Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 07/03/2026
Το κουμπί πατήθηκε και τώρα δεν υπάρχει επιστροφή. Το ερώτημα συνεπώς είναι εάν θα έχουμε έναν πόλεμο μερικών εβδομάδων ή θ’ ανοίξουν οι πύλες της κολάσεως και έχει ξεκινήσει δίχως να το γνωρίζουμε ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος…
Όπως και να ’χει, ο πόλεμος στο Ιράν ύστερα από τα αμερικανικά και ισραηλινά χτυπήματα κάθε άλλο παρά μια εύκολη υπόθεση είναι, ή απλώς μια στιγμιαία, περιφερειακή ένταση στην ήδη ταλαιπωρημένη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, ο θάνατος του θρησκευτικού ηγέτη των Ιρανών Αλί Χαμενεΐ ενισχύει τις εκτιμήσεις και τους φόβους ότι η χώρα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων μπορεί να βυθιστεί σε χάος και η αντίδρασή της σε στρατιωτικό επίπεδο να είναι απρόβλεπτη, αφού κάθε άλλο παρά προφανές είναι πως με τον θάνατο του Αγιατολλάχ εξοντώθηκε και το θεοκρατικό και τυραννικό καθεστώς που κυβερνούσε τη χώρα. Όπως απρόβλεπτη ήταν πράγματι η έκταση των χτυπημάτων και αντιποίνων της Τεχεράνης τις πρώτες ημέρες και ώρες του πολέμου, καθώς ουδείς ανέμενε να χτυπηθούν «τυφλοί» στόχοι εκτός των αμερικανικών βάσεων σε χώρες και πόλεις του Κόλπου που θεωρούνταν έως και σήμερα ειρηνικές και ασφαλείς, όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι, η Ντόχα και το Μπαχρέιν ή ακόμη και το Ριάντ.
Ανοιχτή η χερσαία εισβολή
Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πως το Ιράν δεν συμπεριφέρεται απλώς ως πληγωμένο θηρίο, αλλά έχει μια στόχευση που δεν είναι άλλη από το να αναγκάσει τις χώρες αυτές να πιέσουν τους Αμερικανούς να σταματήσουν τις επιθέσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ ωστόσο δήλωσε επίσης ξεκάθαρα πως ο πόλεμος πιθανότατα θα διαρκέσει περισσότερο από τις 4-5 εβδομάδες που είχαν υπολογίσει αρχικώς οι επιτελείς του αμερικανικού Πενταγώνου, ενώ αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης. Ξεκάθαρο όμως είναι και κάτι άλλο: ότι τα πάντα μοιάζουν με ασκήσεις επί χάρτου, αφού ακόμη και οι ΗΠΑ δεν γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει ή τι ακριβώς μπορεί να συμβεί στην περιοχή και γι’ αυτό έχουν ως οδηγό τους περισσότερο το Ισραήλ και τη Μοσάντ που εμφανίζονται να έφεραν σε πέρας την αποστολή της εξόντωσης του Χαμενεΐ. Ιδιαίτερη σημασία έχει εξάλλου ότι προσώρας Κίνα και Ρωσία παραμένουν σιωπηλές, πέραν της καταδίκης της εξόντωσης του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν.
Ο τριπλός στόχος
Ποιοι είναι λοιπόν οι στόχοι αυτής της σύγκρουσης; Κατά τον πρόεδρο Τραμπ, ο πρώτος είναι να καταστρέψουν ολοκληρωτικά οι ΗΠΑ τις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης. Ο δεύτερος να αποκλείσει ότι το Ιράν μπορεί ν’ αποκτήσει στο μέλλον πυρηνικά όπλα. Και ο τρίτος να διασφαλιστεί ότι επίσης στο μέλλον το Ιράν δεν θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει ή να κατευθύνει με οποιοδήποτε τρόπο ένοπλες ομάδες εκτός των συνόρων του.
Πύραυλοι… αδιακρίτως
Την ίδια στιγμή, η αίσθηση της γενίκευσης της σύγκρουσης εξαπλώνεται όχι απλώς λόγω των ιρανικών πυραύλων που πέφτουν αδιακρίτως σε χώρες του Περσικού Κόλπου ή της μάχης που εξελίσσεται για τον έλεγχο των στενών του Ορμούζ -η οποία θα κρίνει και τις εξελίξεις στο ενεργειακό και οικονομικό πεδίο, εξαιτίας της μεταφοράς πετρελαίου και αερίου- αλλά και από το γεγονός ότι τα άτακτα χτυπήματα της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο ως συμμάχου της Τεχεράνης οδήγησαν το Ισραήλ σε χερσαία επιχείρηση και το άνοιγμα ενός νέου πολεμικού μετώπου εκεί όπου ακριβώς είχε κλείσει κακήν-κακώς πριν από λίγο καιρό με τη συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς.
Ευρωπαϊκή αμηχανία…
Η ανησυχία για τον πόλεμο στο Ιράν είναι έκδηλη, ωστόσο τα αντανακλαστικά της ευρωπαϊκής ηγεσίας και η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια ακόμη φορά αποδεικνύεται ότι δεν είναι δα και η καλύτερη δυνατή. Τρανταχτό παράδειγμα η επίθεση με ιρανικά drone που δέχθηκαν οι βάσεις των Βρετανών στην Κύπρο, καθώς το νησί αποτελεί ευρωπαϊκό έδαφος και είναι μια από τις 27 χώρες – μέλη της ΕΕ, ενώ στους διαδρόμους των Βρυξελλών σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως ότι αν και ο πόλεμος ξέσπασε ουσιαστικά τα ξημερώματα του Σαββάτου, ουδείς εκ των αξιωματούχων διέκοψε το Σαββατοκύριακό του και οι πρώτες συσκέψεις και συνεδριάσεις των αρμοδίων οργάνων έγιναν τη Δευτέρα…
… ισπανικό «αντάρτικο»
Υπό αυτό το πρίσμα, η άρνηση του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να συνδράμει τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν δεν προκάλεσε μόνο την οργή του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και πολλά και αντικρουόμενα σχόλια στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Η αλήθεια είναι πως η στάση αυτή προκύπτει εξαιτίας των εσωτερικών ισορροπιών που καλείται να κρατήσει ο Σάντσεθ (σ.σ.: ηγείται κυβέρνησης μειοψηφίας, με τη συνεργασία ακροαριστερών και άλλων μικρότερων κομμάτων), αλλά σίγουρα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα που έδειξε ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στον καναπέ του Λευκού Οίκου, δίπλα στον πρόεδρο Τραμπ, τον οποίο παρακολουθούσε αμήχανος και σιωπηλός να επικρίνει τους Ευρωπαίους…
Ο ρόλος της Τουρκίας
Μπορεί η στάση της Ευρώπης απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν να μοιάζει αμήχανη, ωστόσο το ίδιο αμήχανη είναι και η στάση της Τουρκίας. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε επιδεικτικά να σχολιάσει οτιδήποτε για την αμερικανική επέμβαση, χρεώνοντας τον πόλεμο αποκλειστικά στο Ισραήλ. Αντίστοιχα, σιώπησε εξίσου επιδεικτικά ως προς το θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, καθώς είναι γνωστό ότι Τουρκία και Ιράν και οι δυο τους προσωπικά είχαν καλές σχέσεις λόγω των τουρκικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή, όπως π.χ. για τη στάση τους απέναντι στους Κούρδους. Οι πύραυλοι ωστόσο που (φέρονται να) κατευθύνθηκαν προς την Τουρκία από το Ιράν, έστω κι αν στόχευαν αμερικανικές βάσεις, φαίνεται ότι κλόνισαν την Άγκυρα και ίσως την κάνουν να δει το θέμα… αλλιώς.
