέχωση με υπαλλήλους όλων των ειδικοτήτων με αυξημένα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα
– Πρόβλεψη για την πιστοποίηση των ελεγκτών και συνεχή εκπαίδευση
– Αλλαγή της κουλτούρας τόσο των υπαλλήλων όσο και των αιρετών
Φυσικά, οφείλουμε να σταθμίσουμε τα οφέλη από το:
– Κοινό και κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για όλους τους φορείς (ΟΤΑ και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις)
– Από την ύπαρξη κεντρικού συντονιστικού οργάνου στο πλαίσιο λειτουργίας επιτροπών ελέγχου
Πολλά από τα παραπάνω είναι αυτονόητα και είναι σίγουρο ότι θα ληφθούν υπόψη όταν θα έρθει η ώρα της θεσμικής δράσης. Αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι ότι ο κρατικός μηχανισμός, οι υπηρεσίες του, η διοίκηση σε όλες τις εκφάνσεις της, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οφείλουν κατά το μερίδιο που τους αναλογεί, να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον όπως αυτό εμπλουτίζεται κάθε φορά, από την λαϊκή εντολή.
Σήμερα καταβάλλεται μια εξαιρετική προσπάθεια για να γυρίσει σελίδα η χώρα και να αναστρέψει μια υφεσιακή πορεία που έχει πλήξει εντονότερα τους πιο αδύναμους, χωρίς να εξαιρείται το σύνολο του ελληνικού λαού από περιορισμούς και απώλειες. Η προσπάθεια αυτή συνάντησε σημαντικές δυσκολίες, αλλά συνεχίζεται πεισματικά. Είναι δεδομένο, ότι οποιαδήποτε θεσμική αλλαγή οφείλει να υπηρετεί αυτή την προσπάθεια, προκειμένου να αφήσουμε πίσω στρεβλώσεις δεκαετιών και δομές που υπηρετούν παλιές αντιλήψεις πολιτικής συναλλαγής και περιορισμού της έκφρασης των πολιτών».
Η παρέμβαση Πατούλη
Την πεποίθηση πως το κράτος πρέπει να ασκεί εποπτεία στους Δήμους αρκεί ο έλεγχος αυτός να μην περιορίζει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια τους, διατύπωσε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γ. Πατούλης χαιρετίζοντας την ημερίδα.
Ο κ. Πατούλης τάχθηκε υπέρ των συστηματικών εξωτερικών έλεγχων νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ, επισημαίνοντας ωστόσο πως η πολιτεία πρέπει να τους βοηθά στην οργάνωση και τον λειτουργικό εκσυγχρονισμό τους.
Ειδικότερα αναφερόμενος στις παθογένειες του συστήματος τόνισε πως «το πρόβλημα με τους εξωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς είναι ότι υπερβαίνουν τους δέκα, ότι έχουν αλληλοεπικάλυψη και ότι δεν συντονίζονται, με αποτέλεσμα να δημιουργούν αβεβαιότητα και σημαντικό διοικητικό βάρος στη λειτουργία και τη διοίκηση των ΟΤΑ».
Σε αυτό το πλαίσιο, σημείωσε πως είναι απαραίτητο να προωθηθεί η λειτουργική ενοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και να συγκροτηθεί το συντομότερο δυνατό η Αυτοτελής Υπηρεσία ΟΤΑ, χωρίς να εντάσσεται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Μάλιστα σημείωσε πως είναι απαραίτητο να στελεχωθεί με ικανό προσωπικό και να οργανωθεί με αξιοποίηση των σύγχρονων μεθόδων και τεχνολογιών, προκειμένου να έχει την αποκλειστική ευθύνη του ελέγχου της νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ.
Παράλληλα ανέφερε πως πρέπει να συγκροτηθεί ένα διαρκές κοινό όργανο συνεργασίας της ΚΕΔΕ με το Ελεγκτικό Συνέδριο, που να αντιμετωπίζει τα εκάστοτε αναφυόμενα ζητήματα και το οποίο θα εισηγείται στο Υπουργείο Εσωτερικών τις νομικές ρυθμίσεις που λύνουν τα κάθε φορά προβλήματα.
Σε ότι αφορά το ζήτημα των Εσωτερικών Ελέγχων στους Δήμους, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητοι για τη διασφάλιση της νομιμότητας και της αξιοπιστίας της οικονομικής διαχείρισης ωστόσο τόνισε πως «η νομοθέτηση και η συγκρότηση των Δομών Εσωτερικού Ελέγχου στους Δήμους δεν μπορεί να γίνει «από τα πάνω», ερήμην των Δήμων και των συλλογικών οργάνων τους».
Επίσης, πρόσθεσε, πως δεν αρκεί η νομοθέτησή τους και η αποστολή μιας εγκυκλίου στους Δημάρχους με την εντολή της εφαρμογής του νόμου, αλλά χρειάζεται ένα από κοινού συμφωνημένο Πρόγραμμα Υποστήριξης της συγκρότησης των Δομών Εσωτερικού Ελέγχου, που θα συνδέεται με το ήδη εγκεκριμένο Πρόγραμμα Οργάνωσης και Λειτουργικού Εκσυγχρονισμού των 325 Δήμων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα» 2014–2020.
Συνοψίζοντας ο κ. Πατούλης σημείωσε πως χρειάζεται:
– Ενοποίηση των εξωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και επομένως μείωση του διοικητικού βάρους του εξωτερικού ελέγχου.
– Συγκρότηση των Δομών Εσωτερικού Ελέγχου στους Δήμους με τη συνεργασία των Δήμων και της ΚΕΔΕ και με Πρόγραμμα Υποστήριξής τους.
– Μια νέα ισορροπία εξωτερικού ελέγχου – εσωτερικού ελέγχου – κοινωνικού ελέγχου.
– Τις καλές πρακτικές των άλλων Ευρωπαϊκών χωρών και την Τεχνική Βοήθεια της Ε.Ε. προσαρμοζόμενες στις συνθήκες και την κοινωνική κουλτούρα της χώρας.
Στην ημερίδα απεύθυναν επίσης χαιρετισμό η Υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης κα Όλγα Γεροβασίλη, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Παναγιώτης Σκουρλέτης, ο Συντονιστής για την Ελλάδα, Επικεφαλής του τμήματος διακυβέρνησης και δημόσιας διοίκησης της Υπηρεσίας Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (SRSS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Daniele Dotto, ο Γενικός Γραμματέας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς κ. Κωνσταντίνος Χρήστου, η Γενική Επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης κα Μαρία Παπασπύρου, ο Ειδικός Γραμματέας του Σώματος Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης κ. Δημοσθένης Κασσαβέτης, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Γιάννης Μπουτάρης και ο κ. Σπυρίδωνας Κοκκινάκης, Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής.
