Μια γυναίκα που καταλαβαίνει κανείς από την πρώτη στιγμή πόσο παθιασμένη είναι με τη δουλειά της είναι η Μαρία Αλεξίου, ESG Senior Advisor; L.L.M. in Civil Liberties and Human Rights της ΤΙΤΑΝ.
Μιλήσαμε μαζί της, γιατί ίσως είναι από τους αρμοδιότερους να μας μυήσει στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη αλλά και τη μετεξέλιξή της. Η Μαρία Αλεξίου έχει πολλές διακρίσεις στο ενεργητικό της που δεν είναι απλοί τίτλοι, αλλά επιβράβευση σκληρής δουλειάς και δημιουργικότητας, καθώς η ίδια είναι από τους πρωτοπόρους στον τομέα αυτόν.
Ακολουθεί το όραμα των ιδρυτών της ιστορικής τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ και μας εξηγεί γιατί η επιχειρηματικότητα ακόμα και στο ανώτατο επίπεδό της, όπως είναι ο κλάδος της βιομηχανίας, οφείλει να βρίσκεται κοντά στον άνθρωπο και την κοινωνία, να καινοτομεί και να δημιουργεί όρους βιωσιμότητας. Μας αναλύει την έννοια του ESG, την οικονομική αξία που μπορεί να έχει για μια επιχείρηση, πόσο μπορεί με την εφαρμογή του να οδηγήσει σε ένα βιώσιμο οικονομικό μοντέλο λειτουργίας και μας δίνει και την παγκόσμια εικόνα του μοντέλου αυτού. Η Μ. Αλεξίου, μας μιλά για το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας το οποίο θα τεθεί σε ισχύ από το νέο έτος, την επίδραση που θα έχει στην εθνική οικονομία και σε ποιους θα αφορά.
Εξηγεί, γιατί οι τρεις στόχοι είναι το Περιβάλλον, η Κοινωνία και η Διακυβέρνηση και πόσο επίκαιρα είναι όλα αυτά στην εποχή που διανύουμε, με πολλές κρίσεις αλλά και προκλήσεις.
Συνέντευξη στη Γεωργία Σκιτζή
• O Όμιλος Τιτάν μετράει πολλά χρόνια στον τομέα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Ποιο είναι το όραμά σας;
Οι επιχειρήσεις είναι κύτταρα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και η εξέλιξή τους, όπως και η προοπτική τους για το μέλλον, διαμορφώνεται από την ηγεσία τους, το όραμα που αυτή έχει και την πεποίθησή της, φυσικά, ότι αυτό το όραμα μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Ο αείμνηστος Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος, οραματίσθηκε την ενσωμάτωση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στο πλαίσιο μιας ανοιχτής παγκόσμιας, ελεύθερης αλλά και δίκαιης αγοράς, ως μια πίστη στον άνθρωπο και τις πραγματικές του ανάγκες, τόσο στο παρόν όσο και ακόμη περισσότερο, στο μέλλον.
Είναι και δική μου πεποίθηση, πλέον, ότι η υπεύθυνη ηγεσία διαφέρει και διακρίνεται από την πίστη της, καταρχήν στον άνθρωπο και στη σύνδεση του ίδιου του σκοπού της επιχείρησης με τις ανάγκες του. Η σύνδεση αυτή του επιχειρηματικού σκοπού με την εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών δημιουργεί τους όρους για καινοτομία και βιωσιμότητα.
• Να εξηγήσουμε λίγο την έννοια του ESG. Τι σημαίνει και γιατί οι επιχειρήσεις πρέπει να ακολουθήσουν αυτόν τον δρόμο;
ΕSG είναι τα αρχικά από τις τρεις διαστάσεις που έρχονται σήμερα με καθυστέρηση αρκετών δεκαετιών από την υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων να συμπληρώσουν την αξιολόγηση της απόδοσης και της αξίας που δημιουργεί μια οικονομική δραστηριότητα με δεδομένα που αφορούν την επίδρασή της στο Περιβάλλον (Ε), την Κοινωνία (S) και τη Διακυβέρνηση (G).
Αναγνωρίζοντας ότι και οι τρεις παραπάνω διαστάσεις είναι αναγκαίο να επιμετρηθούν και να συνδυασθούν με τη μέτρηση της οικονομικής αξίας, η οποία ήδη αποτιμάται και αξιολογείται με χρηματοοικονομικούς όρους, τα κριτήρια ESG είναι εξειδικευμένα και αφορούν το πώς -αρνητικά ή θετικά- επιδρά η στρατηγική, η πολιτική και εν γένει ο λόγος που η επιχείρηση λειτουργεί στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Αντίστοιχα, η έλλειψη ειδικών πολιτικών και συστημάτων διαχείρισης των αρνητικών επιπτώσεων που μπορεί να προκαλεί η επιχειρηματική δραστηριότητα, είναι επακόλουθο, όπως στην περίπτωση των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου, της μόλυνσης του περιβάλλοντος, ή της πλημμελούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στους χώρους εργασίας, της διακυβέρνησης και του τρόπου που ασκείται η ηγεσία διαχρονικά.
• Πόσο εύκολο είναι για τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ακολουθούν τα κριτήρια του ESG; Και τι θα συμβεί σε περίπτωση μη συμμόρφωσής τους;
Κάθε επιχείρηση ανεξάρτητα μεγέθους και μορφής έχει επίδραση στον άνθρωπο και στο περιβάλλον από τον τρόπο που ασκεί τη δραστηριότητά της και επιτελεί τον σκοπό της. Η επίδραση, ωστόσο, διαφοροποιείται σε κάθε διάσταση, Περιβάλλον, Κοινωνία (άνθρωπος) και Διακυβέρνηση, ανάλογα με την επιχείρηση, το μέγεθος, τη φύση της δραστηριότητας, το εύρος, τη χώρα ή τις χώρες στις οποίες λειτουργεί ή ακόμη και τις χώρες από τις οποίες προμηθεύεται βασικά υλικά και πόρους για τη δραστηριότητά της.
Οι Μικρές και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις είναι καταρχήν οικογενειακές επιχειρήσεις και έντονα συνδεδεμένες με τους εργαζόμενους και τον κοινωνικό τους περίγυρο. Έχουν περιορισμένους πόρους, αλλά είναι ταυτόχρονα πιο αυθεντικές στον τρόπο που διαχειρίζονται κρίσεις ή προβλήματα εντός της σφαίρας επιρροής τους. Στο πλαίσιο αυτό η βιωσιμότητα πρέπει να είναι κανόνας για κάθε ΜμΕ και είναι αναγκαίο να αποτελέσει έναυσμα για καινοτομία και όχι γραφειοκρατικό κόστος ή αιτία αποκλεισμού τους από τη διαδικασία μετάβασης σε ένα νέο βιώσιμο οικονομικό μοντέλο λειτουργίας.
• Σε ποιο βαθμό οι εταιρείες στην Ελλάδα «υιοθετούν» πρακτικές ΕΚΕ; Οι δράσεις τους έχουν πραγματικό αντίκτυπο στους βασικούς άξονες: Ανθρώπινο Δυναμικό, Περιβάλλον, Κοινωνία και Αγορά;
Το 2022 με αφορμή την επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου Αξιολόγησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης 2030 για τον ΟΗΕ, είχαμε την ευκαιρία ως CSR Hellas να αποτυπώσουμε την υφιστάμενη κατάσταση μέσα από τις δημοσιεύσεις των μελών μας και να διαπιστώσουμε την ωρίμανση των εταιριών σε όλα τα επιμέρους θέματα. Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι που τα μέλη μας είναι σαφώς προσανατολισμένα στην υλοποίηση συγκεκριμένων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης έως το 2030. Από την καταγραφή αυτή, προκύπτει ότι ο Στόχος 8 που αφορά στην αξιοπρεπή εργασία σε συνδυασμό με την οικονομική ανάπτυξη, παραμένει η πρώτη και σημαντικότερη προτεραιότητα για τα μέλη του CSR Hellas που είναι μεγάλες αλλά και μικρότερες επιχειρήσεις. Επίσης, ο Στόχος 13 που αφορά στην Κλιματική Αλλαγή, αλλά και ο Στόχος 3 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια, δεδομένης της επίδρασης που είχε η πανδημία, όπως επίσης και ο Στόχος 7 για την καθαρή ενέργεια, από την οποία εξαρτώνται όλες οι επιχειρήσεις.
• Από το νέο έτος θα τεθεί σε ισχύ το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας το οποίο αποτελεί μια πρωτοβουλία του CSR Hellas όπου προΐστασθε. Τι θα περιλαμβάνει;
Το Ελληνικό Σύμφωνο Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας είναι ένα τριετές πρόγραμμα περαιτέρω ενίσχυσης της ετοιμότητας των μελών μας αλλά και επιλεγμένων επιχειρηματικών τους συνεργατών. Επιχειρήσεις με μεγάλη επίδραση στην εθνική οικονομία αλλά και στους κλάδους όπου αναπτύσσουν δραστηριότητα, συνεργάζονται μεταξύ τους αλλά και με επιλεγμένους προμηθευτές και πελάτες προκειμένου να προωθήσουν από κοινού την ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πρότυπο Βιωσιμότητας το οποίο ήδη τίθεται σε ισχύ μετά την υιοθέτηση της Οδηγίας για τη δημοσιοποίηση των σχετικών με τη βιωσιμότητα πληροφοριών από το σύνολο των επιχειρήσεων, τόσο του χρηματοπιστωτικού τομέα όσο και των υπόλοιπων τομέων δραστηριότητας.
Περιλαμβάνει ειδικά εργαστήρια και συναντήσεις εργασίας με ειδικούς σε επιμέρους θέματα βιωσιμότητας, όπως για παράδειγμα η εφαρμογή των αρχών του ΟΗΕ για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου στην εφοδιαστική αλυσίδα. Επίσης, περιλαμβάνει τη δυνατότητα αξιοποίησης μεθοδολογικών εργαλείων για τη μέτρηση του αντικτύπου από την οικονομική δραστηριότητα σε κύριους συμμετόχους και τη διαβούλευση με αυτούς τους συμ-μετόχους για την προώθηση βέλτιστων πρακτικών από κοινού και συνδυαστικά.
• Μπορείτε να μας κάνετε μια ευχή για το νέο έτος; Πόσο εφικτός είναι ένας βιώσιμος κόσμος στην εποχή των συνεχών προκλήσεων;
Η ευχή μου είναι το 2023 να είναι φώτιση για κάθε άνθρωπο στη γη! Το φως γεννάει την πίστη αλλά και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Ελπίζουμε πάντα για το καλύτερο και προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο. Αυτό σημαίνει ότι προσπαθούμε για ένα βιώσιμο κόσμο για όλους!
Το Who is Who της Μαρίας Αλεξίου
Η Μαρία Αλεξίου είναι Διευθύντρια Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Ομίλου Εταιριών ΤΙΤΑΝ και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Δικτύου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, της Εκτελεστικής Γραμματείας του Ελληνικού Δικτύου για το Οικουμενικό Σύμφωνο του ΟΗΕ (UN Global Compact) και μέλος του Δ.Σ. του Ευρωπαϊκού Δικτύου CSR Europe.
Διακρίθηκε στις 30 ηγέτιδες γυναίκες στον κλάδο της τσιμεντοβιομηχανίας στην Ευρώπη (Europe’s Top 30 Women in the Cement Industry). Το βραβείο αυτό αναγνωρίζει τις γυναίκες, οι οποίες πρωτοπορούν και ηγούνται στον συγκεκριμένο κλάδο, αναδεικνύοντας συγχρόνως τις επιχειρήσεις που θέτουν τη διαφορετικότητα, την ποικιλομορφία και την ισότητα ως προτεραιότητες στον χώρο εργασίας.
Είναι Απόφοιτος του Νομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Δημόσιο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο στον τομέα «Ανθρώπινα Δικαιώματα και Πολιτικές Ελευθερίες» του Πανεπιστημίου του Leicester της Αγγλίας. Έχει διατελέσει Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων και Επικοινωνίας στη FANCO A.E. από το 1999 έως το 2002, Διευθύντρια Εκπαίδευσης από το 1998 έως το 1999 και Υπεύθυνη Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων στην ίδια εταιρία από το 1996 έως το 1998. Έχει επίσης απασχοληθεί ως Υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων και Διμερών Συνεργασιών στο ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ από το 1994 έως το 1995 και Υπεύθυνη Καινοτομικών Προγραμμάτων και Διακρατικών Συνεργασιών του ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ από το 1992 έως και το 1993.
Παράλληλα, έχει συνεργασθεί και ως ειδική εμπειρογνώμων για το Υπουργείο Εργασίας, τον ΟΑΕΔ, τον ΕΟΜΜΕΧ, τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, το Διεθνές Γραφείο Εργασίας και άλλους φορείς σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο
