Σύμφωνα με την έκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που στηρίχθηκε στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και πρόκειται να δημοσιοποιηθεί άμεσα, το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε στο 7,5% του ΑΕΠ ή 18,3 δισ. ευρώ το 2008. Όμως, στον προϋπολογισμό και έπειτα από συνεχείς αναθεωρήσεις η απερχόμενη κυβέρνηση εκτιμούσε ότι το έλλειμμα θα έκλεινε πέρυσι στο 4,6%.
Ο εκτροχιασμός του ελλείμματος έχει αρχίσει εξαιτίας της διεθνούς κρίσης που οδήγησε στη συρρίκνωση της ελληνικής οικονομίας, η οποία πέρυσι έτρεχε με ρυθμό 3,5% και εφέτος υποχωρεί κατά 0,8% και της κατάρρευσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού από τον περασμένο Μάρτιο καθώς η χώρα είχε εισέλθει σε μια διαρκή προεκλογική περίοδο εν όψει των ευρωεκλογών και του ενδεχομένου να γίνουν «δίδυμες» εκλογές.
Με αυτά τα δεδομένα οι ειδικοί εκτιμούν ότι το έλλειμμα θα αυξηθεί περαιτέρω και θα επιβαρυνθεί τουλάχιστον κατά 3% ποσοστιαίες μονάδες (περί τα 8 δισ. ευρώ) ως το τέλος του έτους. Οι ίδιοι θεωρούν ότι τα αυξημένα έσοδα που περίμενε η κυβέρνηση στον προϋπολογισμό καθίστανται πλέον αβέβαια λόγω των αναμενόμενων πολιτικών εξελίξεων.
Νέο άλμα
Έτσι, ανεβάζουν τις εκτιμήσεις τους για το έλλειμμα στο 11% του ΑΕΠ, το οποίο έχει ήδη καλυφθεί με τον δανεισμό του Δημοσίου, που ανήλθε εφέτος σε 58 δισ. ευρώ ανεβάζοντας το συνολικό χρέος στα 296 δισ. ευρώ. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι η «άσπρη τρύπα», δηλαδή το πλεόνασμα των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης που εμφάνιζαν την τελευταία δεκαετία (από το 1999, όταν αποκαλύφθηκε το πλεόνασμα των Ταμείων) όλες οι κυβερνήσεις προκειμένου να μειώσουν το έλλειμμα της «γενικής κυβέρνησης», δεν υφίσταται για δύο λόγους:
- Λόγω της διεθνούς κρίσης και της βουτιάς των χρηματιστηρίων έχουν απομειωθεί οι αξίες του χαρτοφυλακίου (μετοχές) των Ταμείων.
- Λόγω των συνεχών αναθεωρήσεων των στοιχείων από την ελληνική πλευρά τα στοιχεία αμφισβητούνται από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, η οποία έχει ζητήσει να τα ελέγξει προτού τα υιοθετήσει.
Η νέα κυβέρνηση, παρότι παραλαμβάνει την οικονομία σε δεινή θέση, θα έχει τα περιθώρια διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να ζητήσει πίστωση χρόνου καθώς, όπως διαπιστώθηκε στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών (Εco/Fin) στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, το μόνο βέβαιον είναι ότι μέσα στους ερχόμενους μήνες θα βρίσκονται σε κατάσταση δημοσιονομικού εκτροχιασμού τα 20 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Προκλήσεις
Η νέα κυβέρνηση, ανεξαρτήτως του σημερινού εκλογικού αποτελέσματος, υπό την πίεση του σοβαρού δημοσιονομικού προβλήματος και των Βρυξελλών, είναι υποχρεωμένη να θέσει σε εφαρμογή σχέδιο για την αντιμετώπιση της δημοσιονομικής κρίσης το οποίο θα στηρίζεται στην αύξηση των εσόδων του Δημοσίου, αλλά και να περιστείλει τις δαπάνες περιορίζοντας τον δημόσιο τομέα, να γίνει νέα μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού, ξεκινώντας αυτή τη φορά από το Δημόσιο και τα σώματα ασφαλείας, και να περιοριστεί η παραοικονομία, που αντιστοιχεί στο 25% του ΑΕΠ.
