Παρουσιάζει και σχολιάζει ο Άγγελος Πολύδωρος
Ο κύριος Αζναβούρ – Monsieur Aznavour
Μια βιογραφία και ένας φόρος τιμής για έναν τραγουδιστή στο πρόσωπο του οποίου απεικονίζεται η κουλτούρα της Γαλλίας. Ένα υπαρξιακό έπος γεμάτο λυρισμό, νοσταλγία και πάθος. Μια βιογραφική ταινία με όλα εκείνα τα στοιχεία που ανέπτυσσα κάποτε σε ένα άρθρο μου με τίτλο «Biography ή Curriculum Vitae; Τι ζητάμε από το σινεμά;»
Προσωπικά, στην ταινία για τον Αζναβούρ, βρήκα όλα εκείνα τα στοιχεία που ήθελα: μια ιστορία από τα παιδικά χρόνια τού Αρμένικης καταγωγής Γάλλου τραγουδιστή, μέχρι τις τελευταίες του μέρες, στην οποία το τραγούδι που ακούγεται στο φινάλε «Hier ancore» τα λέει όλα. Η ζωή του πρώην Αζναβουριάν, παρουσιάζεται σε πέντε κεφάλαια, καθένα με τίτλο ενός διάσημου τραγουδιού του, από την παιδική ηλικία έως τη διεθνή καταξίωση. Μια γραμμική και καθαρή αφήγηση: Γιος Αρμένιων προσφύγων, με βραχνή φωνή, μικρoκαμωμένος, φτωχός και χωρίς προδιαγραφές επιτυχίας, ο νεαρός Αζναβούρ κατάφερε να ανέβει στην κορυφή, μέσα από πείσμα, σκληρή δουλειά, αλλά και πηγαίο ταλέντο.
Η σκηνοθεσία των Μαχντί Ιντίρ και Γκραν Κορ Μαλάντ διαθέτει ρυθμό και εμβάθυνση στο χαρακτήρα, δυο στοιχεία που ικανοποιούν κάθε απαιτητικό θεατή μιας βιογραφίας. Ο πρωταγωνιστής Ταχάρ Ραχίμ μαγνητίζει με την ερμηνεία ενός δύσκολου ρόλου (που όπως διάβασα τον έζησε μέσα από μαθήματα φωνητικής, πιάνου, μελέτη των κινήσεών του) και τραγουδώντας ο ίδιος τα περισσότερα τραγούδια της ταινίας, η οποία συνδυάζει τα σκηνοθετημένα πλάνα με εικόνες αρχείου δίνοντας -μαζί με τους διαλόγους στα Αρμένικα- μια αληθοφάνεια στο αποτέλεσμα, ενώ ο συνδυασμός με τραγούδια στα οποία ακούγεται ο ίδιος ο Αζναβούρ (ή μαζί με την Εντίθ Πιάφ και τον Τζόνι Χαλιντέι), προσθέτει και έναν ρομαντισμό στην ταινία, χωρίς να παραβλέπουμε -τέλος- και την σε αποχρώσεις σέπια φωτογράφηση του Μπρεστ Γκόιβαρτ.
Συνολικά, η ταινία αποτελεί ένα αριστοτεχνικό, μουσικό αλλά και ανθρώπινο πορτραίτο ενός καλλιτέχνη που πέρασε από το μικρόφωνο των καμπαρέ, στην καρδιά εκατομμυρίων ανθρώπων.
INFO
Είδος: Βιογραφία, Μουσική, Δράμα, 133΄
Χώρες: Γαλλία, Βέλγιο, 2024
Σκηνοθεσία: Μαχντί Ιντίρ και Γκραν Κορ Μαλάντ
Παίζουν: Ταχάρ Ραχίμ, Μπαστιέν Μπουιγιόν, Μαρί-Ζυλί Μποπ, Καμίλ Μουταγουακίλ, Ελιά Πελεγκρίνι, Χονβατάν Αβεντικιάν, Ζυλιέν Καμπανί
Διανομή: Danaos Films & Rosebud.21
Οι μπαλκονάτες – The balconettes
Τολμηρή, Αλμοδοβαρικού τύπου μαύρη κωμωδία, πάνω στη γυναικεία φιλία και στις σχέσεις των φύλων, με φόντο ένα διαμέρισμα σε μια γειτονιά της Μασσαλίας, μια ημέρα με καύσωνα.
Η ιστορία επικεντρώνεται σε τρεις φίλες, τη Νικόλ (Σαντά Κοντρενού) μια επίδοξη συγγραφέα, την πανκ Ρούμπι (Σουεϊλά Γιακούμπ) και την εργαζόμενη ως ηθοποιό Ελίζ (Νοεμί Μερλάν), οι οποίες, από το μπαλκόνι τους, παρακολουθούν σε ένα άλλο κτίριο απέναντι, τον Μανιάνι (Λούκας Μπράβο) έναν γοητευτικό άντρα που ζει μόνος του. Τελικά, αυτός θα τους καλέσει για ένα ποτό και οι τρεις τους θα τον επισκεφθούν μιας και η Νικόλ, πάντα ήθελε να την προσέξει αυτός ο τύπος. Μόνο που το μικρό αυτό παρτάκι θα καταλήξει να έχει splatter συνέπειες και τα κορίτσια θα αναγκαστούν -μέσα σε αφόρητη ζέστη- να κάνουν πράγματα, τα οποία ούτε που τα περίμεναν.
Αν χωρίσουμε την ταινία σε τρία μέρη, το πρώτο διακρίνεται από μια ανεμελιά των τριών φιλενάδων που προσπαθούν να ανταπεξέλθουν στον καύσωνα με κάθε τρόπο, το δεύτερο είναι το μη αναμενόμενο αιμοσταγές που διαθέτει και μπόλικο suspense και το τρίτο είναι το διδακτικό περί φεμινισμού και γυναικείας φιλίας και αλληλεγγύης.
Η Νοεμί Μερλάν, Γαλλίδα σκηνοθέτης και ηθοποιός, με ξεχωριστή παρουσία στον σύγχρονο ευρωπαϊκό κινηματογράφο, που αντιμετωπίζει με τόλμη θέματα ταυτότητας και γυναικείας εμπειρίας μέσα από μια φρέσκια ματιά, μας δίνει μια αστεία και τολμηρή κωμωδία, σε συνδυασμό με δράμα και θρίλερ, που βλέπεται με άνεση.
INFO
Είδος: Μαύρη Κωμωδία, Θρίλερ, 105΄
Χώρα: Γαλλία, 2024
Σκηνοθεσία: Νοεμί Μερλάν
Με τους: Νοεμί Μερλάν, Σουεϊλά Γιακούμπ, Σαντά Κοντρενού, Λούκας Μπραβό
Διανομή: Cinobo
Superman
Ο Σούπερμαν πρέπει να συμφιλιώσει την εξωγήινη Κρυπτονιανή του κληρονομιά, με την ανθρώπινη ανατροφή του, ως δημοσιογράφος Κλαρκ Κεντ. Ως η ενσάρκωση της αλήθειας, της δικαιοσύνης και του ανθρώπινου τρόπου ζωής, σύντομα βρίσκεται σε έναν κόσμο που όλα αυτά θεωρούνται πλέον, παλιομοδίτικα…
INFO
Είδος: Φαντασίας, Περιπέτεια, Δράση, 129΄
Χώρα: ΗΠΑ, 2025
Σκηνοθεσία: Τζέιμς Γκαν
Παίζουν: Ντέιβιντ Κόρενσγουετ, Ρέιτσελ Μπρόσναχαν, Νικολας Χουλτ, Έντι Καθέγκι
Διανομή: Tanweer
Επικίνδυνα πλάσματα – Dangerous animals
Όταν η Ζέφιρ, μια ευφυής σέρφερ με ελεύθερο πνεύμα, πέσει θύμα ενός κατά συρροή δολοφόνου με εμμονή στους καρχαρίες, πρέπει να βρει τρόπο διαφυγής από το σκάφος του, προτού την ταΐσει στους καρχαρίες.
INFO
Είδος: Θρίλερ, Τρόμου, 111’
Σκηνοθεσία: Σον Μπερν
Παίζουν: Χάσι Χάρισον, Τζος Χιούστον, Τζάι Κόρτνεϊ
Διανομή: The Film Group
Η καρδιά ενός τζογαδόρου – On swift horses
Οι νεόνυμφοι Μίριελ και Λι ξεκινούν μια λαμπερή νέα ζωή, όταν εκείνος επιστρέφει από τον πόλεμο της Κορέας. Αυτή η σταθερότητα, ανατρέπεται με τον ερχομό του χαρισματικού μικρότερου αδερφού του Λι, του Τζούλιους, ενός παράξενου τζογαδόρου με ένα μυστικό. Ένα επικίνδυνο ερωτικό τρίγωνο σχηματίζεται, καθώς οι τρεις ορκίζονται να ξεκινήσουν μια νέα ζωή μαζί στην Καλιφόρνια και το Αμερικάνικο Όνειρο αρχίζει να καταρρέει σταδιακά…
INFO
Είδος: Ρομαντικό, Δράμα, 119΄
Χώρα: ΗΠΑ, 2025
Σκηνοθεσία: Ντάνιελ Μίνουχαν
Παίζουν: Ντέιζι Έντγκαρ-Τζόουνς, Τζέικομπ Ελόρντι, Σάσα Καλέ, Γουίλ Πουλτερ, Ντιέγκο Κάλβα, Ντον Σουέιζι
Διανομή: Spentzos Film
Νύχτα αγωνίας – Spellbound (επαν.)
Ένα ψυχαναλυτικό δράμα με αστυνομικό ενδιαφέρον, ή μια αστυνομική ιστορία με φόντο το χώρο ενός ψυχιατρείου και ήρωες ένα ζευγάρι και έναν κεραυνοβόλο έρωτα. Μόνον ο Χίτσκοκ θα μπορούσε να κρατήσει το ενδιαφέρον του θεατή αμείωτο, εμπλέκοντας σ’ αυτή την ιστορία και σκηνές (έξοχες και κλασικές) σχεδιασμένες από τον Σαλβαντόρ Νταλί, που απηχούν τον εσωτερικό και διαταραγμένο κόσμο ενός χαρακτήρα της ταινίας.
Σε ένα ψυχιατρείο, καταφθάνει ο αντικαταστάτης (Γκρέγκορι Πεκ) του διευθυντή του, που έχει πάρει σύνταξη. Η γιατρός (Ίνγκριντ Μπέργκμαν) τον ερωτεύεται και ανακαλύπτει ότι είναι ψυχοπαθής που πιστεύει ότι είναι ο αντικαταστάτης διευθυντής. Όταν τον βοηθά να διαπιστώσει την αμνησία του, εκείνος αρχίζει να πιστεύει ότι έχει σκοτώσει τον πραγματικό αντικαταστάτη και έχει πάρει τη θέση του. Η ερωτευμένη γιατρός θα αναγκαστεί να παίξει και το ρόλο της ντετέκτιβ, ώστε να αποκαλύψει τι ακριβώς έχει συμβεί.
Μυστήριο και κορυφούμενο suspense με ανατροπές, είναι τα τρία κύρια χαρακτηριστικά της ταινίας, η οποία περιλαμβάνεται στις «10 καλύτερες του Χίτσκοκ» σε ειδικό αφιέρωμα που είχα κάνει το 2015 για την εφημερίδα Αμαρυσία.
INFO
Είδος: Δράμα, Μυστηρίου, 111′
Χώρα: ΗΠΑ, 1945
Σκηνοθεσία: Άλφρεντ Χίτσκοκ
Παίζουν: Γκρέγκορι Πεκ, Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Ρόντα Φλέμινγκ, Τζον Έμερι
Διανομή: Summer Classics
Το πάθος της Ζαν Ντ’ Αρκ – La passion de Jeanne d’ Arc (επαν.)
Ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα της βωβής εποχής και του παγκόσμιου κινηματογράφου,. Το είδα πρόσφατα, χάρη στο Athenee art cinema που το διανέμει και έπαθα σοκ.
Πρόκειται για ταινία, στην οποία «μιλάει» η εικόνα. Αυτό που πρέπει να κάνει ο πραγματικός κινηματογράφος, δηλαδή. Ασπρόμαυρη, με αναλογία εικόνας 1,33:1 (σχεδόν τετράγωνη), αλλά βωβή με κάρτες διαλόγων και αφήγησης, η οποία ξεκινά με το ιστορικό τού φιλμ. Αξίζει τον κόπο να το αναφέρω εν συντομία: Το φιλμ (του 1928) παραλίγο να χαθεί για πάντα. Το αρνητικό του καταστράφηκε σε φωτιά. Ανακαλύφθηκε αντίγραφο τυχαία το 1978 σε ψυχιατρείο στη Νορβηγία, δηλαδή 50 χρόνια αργότερα και σήμερα κυκλοφορεί σε Restoration 4K Re-Issue Release.
Η υπόθεση του έργου αναφέρεται στη δίκη της Ζαν Ντ’ Αρκ, η οποία είναι γνωστή στη Γαλλική ιστορία ως χωρική, νεαρή γύρω στα 17, που ισχυριζόταν ότι άκουγε τις φωνές του Αρχάγγελου Μιχαήλ και άλλων αγίων. Αυτές οι φωνές την καλούσαν να οδηγήσει τη Γαλλία στη νίκη ενάντια στους Άγγλους. Το 1429 εξετάστηκε από θεολόγους και ιερείς, που επιβεβαίωσαν την αγνότητα της πρόθεσής της. Πήρε άδεια να ηγηθεί στρατεύματος για την άρση της πολιορκίας της Ορλεάνης. Η Ζαν ενέπνευσε τους στρατιώτες με το θάρρος και τη βαθιά πίστη της και η πολιορκία λύθηκε μέσα σε εννιά ημέρες. Ακολούθησαν σειρά από νίκες. Ωστόσο, το 1430 συνελήφθη από τους Βουργουνδούς, οι οποίοι την «έδωσαν» στους Άγγλους. Οι Άγγλοι για να αποτρέψουν την «πολιτική και θρησκευτική της επιρροή», οργάνωσαν εναντίον της δίκη στη Ρουέν, κατά την οποία κατηγορήθηκε ως «υποτροπιάζουσα αιρετική, αποστάτισσα, ειδωλολάτρισσα) και για το γεγονός ότι… φορούσε ανδρικά ρούχα. Εκτελέστηκε στην πυρά στην κεντρική πλατεία της Ρουέν στις 30 Μαΐου 1431.
Η ταινία στηρίζεται σε αποσπάσματα πρακτικών της δίκης, που τα βλέπουμε στην πρώτη σεκάνς του έργου και άρα, ουσιαστικά έχουμε ένα δικαστικό δράμα χαρακτήρων, στο οποίο μια νεαρή κοπέλα δικάζεται μεροληπτικά, για καθαρά «επικοινωνιακούς λόγους» χωρίς να έχει περιθώρια κάποιας υπεράσπισης, από ένα κύκλο δικαστών με αντιπαθητικές -σχεδόν αποκρουστικές- φυσιογνωμίες (το casting στα καλύτερά του) και παντελή απουσία γυναικών. Δράμα!
Ο Καρλ Ντράγιερ, κατάφερε σ’ αυτό το μνημειώδες έργο, το ακατόρθωτο για την εποχή: να απεικονίσει αυτό το δράμα, αυτή την απόγνωση της ηρωίδας του απέναντι στην προκατάληψη και την ειρωνεία των δικαστών, μόνο μέσα από το βλέμμα της ηθοποιού Ρενέ Ζαν Φαλκονετί. Δεν υπάρχει περίπτωση να μη συγκινηθείτε. Το πρόσωπο της ηθοποιού γεμίζει την οθόνη (dramatic close-up, όπως λένε στις σχολές) και τα μεγάλα μάτια της να εκφράζουν πολλά και διαφορετικά συναισθήματα. Επίσης, σε close-up, αλλά από πολλές και διαφορετικές γωνίες βλέπουμε και τους δικαστές. Είναι τόσα πολλά, τα κοντινά πλάνα, ώστε οι παραγωγοί της ταινίας διαμαρτυρήθηκαν «για ποιο λόγο τελικά, να κατασκευαστούν ακριβά ντεκόρ και κοστούμια» (από το imdb).
Συνολικά, η πολυεπίπεδη αυτή ταινία (case study), αν και αργή σε ρυθμό και χωρίς SFX και CGI, δεν χάνεται με τίποτα.
INFO
Είδος: Δράμα, Βιογραφικό, 85΄
Χώρα: Γαλλία, 1928
Σκηνοθεσία: Καρλ Θίοντορ Ντράγιερ
Παίζουν: Ρενέ Ζαν Φαλκονετί, Γιουζίν Σιλβέν, Αντρέ Μπερλέ, Μορίς Σουτζ
Διανομή: Athenee art cinema
Η ώρα του λύκου – Vargtimmen – Hour of the wolf (επαν.)
Ένα σκοτεινό, υπαρξιακό δράμα με έντονα στοιχεία τρόμου και ψυχολογικής έντασης. Η «ώρα του λύκου», σύμφωνα με τις Σκανδιναβικές λαϊκές δοξασίες, είναι το διάστημα ανάμεσα στη σκοτάδι και την αυγή, (γύρω στις 3 με 5 το πρωί, «την ώρα των περισσότερων θανάτων και των πιο τρομερών εφιαλτών», όπως αναφέρει ο πρωταγωνιστής), την ώρα που όσοι αγρυπνούν στοιχειώνονται από τους πιο βαθιούς τους φόβους.
Ένας ζωγράφος που ζει με τη γυναίκα του σ’ ένα απομονωμένο νησί, βασανίζεται από αϋπνία και εφιάλτες που του προκαλούν τρόμο. Καθώς κυριεύεται από τους δαίμονες και τα σκοτεινά πλάσματα του μυαλού του, χάνει ολοένα και περισσότερο την επαφή του με την πραγματικότητα. Περίεργα περιστατικά και αλλόκοτες συναντήσεις εντείνουν την ατμόσφαιρα, με τον ήρωα να παλεύει να ανακτήσει τα λογικά του και να διατηρήσει τις καλλιτεχνικές του ικανότητες. Η σύζυγός του, προσπαθεί απεγνωσμένα να τον βοηθήσει, ωστόσο σταδιακά αρχίζει κι εκείνη να μοιράζεται τις παραισθήσεις του.
Μ’ αυτή την ταινία, ο Μπέργκμαν εξερευνά την εσωτερική διάλυση ενός καλλιτέχνη, εστιάζοντας στον τρόμο της μοναξιάς, της αμφιβολίας και της ενοχής. Με τη χαρακτηριστική του αφαιρετική σκηνοθεσία, θολώνει τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και παραισθήσεων, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα αποπνικτική και βαθιά υπαρξιακή.
Με εξαιρετικές ερμηνείες και μια μεταφυσική διάθεση, το έργο αυτό παραμένει ένα από τα πιο απαιτητικά και ταυτόχρονα συγκλονιστικά του Μπέργκμαν. Προκαλεί τον θεατή και δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Αν και άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου, το έργο είναι καθρέφτης της ψυχής.
INFO
Είδος: Δράμα, Ψυχολογικό, 88΄
Χώρα: Σουηδία, 1968
Σκηνοθεσία: Ίνγκμαρ Μπέργκμαν
Παίζουν: Μαξ Φον Σίντοφ, Λιβ Ούλμαν, Γέρτρουντ Φριντ, Γιόργκ Ρίντεμπερι
Διανομή: Weird Wave
