Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντάσσει τον Οδικό Χάρτη για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) στην Ε.Ε. Όπως τονίζεται, ο Οδικός Χάρτης για το ΘΧΣ αποτελεί το κύριο εργαλείο για τη χάραξη Ολοκληρωμένης Θαλασσιάς Πολιτικής στην Ευρώπη, η οποία ως γνωστό βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Σχετική έκθεση της Επιτροπής υπογραμμίζει ότι η αυξημένη δραστηριότητα στις ευρωπαϊκές θάλασσες οδηγεί σε ανταγωνισμό μεταξύ συμφερόντων διαφόρων τομέων, όπως είναι αυτοί της ναυτιλίας και των θαλασσίων μεταφορών, της ενέργειας στην ανοιχτή Θάλασσα, της ανάπτυξης λιμένων, της αλιείας και υδατοκαλλιέργειας και των περιβαλλοντικών θεμάτων.
Ο ΘΧΣ αναμένεται, σύμφωνα με την Επιτροπή, να ενισχύσει την ανάπτυξη και την απασχόληση και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής θαλάσσιας οικονομίας, η οποία είναι πολύ σημαντική, εφόσον αντιπροσωπεύει πέντε εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις της Επιτροπής, το 3% – 5% του ευρωπαϊκού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος δημιουργείται από τις θαλάσσιες βιομηχανίες και υπηρεσίες, ορισμένες από τις οποίες παρουσιάζουν μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης.
Η Επιτροπή υποστηρίζει πως ένα σταθερό χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο παρέχει νομική κατοχύρωση και πρόβλεψη, θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για τις επενδυτικές δραστηριότητες στην ανάπτυξη ενέργειας στην ανοιχτή θάλασσα (υπεράκτια αιολική ενέργεια), στη ναυτιλία και στις θαλάσσιες μεταφορές, στην ανάπτυξη των λιμένων, στην εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου και στην υδατοκαλλιέργεια. Η Ευρώπη καθίσταται έτσι ένας αξιοσημείωτος πόλος έλξης για τους επενδυτές στους τομείς αυτούς.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλο και περισσότερα κράτη – μέλη χρησιμοποιούν ή πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τον ΘΧΣ σε εθνικό επίπεδο, μια σχετικά πρόσφατη διαδικασία. Η προσέγγιση που επιχειρεί η Επιτροπή σε πανευρωπαϊκό πλέον επίπεδο αναβαθμίζει το όλο θέμα, και του προσδίδει πολύμορφες και πολύ σημαντικές διαστάσεις. Η Επιτροπή, στη σχετική έκθεσή της, θέτει τα κύρια ζητήματα που πρέπει να τεθούν προς συζήτηση με τα κράτη – μέλη, σχετικά με το ΘΧΣ σε επίπεδο Ε.Ε. και παρέχει πληροφορίες για τα εξής:
• Τις υφιστάμενες προσεγγίσεις των κρατών – μελών σχετικά με τον ΘΧΣ και άλλα διεθνή παραδείγματα, χωρίς να παραλείπεται και η πείρα που έχει αποκτηθεί από προγράμματα της Ε.Ε., ιδίως το πρόγραμμα INTERREG και το πρόγραμμα – πλαίσιο για την έρευνα.
• Διεθνή νομοθετικά μέσα και νομοθετικά μέσα της Ε.Ε., που έχουν αντίκτυπο στον ΘΧΣ (η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός κ.ά.)
Επισημαίνεται ότι η κλιματική αλλαγή και ιδίως η άνοδος της θαλάσσιας στάθμης, η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων, η όξινη βροχή και η συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων σύμφωνα με την Επιτροπή δεν αποκλείεται να μετατοπίσουν τις οικονομικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές και να προκαλέσουν την αλλοίωση των θαλασσίων συστημάτων. Ο ΘΧΣ μπορεί να συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό αυτών των συνεπειών, προωθώντας την αποτελεσματική χρήση του θαλάσσιου χώρου και των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, όπως και σε μια συμφέρουσα από άποψη κόστους προσαρμογή στον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής.
Εντός του 2009 η Επιτροπή θα διοργανώσει τέσσερα εργαστήρια με συμμετοχή ενδιαφερομένων από όλες τις σχετικές περιοχές, αλλά και πειραματικά σχέδια, με σκοπό την ανάπτυξη διασυνοριακής συνεργασίας του ΘΧΣ.
