Πίσω στο 1902, η ελληνική κοινότητα της Αιγύπτου μεγαλουργεί. Αρκετοί έμποροι φτιάχνουν τις εξοχικές τους κατοικίες στην Ελλάδα. Ο Νικόλαος Καζούλης, έμπορος από την Αλεξάνδρεια, διαλέγει ένα κτήμα έκτασης 47 στρεμμάτων στην είσοδο της Κηφισιάς και κτίζει εκεί την έπαυλη που θα μείνει στην ιστορία ως «Βίλα Καζούλη».
Εκατόν είκοσι χρόνια μετά, ο χώρος αποπνέει μια αριστοκρατική αύρα άλλης εποχής, ένα αναγεννησιακό παλάτι ή με άλλα λόγια ένα «στολίδι» που κοσμεί την Κηφισιά.
Συνολικά 360 πολίτες είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στη Βίλα κατά το Σαββατοκύριακο 9 και 10 Απριλίου και να μάθουν σημαντικές πληροφορίες για την αρχιτεκτονική και την ιστορία της, στο πλαίσιο του OPEN HOUSE Athens 2022, τηρώντας όλα τα απαραίτητα μέτρα υγειονομικής προστασίας.
Η συμμετοχή της έδρας του Πράσινου Ταμείου τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς για την ανάδειξη και προώθηση της αρχιτεκτονικής κτιρίων, υπό την παρουσία του προέδρου Στάθη Σταθόπουλου και της συνεργάτιδος Κατερίνας Νικολοβγένη – Σταθούλη (φωτό δεξιά), ολοκληρώθηκε επιτυχώς για τέταρτη χρονιά.
Το Σάββατο 9 Απριλίου, συνολικά 195 πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από τα μαρμάρινα τείχη της έπαυλης, περιμένοντας ο καθένας τη σειρά του μέσω των γκρουπ που σχηματίστηκαν, για να εισέλθουν και να ξεναγηθούν στον χώρο όπου έχει φιλοξενήσει πολλές εξέχουσες προσωπικότητες, ανάμεσά τους και ο Βασιλιάς Γεώργιος ο Α’.
Διαβαίνοντας τη μεγάλη σιδερένια πύλη, έρχεται κανείς αντιμέτωπος με τα γλυπτά λιοντάρια, τις μαρμάρινες σκάλες και τον επιβλητικό τρούλο που «δένει» όλο το οίκημα σε ένα μείγμα νεοκλασικισμού και αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής.
Αν και στους περισσότερους χώρους λειτουργούσαν γραφεία και επομένως έπρεπε να παραμείνουν κλειστοί για το κοινό, ωστόσο οι επισκέπτες έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον εντυπωσιακό τρούλο, φωτογραφίζοντας το εσωτερικό του διαρκώς, καθώς τα διαδοχικά του παράθυρα προσέφεραν έναν φυσικό φωτισμό στην έπαυλη.
Η περιήγηση ολοκληρώθηκε στον εξωτερικό χώρο, ώστε να μπορέσει ο επισκέπτης να θαυμάσει και την πίσω όψη του κτηρίου, διαβαίνοντας τα μονοπάτια που περιτριγυρίζονται από την άφθονη χλωρίδα του.
Στο πλαίσιο της δεύτερης και τελευταίας ημέρας του OPEN HOUSE Athens, 165 πολίτες περιηγήθηκαν στη Βίλα, μαθαίνοντας άγνωστες πτυχές της ιστορίας της και κατανοώντας την αξία της αρχιτεκτονικής.
Η ιστορία του κτηρίου σημαδεύτηκε από σημαντικά γεγονότα. Την περίοδο της γερμανικής κατοχής, η βίλα μετατράπηκε από τους Γερμανούς σε φρουραρχείο των SS. Ακολούθησαν μεσαιωνικά βασανιστήρια εις βάρος των συλληφθέντων αντιστασιακών. Οι εφιαλτικές μέθοδοι των SS οδήγησαν στον θάνατο 12 Έλληνες, οι οποίοι θάφτηκαν στον κήπο, ενώ μιας δημοσιογράφος δολοφονήθηκε από τους Γερμανούς, έξω από την έπαυλη. Έχει χρησιμοποιηθεί, όμως, και ως τόπος γυρισμάτων της ταινίας «Υπολοχαγός Νατάσα», με την Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Το γεγονός ότι η βίλα της Κηφισιάς είναι κτισμένη πάνω σε ένα τουρκικό νεκροταφείο, δημιούργησε στους παλαιότερους ιστορίες περί «στοιχειωμένης» βίλας, καθώς πίστευαν πως τα βράδια οι σκιές των νεκρών περιπλανιούνται στο εσωτερικό του κτηρίου και δεν το έχουν εγκαταλείψει ποτέ.
Μετά την απελευθέρωση, το κτίσμα χρησιμοποιήθηκε από τον ΕΛΑΣ. Το 1949 πέρασε στο Δημόσιο, όπου και στεγάστηκε το πρώτο νοσοκομείο ΚΑΤ το οποίο περιέθαλπε σεισμοπαθείς. Τελικά αγοράστηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ ως διατηρητέο μνημείο.
