Με μια απόφαση «κόλαφο» για το περιβάλλον, η πρωτοβάθμια επιτροπή επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων Ανατολικής Αττικής, που υπάγεται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, χαρακτηρίζει ως μη δάσος την επίδικη έκταση των 7,647 στρεμμάτων στη θέση «ΔΙΑΝΙΤΑ» Εκάλης. Πριν από ένα χρόνο περίπου, η Διεύθυνση Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, με επιτόπια αυτοψία της διαπίστωνε την κοπή 150 περίπου πεύκων στη συγκεκριμένη έκταση και άλλων 31 πεύκων στα όριά της και εντός της ευρύτερης έκτασης 25,9 στρεμμάτων.
Με μια δεύτερη απόφαση, επίσης «κόλαφο» για το περιβάλλον και για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο Δήμος Κηφισιάς την προστασία του από ιδιωτικά συμφέροντα, η Οικονομική Επιτροπή απέρριψε (κατά πλειοψηφία) την άσκηση ενδίκων μέσων κατά της προαναφερόμενης απόφασης και της προσφυγής του Δήμου στη δευτεροβάθμια επιτροπή επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων, παρά την αντίθετη εισήγηση της Νομικής Υπηρεσίας. Για το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο είχε αποκαλύψει η «Α» με αποκλειστικό ρεπορτάζ ήδη από τον προηγούμενο Αύγουστο, ο δημοτικός σύμβουλος της ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ, Γιώργος Σκορδίλης, στην προηγούμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Κηφισιάς, τόνισε πως εγείρονται πολλά ερωτηματικά για τη στάση που θα κρατήσει ο Δήμος σε παρόμοιες καταστάσεις αποχαρακτηρισμού δασικών εκτάσεων.
Αλλά και ο αντιδήμαρχος Χρήστος Καλός, ο οποίος μειοψήφησε στην απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, παραδέχθηκε πως «ο Δήμος είναι υποχρεωμένος να υπερασπιστεί το περιβάλλον και να ασκήσει προσφυγή και ένδικα μέσα μέχρι τέλους». Εμπρός σε όλα αυτά, η διοίκηση αναδιπλώθηκε για τη συγκεκριμένη υπόθεση και δια του δημάρχου Γιώργου Θωμάκου διαμήνυσε ότι το θέμα θα επανέλθει στην επόμενη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής.
Στο δια ταύτα, η πρωτοβάθμια επιτροπή επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων Ανατολικής Αττικής, στην οποία προσέφυγε τόσο ο φερόμενος ως ιδιοκτήτης της επίδικης έκτασης όσο και ο Δήμος Κηφισιάς, αποφαίνεται ότι «η εξεταζόμενη έκταση δεν είχε αλλά ούτε και απέκτησε μέχρι σήμερα δασικό χαρακτήρα», «εσφαλμένα ο δασάρχης Πεντέλης τη χαρακτήρισε ως δάσος», «η Διεύθυνση Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών εσφαλμένα εισηγήθηκε», απορρίπτει «ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν την παρέμβαση της Δημοτικής Ενότητας Εκάλης του Δήμου Κηφισιάς» και αποδέχεται «στο σύνολό τους τις αντιρρήσεις του αντιλέγοντος», αν και στον επίλογό της επισημαίνει ότι «η παρούσα δεν αποτελεί στοιχείο απόδειξης εμπράγματων δικαιωμάτων, αφού με αυτή δεν θίγονται εμπράγματα δικαιώματα του Δημοσίου ή ιδιωτών».
«Σάπια τα πεύκα, καλώς κόπηκαν»
Όσο για το οικολογικό έγκλημα της κοπής των 181 και πλέον πεύκων; Αυτά είναι σα να μην υπήρξαν ποτέ, καθώς σύμφωνα με την επιτροπή «από την επιτόπια θεώρηση διαπιστώθηκε ότι οι κοπές των υφιστάμενων πρέμνων είναι παλαιές και έχουν λάβει χώρα σε μη προσδιορισμένο ακριβώς χρόνο, καθόσον τα πρέμνα είχαν σκούρο χρώμα και κυρίως ήσαν ξερά και νεκρά, ενίοτε δε σάπια με μύκητες», ενώ «τα οιαδήποτε φυόμενα μεμονωμένα δέντρα, σε ευρύτερη αγροτική περιοχή, μπορεί να υλοτομηθούν ατελώς και χωρίς άδεια».
Η εν λόγω έκταση (μεταξύ των οδών Κέδρων, Γρύλλου, Παπαδάκη και Λεωφ. Θησέως) στην Εκάλη, που θεωρείται τμήμα του «τσιφλικιού Σταμάτας – Διονύσου», αμφιλεγόμενου ιδιοκτησιακού καθεστώτος, σύμφωνα τουλάχιστον με πρόσφατο έγγραφο του Δασαρχείου Πεντέλης (40763/3188/10-7-2014), δεν είναι απλά περίπτωση έκτασης «Δημόσιας κατά τεκμήριο», αλλά βάσει νομοθεσίας διαχειρίζεται ως Δημόσια. Μακροσκοπικά και βάσει φωτοερμηνίας, η έκταση των 7,647 στρεμμάτων παρουσιάζει τη μορφή υψηλού δάσους με μεγάλο βαθμό δασοκάλυψης, αποτελώντας συνέχεια παρακείμενου δάσους. Εντός της έκτασης όμως και περίπου στο κέντρο αυτής, υπάρχει άνοιγμα εκχερσωμένης έκτασης σε μεγάλο βαθμό, περί τα 4 στρέμματα, την οποία δεν διαπίστωσε, ωστόσο, στην τελευταία αυτοψία της η πρωτοβάθμια επιτροπή επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων. Ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος «Κηφισιά SOS» έχει καταθέσει από τα τέλη Αυγούστου μηνυτήρια αναφορά με τον πλήρη φάκελο των στοιχείων της υπόθεσης προς διερεύνηση, στον εισαγγελέα Περιβάλλοντος του Αρείου Πάγου.
Η διάμετρος των υλοτομηθέντων πεύκων, τα οποία έχουν φωτογραφηθεί και αριθμηθεί από το 1 έως το 181, κυμαίνεται από 3 – 84 εκατοστά. Εκτιμάται, μάλιστα, από την Επιθεώρηση Δασών ότι ο συνολικός αριθμός των κομμένων πεύκων είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η διαπίστωση του ακριβούς αριθμού είναι πολύ δύσκολη, λόγω της επικάλυψης του εδάφους με κλαδιά υλοτομίας και της παράλληλης ανάπτυξης πυκνών πλατύφυλλων θάμνων στο χώρο υλοτομιών.
Το οικολογικό έγκλημα που φαίνεται να συντελέστηκε σταδιακά μεταξύ Απριλίου 2011 και Ιουνίου 2012, αποκαλύφθηκε με αφορμή την προσφυγή του Δήμου Κηφισιάς κατά των χαρακτηρισμών που εξέδωσε το Δασαρχείο Πεντέλης για τη συγκεκριμένη έκταση. Με την υπ’ αριθμ. 35806/2578/01-10-2012 Πράξη Χαρακτηρισμού, 9,02 στρέμματα της έκτασης των 25,9 στρεμμάτων χαρακτηρίστηκαν ως εξής:
α) έκταση εμβαδού 7,647 στρεμμάτων ως δάσος, β) έκταση εμβαδού 1,37 στρεμμάτων ως μη δασική.
Η υπόλοιπη των 25,9 στρεμμάτων έκταση, που δεν συμπεριλήφθηκε στην πράξη, αναφέρεται ως εξής:
γ) έκταση εμβαδού 14,561 στρεμμάτων ως δάσος διότι έχει ανακηρυχθεί ως αναδασωτέα με απόφαση υπουργείου Γεωργίας, δ) έκταση εμβαδού 2,323 στρεμμάτων ως δάσος, η οποία απώλεσε το δασικό της χαρακτήρα στην αρχή λόγω πυρκαγιάς και στη συνέχεια διαχρονικά έως και σήμερα, λόγω επεμβάσεων (εκχερσώσεις, διαμορφώσεις) και διότι ήδη έχει κηρυχθεί αναδασωτέα λόγω εκχέρσωσης.
Στο «μάτι του κυκλώνα»
Πρόκειται για μια περιοχή που ο δασικός της χαρακτήρας και το ιδιοκτησιακό της -με αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις αμφισβητούμενων τίτλων ιδιοκτησίας, μέχρι και πλειστηριασμούς-, έχει μπει από παλαιότερα στο «μάτι του κυκλώνα», λόγω μεγάλης αξίας και με τελικό ζητούμενο την εμπορική «αξιοποίησή» της. Με την υπ’ αριθ. 1707/23-7-2013 διαταγή της η Διεύθυνση Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών απευθύνεται προς το Δασαρχείο Πεντέλης, προκειμένου να προβεί σε όλες τις νόμιμες ενέργειες και την κοινοποιεί, μεταξύ άλλων, στον Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, στο Σώμα Ελεγκτών – Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών. Σε πλήρη αντιδιαστολή με τα όσα είδε πρόσφατα η πρωτοβάθμια επιτροπή επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων Ανατολικής Αττικής στην επίδικη έκταση των 7,647 στρεμμάτων, η Διεύθυνση Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών αναφέρει επακριβώς με θέμα «Εκτεταμένη υλοτομία πεύκων στη θέση ΔΙΑΝΙΤΑ Εκάλης» και σχετικό το οικ. 1243/31-5-2013 έγγραφο (σε ορθή επανάληψη την 13-6-2013):
«Σε συνέχεια του ανωτέρω σχετικού μας εγγράφου σάς γνωρίζουμε τα ακόλουθα: Στις σελίδες 4 & 5 του εγγράφου αυτού είχαμε αναφερθεί σε παράνομη υλοτομία 8-9 ατόμων χαλεπίου πεύκης και προσπάθεια απόκρυψης κάποιων πρέμνων για να μην είναι ορατή η ύπαρξη πεύκων στη συγκεκριμένη έκταση των 7,647 στρεμμάτων. Είχαμε επίσης αναφέρει ότι η υλοτομία αυτή πρέπει να είχε γίνει και κατά τα προηγούμενα έτη για να εξηγηθεί έτσι η σημαντική απόκλιση δασικής κάλυψης που προέκυπτε από τη φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών και την παρατηρούμενη σημερινή δασική κάλυψη. Κατά την έρευνα που πραγματοποιήσαμε τότε, είχαμε διαπιστώσει από τη φωτοερμηνεία ότι κατά το έτος 1998 η δασική κάλυψη στην έκταση των 7,647 στρεμμάτων έφτανε το 60% περίπου, ενώ η κάλυψη αυτή κατά το έτος 2007 κυμαινόταν γύρω στο 70%. Ανεπίσημα, από αεροφωτογραφίες δορυφορικής λήψης της google-earth στο διαδίκτυο, μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι κατά τα έτη 2010 και 2011 η δασική κάλυψη υπερέβαινε το 80%.
Για την περαιτέρω διερεύνηση της παρατηρούμενης απόκλισης και των αρχικών μας παρατηρήσεων για περιορισμένης κλίμακας υλοτομία και για προσπάθεια απόκρυψης των πρέμνων, διενεργήσαμε επιτόπια έρευνα στην έκταση των 7,647 στρεμμάτων, με τη συνδρομή δασικών υπαλλήλων, κατά διαστήματα από 5-7-2013 μέχρι 22-7-2013.
Από την έρευνα προέκυψε εκτεταμένη υλοτομία 181 ατόμων χαλεπίου πεύκης. Από αυτά, τα 150 περίπου, βρίσκονταν μέσα στην έκταση των 7,647 στρεμμάτων ενώ τα υπόλοιπα 31 στα όρια της έκτασης αυτής και εντός της ευρύτερης έκτασης των 25,5 στρεμμάτων. Η διάμετρος των υλοτομηθέντων πεύκων κυμαινόταν από 3 – 84 εκατοστά. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των υλοτομηθέντων πεύκων είναι ακόμη μεγαλύτερος, αλλά η διαπίστωση του ακριβούς αριθμού είναι πολύ δύσκολη λόγω της επικάλυψης του εδάφους με κλαδιά υλοτομίας και της παράλληλης ανάπτυξης πυκνών πλατύφυλλων θάμνων στο χώρο υλοτομιών.
Η υλοτομία εκτείνεται σε σημαντική επιφάνεια και η διαπίστωση της επέμβασης αυτής σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα σήμερα 45 άτομα χαλεπίου πεύκης μέσης και μεγάλης ηλικίας, εντός και περιμετρικά της έκτασης των 7,647 στρεμμάτων καθώς και με τους κατά θέσεις πυκνούς πλατύφυλλους θαμνώνες της παρατηρούμενης φυσικής δάσωσης, επιβεβαιώνουν πλήρως τις εκτιμήσεις μας στη σελίδα 4 του ανωτέρω σχετικού μας εγγράφου, αναφορικά με τη διαχρονική μη δασική κάλυψη της έκτασης των 7,647 στρεμμάτων.
Στον πίνακα που ακολουθεί, φαίνονται τα στοιχεία των υλοτομηθέντων πεύκων και συγκεκριμένα η θέση όπως αυτή λήφθηκε με GPS χειρός καθώς και η μέση πρεμνική τους διάμετρος, όπως αυτή μετρήθηκε με παχύμετρο κατά τη διάρκεια της έρευνας.
Η υλοτομία είχε γίνει πολύ κοντά στο έδαφος και στις περισσότερες περιπτώσεις το πρέμνο είχε επικαλυφθεί με χώμα και άλλα υλικά (χόρτα, κλαδιά κ.λπ.) για να μην είναι ορατό. Σε κάποιο σημείο και εντός θάμνου βρέθηκε τσάπα που πιθανόν να είχε χρησιμοποιηθεί για την επικάλυψη των πρέμνων. Το ξύλο από τον κορμό των υλοτομηθέντων πεύκων είχε μεταφερθεί σε άγνωστο μέρος, εκτός 2-3 περιπτώσεων πεύκων μέσης διαμέτρου, που είχαν τεμαχισθεί και σπεπασθεί με κλαδιά. Τα κλαδιά της παράνομης υλοτομίας έχουν συγκεντρωθεί και τοποθετηθεί σε διάφορα σημεία της έκτασης, κυρίως σε μικρά διάκενα ανάμεσα από μεγάλα πεύκα.
Στο πρέμνο κάθε υλοτομηθέντος πεύκου τοποθετήθηκε καρτέλα με αύξοντα αριθμό από 1-181. Τα πρέμνα στη συνέχεια φωτογραφήθηκαν και οι εικόνες τους παρουσιάζονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι της παρούσας, σε ηλεκτρονική μορφή, λόγω μεγέθους. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ, που παρατίθεται επίσης σε ηλεκτρονική μορφή, φαίνονται ενδεικτικά κάποια πρέμνα υλοτομηθέντων πεύκων προ της αποκάλυψης και μετά την αποκάλυψη αυτών. Στις εικόνες που ακολουθούν φαίνεται η κατανομή των υλοτομηθέντων πεύκων. Στο ΝΔ τμήμα της έκτασης, παρατηρήθηκε η ύπαρξη ξερού ιστάμενου κυπαρισσιού μεγάλων διαστάσεων, η ξήρανση του οποίου οφειλόταν σε τομές επί του κορμού με αλυσοπρίονο, πλησίον του εδάφους, όπως φαίνεται και στις παρακάτω εικόνες 7&8.
Παρατηρήθηκε τέλος ότι η εναπόθεση τόσο μεγάλου όγκου ξερών κλαδιών μέσα στο δάσος, καθώς και η ύπαρξη σκουπιδιών, σπασμένων υλικών κ.λπ. παράπλευρα αυτών, εγκυμονούν τεράστιο κίνδυνο για έναρξη δασικής πυρκαγιάς και καταστροφή των δασών της ευρύτερης περιοχής».
Και το έγγραφο της Διεύθυνσης Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών καταλήγει: «Ύστερα από τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα, θα πρέπει άμεσα να προβείτε σε όλες τις νόμιμες ενέργειες, προς κάθε κατεύθυνση για την εκτεταμένη υλοτομία 181 ατόμων χαλεπίου πεύκης καθώς και τη σκόπιμη ξήρανση ενός κυπαρισσιού μεγάλης ηλικίας στη θέση ΔΙΑΝΙΤΑ Εκάλης. Θα πρέπει επίσης, σε συνεργασία με τον τοπικό Δήμο, να μεριμνήσετε για την άμεση απομάκρυνση των ξερών κλαδιών από την έκταση για την αποτροπή του κινδύνου έναρξης δασικής πυρκαγιάς. Ο Δήμος Κηφισιάς παρακαλείται να συνδράμει με προσωπικό και μηχανικά μέσα στο Δασαρχείο Πεντέλης για την απομάκρυνση των ξερών κλαδιών από τη συγκεκριμένη έκταση στη θέση ΔΙΑΝΙΤΑ Εκάλης».
